Είναι γεγονός ότι οι ανατιμήσεις σε προϊόντα, υπηρεσίες και ενέργεια είναι αναπόφευκτες, με τον χρόνο διάρκειας της ανάφλεξης στη Μέση Ανατολή και τον ενδεχόμενο αποκλεισμό των Στενών του Ορμούζ από το Ιράν να αποτελούν κρίσιμους παράγοντες αβεβαιότητας. Σε αυτό το πλαίσιο, η κυβέρνηση προετοιμάζεται για κάθε πιθανό σενάριο. Το μοντέλο λήψης αποφάσεων και τα σχέδια δράσης, προσαρμοσμένα στις εξελισσόμενες συνθήκες, βασίζονται στην προσέγγιση που εφαρμόστηκε κατά την ενεργειακή κρίση που προκλήθηκε από τον ρωσο-ουκρανικό πόλεμο, καθώς και σε σημαντικό βαθμό κατά την υγειονομική κρίση.
Παρά τις καθησυχαστικές δηλώσεις των αρμόδιων υπουργών, η ανησυχία παραμένει έντονη. Ακόμη και στο λιγότερο απαισιόδοξο σενάριο, ο μέχρι πρότινος οικονομικός σχεδιασμός του Μεγάρου Μαξίμου, με ορίζοντα τις εκλογές του 2027, αναγκαστικά διαφοροποιείται, αν δεν ανατρέπεται πλήρως. Το κυβερνητικό επιτελείο, συμπεριλαμβανομένων του ΥΠΟΙΚ και του υπουργείου Ανάπτυξης, αντιλαμβάνεται ότι εάν οι τρέχουσες προβλέψεις επιβεβαιωθούν και ο πόλεμος παραταθεί για μήνες, θα κληθεί να διαχειριστεί ένα εξαιρετικά δύσκολο νέο περιβάλλον. Το κρίσιμο σημείο αναφοράς είναι η διατήρηση της τιμής του πετρελαίου πάνω από τα 100 δολάρια το βαρέλι για διάστημα άνω του ενός μήνα. Σε αυτή την περίπτωση, θα ενεργοποιηθούν τα μέτρα στήριξης.
Η προετοιμασία γίνεται με μεθοδικό και πολυεπίπεδο τρόπο. Σε πρώτο στάδιο, το υπουργείο Ανάπτυξης εντατικοποιεί τους ελέγχους για την αποκαλούμενη «προληπτική ακρίβεια», δηλαδή την προσπάθεια ορισμένων να αποκομίσουν παράνομα κέρδη, ανεξάρτητα από τις πραγματικές αυξήσεις κόστους. Όπως τόνισε ο υπουργός Ανάπτυξης, Τ. Θεοδωρικάκος, σε συνέντευξή του (Open), ο ελεγκτικός μηχανισμός της νέας Ανεξάρτητης Αρχής Προστασίας του Καταναλωτή είναι σε πλήρη κινητοποίηση, διενεργώντας εκατοντάδες ελέγχους στην αγορά. «Τα φαινόμενα που έχουμε εντοπίσει είναι περιορισμένα και αναμένεται να εκλείψουν με τη λήψη των απαραίτητων μέτρων», δήλωσε ο υπουργός.
Βενζινάδικα και Σούπερ Μάρκετ υπό Έλεγχο
Είναι προφανές ότι το επίκεντρο των ελέγχων εστιάζεται στα βενζινάδικα και τα σούπερ μάρκετ. Από το Σάββατο, η Ανεξάρτητη Αρχή Ελέγχου Αγοράς και Προστασίας του Καταναλωτή διεξάγει εντατικούς ελέγχους, παρακολουθώντας σε πραγματικό χρόνο την εξέλιξη των τιμών σε βενζίνη και πετρέλαιο. Ήδη, παρατηρείται μια τάση αύξησης των τιμών.
Παράλληλα, διενεργούνται εντατικοί έλεγχοι και στα σούπερ μάρκετ. Εξετάζεται η εφαρμογή ειδικής σήμανσης (ταμπελάκι) σε προϊόντα όπου η ποσότητα έχει μειωθεί χωρίς να έχει αυξηθεί η τιμή, ώστε οι καταναλωτές να ενημερώνονται πλήρως και να αποφεύγεται η παραπλάνηση. Επιπλέον, όπως έχει ήδη αναφερθεί, εξετάζεται η επαναφορά του μέτρου επιβολής πλαφόν στο μεικτό περιθώριο κέρδους, το οποίο είχε καταργηθεί τον Ιούνιο του 2025. Επίσης, ετοιμάζεται η νέα εφαρμογή MyΚαταγγελίες, μέσω της οποίας οι πολίτες θα μπορούν να υποβάλλουν ανώνυμες ή επώνυμες καταγγελίες για φαινόμενα αισχροκέρδειας.
Σε δεύτερο επίπεδο, με στόχο την αποφυγή ενός πληθωριστικού σοκ που θα υποβαθμίσει το εισόδημα των νοικοκυριών και θα εκτροχιάσει τις δημοσιονομικές προβλέψεις, το ΥΠΟΙΚ εξετάζει την επαναφορά της επιδότησης καυσίμων, ακολουθώντας το μοντέλο του Fuel Pass του 2022, αλλά με αυστηρότερα εισοδηματικά κριτήρια. Το νέο μοντέλο θα είναι πιο στοχευμένο, με σκοπό τον περιορισμό του δημοσιονομικού κόστους και την κατεύθυνση της ενίσχυσης κυρίως σε χαμηλά και μεσαία εισοδήματα, σε επαγγελματίες οδηγούς, καθώς και σε κατοίκους απομακρυσμένων και νησιωτικών περιοχών.
Τέλος, ενδέχεται εντός της επόμενης εβδομάδας να ανακοινωθεί ένα πακέτο στήριξης για την ελληνική βιομηχανία. Αυτό θα περιλαμβάνει την ενίσχυση του μηχανισμού αντιστάθμισης κόστους CO2, κρατικές ενισχύσεις για επενδύσεις σε «πράσινες» τεχνολογίες, καθώς και πόρους για τον περιβαλλοντικό μετασχηματισμό των ενεργοβόρων επιχειρήσεων.