Την προσεχή Τρίτη, 10 Μαρτίου, θα πραγματοποιηθεί στην Ολομέλεια της Βουλής η συζήτηση επί του πορίσματος της Εξεταστικής Επιτροπής για τον ΟΠΕΚΕΠΕ. Η διαδικασία θα ακολουθήσει τους κανόνες που διέπουν τη συζήτηση των επερωτήσεων, εφαρμόζοντας αναλόγως τις διατάξεις του άρθρου 137 του Κανονισμού της Βουλής.
«Βγάζει λάδι» Αυγενάκη – Βορίδη το πόρισμα ΝΔ για ΟΠΕΚΕΠΕ – Προανακριτική ζητούν τα κόμματα της αντιπολίτευσης
Τα πορίσματα της κυβέρνησης και της αντιπολίτευσης για τον ΟΠΕΚΕΠΕ κινούνται σε διαμετρικά αντίθετες κατευθύνσεις. Ενώ η κυβέρνηση ισχυρίζεται ότι δεν προκύπτουν στοιχειοθετημένες αξιόποινες πράξεις για τους πρώην υπουργούς, τα κόμματα της αντιπολίτευσης επισημαίνουν ότι υπάρχουν τόσο πολιτικές όσο και ποινικές ευθύνες.
Πόρισμα ΝΔ: Δεν στοιχειοθετούνται ποινικές ευθύνες για Βορίδη και Αυγενάκη
Με σαφή πολιτική γραμμή άμυνας απέναντι στις αιτιάσεις της αντιπολίτευσης και τονίζοντας τη διαχρονικότητα και διακομματικότητα του ζητήματος, η Νέα Δημοκρατία κατέθεσε την Τρίτη 24 Φεβρουαρίου το πόρισμά της για την Εξεταστική Επιτροπή, απορρίπτοντας κατηγορηματικά το ενδεχόμενο ποινικών ευθυνών για τους πρώην υπουργούς Αγροτικής Ανάπτυξης, Μάκη Βορίδη και Λευτέρη Αυγενάκη. Σύμφωνα με το κείμενο της πλειοψηφίας, το αποδεικτικό υλικό και οι μαρτυρικές καταθέσεις δεν επαρκούν για τη στοιχειοθέτηση αξιόποινων πράξεων. Επιπλέον, χαρακτηρίζεται θεσμικά ορθή η επιλογή σύστασης Εξεταστικής και όχι Προανακριτικής Επιτροπής. Η κυβερνητική πλειοψηφία, επικαλούμενη καταθέσεις κρίσιμων μαρτύρων, όπως ο Σταύρος Αραχωβίτης και η Παναγιώτα Τυχεροπούλου, υποστηρίζει ότι δεν προέκυψαν στοιχεία που να θεμελιώνουν ποινική ευθύνη των δύο πρώην υπουργών.
Η Ν.Δ. υποστηρίζει ότι τα προβλήματα στον ΟΠΕΚΕΠΕ είναι διαχρονικά και διακομματικά, με ειδική αναφορά στη διαχείριση της «τεχνικής λύσης» κατά την περίοδο διακυβέρνησης του ΣΥΡΙΖΑ, αποδίδοντας σοβαρές ευθύνες για την ορθή εφαρμογή της. Το πόρισμα κάνει λόγο για φαινόμενα που παραπέμπουν σε πελατειακές πρακτικές, με αιχμές και προς το ΠΑΣΟΚ – Κίνημα Αλλαγής, καθώς αναφέρονται πρόσωπα με πολιτικές διασυνδέσεις στον χώρο αυτόν. Για τον Μάκη Βορίδη, η Ν.Δ. επισημαίνει ότι δεν προέκυψε καμία παρέμβασή του σε ελέγχους ή αποδεσμεύσεις ΑΦΜ. Η εφαρμογή της «τεχνικής λύσης» παρουσιάζεται ως αναγκαστική επιλογή λόγω της κατάστασης που είχε διαμορφωθεί έως το 2019, καθώς δεν είχαν προχωρήσει διαχειριστικά σχέδια βόσκησης και άλλες διοικητικές πράξεις.
Ως προς τον Λευτέρη Αυγενάκη, η εκτίμηση είναι ανάλογη. Η πλειοψηφία κρίνει ότι δεν μπορεί να στοιχειοθετηθεί ειδική υπόσταση αδικήματος συνέργειας ή ηθικής αυτουργίας σε απιστία. Οι σχετικές αναφορές βασίζονται σε τηλεφωνικές συνομιλίες τρίτων προσώπων και όχι σε πράξεις του. Η παρότρυνση του τότε υπουργού για ολοκλήρωση ελέγχων, αποδέσμευση και πληρωμή μόνο των νόμιμων ΑΦΜ και αποστολή των υπολοίπων στη Δικαιοσύνη, θεωρείται άσκηση διοικητικής εποπτείας και όχι ποινικά ελέγξιμη πράξη. Η Ν.Δ. καταλήγει ότι δεν συντρέχουν οι προϋποθέσεις για σύσταση Προανακριτικής Επιτροπής, τονίζοντας ότι η κυβέρνηση συνεχίζει τις μεταρρυθμίσεις για να κατευθύνονται οι ενισχύσεις στους πραγματικούς δικαιούχους, διασφαλίζοντας το δημόσιο συμφέρον και την αξιοπιστία του συστήματος αγροτικών πληρωμών.
Πόρισμα ΠΑΣΟΚ: Σαφείς πολιτικές ευθύνες Βορίδη και Αυγενάκη – Ζητά Προανακριτική
Το ΠΑΣΟΚ, στην πορισματική του γνώμη για την Εξεταστική Επιτροπή του ΟΠΕΚΕΠΕ, διαπιστώνει σαφείς πολιτικές ευθύνες των πρώην υπουργών Αγροτικής Ανάπτυξης, Μάκη Βορίδη και Λευτέρη Αυγενάκη, θεωρώντας ότι τα στοιχεία επαρκούν για τη σύσταση Προανακριτικής Επιτροπής.
Το κόμμα καταλογίζει στη Νέα Δημοκρατία τη συνειδητή επιλογή να προκρίνει Εξεταστική γενικού χαρακτήρα αντί για προκαταρκτική εξέταση ποινικών ευθυνών, όπως περιγράφονται στη δικογραφία της Ευρωπαϊκής Εισαγγελίας. Η επιλογή αυτή, κατά το ΠΑΣΟΚ, συνιστά κατάχρηση του άρθρου 86 του Συντάγματος για προστασία πρώην μελών της κυβέρνησης από δικαστικό έλεγχο, αναφέροντας «θεσμική εκτροπή» που πλήττει τη διάκριση των εξουσιών και το κράτος δικαίου.
Τα στοιχεία για Βορίδη και Αυγενάκη, σύμφωνα με το ΠΑΣΟΚ:
Συνδυάζοντας την δικογραφία της Ευρωπαϊκής Εισαγγελίας και τις μαρτυρικές καταθέσεις, το ΠΑΣΟΚ εκτιμά ότι προκύπτουν σοβαρές ενδείξεις συνέργειας σε απιστία κατ’ εξακολούθηση, με ζημία άνω των 120.000 ευρώ στα οικονομικά συμφέροντα της Ευρωπαϊκής Ένωσης. Οι δύο πρώην υπουργοί φέρονται να συνέδραμαν σε πράξεις απιστίας από διοικήσεις και διαχειριστές του ΟΠΕΚΕΠΕ, στο πλαίσιο της διαχείρισης αγροτικών ενισχύσεων ύψους περίπου 3 δισ. ευρώ ετησίως. Η συνδρομή αυτή περιλαμβάνει:
- Την έγκριση ή ανοχή καταχρηστικών κατανομών βοσκοτόπων.
- Τη δημιουργία περιβάλλοντος περιορισμένων ελέγχων.
- Την απομάκρυνση προέδρων του ΟΠΕΚΕΠΕ, όπως οι Γρηγόριος Βάρρας και Ευάγγελος Σημανδράκος.
- Ενέργειες ή παραλείψεις που αφορούν τη στοχοποίηση υπηρεσιακών παραγόντων.
Για τον Λευτέρη Αυγενάκη, το ΠΑΣΟΚ αναφέρει επιπλέον ενδείξεις ηθικής αυτουργίας σε απιστία, ειδικά σε σχέση με καταγγελλόμενες πιέσεις για αποδεσμεύσεις ύποπτων ΑΦΜ και πληρωμές σε μη δικαιούχους. Η στάση πολιτικών προσώπων που ενίσχυσαν τους ελέγχους, κατά το ΠΑΣΟΚ, αποδεικνύει ότι η «αδράνεια» ήταν πολιτική επιλογή. Με βάση τα παραπάνω, το ΠΑΣΟΚ θεωρεί επιβεβλημένη την ποινική προκαταρκτική εξέταση, σύμφωνα με το άρθρο 86 του Συντάγματος.
Κοινό πόρισμα ΣΥΡΙΖΑ – Νέας Αριστεράς με ποινικές ευθύνες για Βορίδη και Αυγενάκη
Ο ΣΥΡΙΖΑ – ΠΣ και η Νέα Αριστερά κατέθεσαν κοινό πόρισμα για το σκάνδαλο του ΟΠΕΚΕΠΕ, διαπιστώνοντας ενδείξεις ποινικών ευθυνών για τους πρώην υπουργούς Μάκη Βορίδη και Λευτέρη Αυγενάκη, και προτείνοντας τη σύσταση Προανακριτικής Επιτροπής.
Τα δύο κόμματα απορρίπτουν τον χαρακτηρισμό της υπόθεσης ως «διοικητικής αστοχίας», περιγράφοντάς την ως βαθιά πολιτική υπόθεση με «σαφές αποτύπωμα εξουσίας» που διατρέχει την κυβερνητική περίοδο της Νέας Δημοκρατίας. Κάνουν λόγο για συστηματική πρακτική δημιουργίας επιλεξιμότητας, παράκαμψη ελέγχων και διανομή κοινοτικών ενισχύσεων σε μη δικαιούχους, με πιθανή ζημία εκατοντάδων εκατομμυρίων ευρώ. Αναφέρουν ότι οι μαρτυρίες, οι συνακροάσεις και το διαβιβαστικό της Ευρωπαϊκής Εισαγγελίας δεν περιγράφουν μεμονωμένες αποκλίσεις, αλλά μια συστηματική πρακτική με διοικητική συνέχεια και πολιτική ανοχή.
Το κοινό πόρισμα αναφέρεται στην αξιοποίηση δημόσιας γης ως μηχανισμό κατανομής ενισχύσεων, στην αποδυνάμωση ελεγκτικών μηχανισμών και σε προειδοποιήσεις που δεν οδήγησαν σε θεσμική θωράκιση. Για τον Μάκη Βορίδη, επισημαίνεται ότι κατά τη θητεία του δεν διασφαλίστηκε αποτελεσματική εποπτεία και δεν ανακόπηκε το σύστημα δημιουργίας τεχνητών προϋποθέσεων λήψης ενισχύσεων. Για τον Λευτέρη Αυγενάκη, γίνεται λόγος για διατήρηση διοικητικής αστάθειας και πιέσεις για αποδεσμεύσεις μπλοκαρισμένων ΑΦΜ και πληρωμές, ενώ εκκρεμούσαν έλεγχοι.
Τα δύο κόμματα εστιάζουν και στο μοντέλο του «επιτελικού κράτους», επισημαίνοντας ότι η συγκέντρωση αρμοδιοτήτων συνεπάγεται συγκεντρωμένη πολιτική ευθύνη. Θέτουν το δίλημμα αν ο πρωθυπουργός γνώριζε και δεν παρενέβη, ή αν δεν γνώριζε, οπότε καταρρέει το αφήγημα της αποτελεσματικής κεντρικής εποπτείας. Σύμφωνα με το άρθρο 86 του Συντάγματος και τον νόμο περί ευθύνης υπουργών, ΣΥΡΙΖΑ και Νέα Αριστερά ζητούν τη σύσταση Ειδικής Κοινοβουλευτικής Επιτροπής (Προανακριτικής) για τη διερεύνηση ενδεχόμενων αδικημάτων συνέργειας ή ηθικής αυτουργίας σε κακουργηματική απιστία, καθώς και οποιουδήποτε άλλου αδικήματος προκύψει.
ΚΚΕ: Θα επιμείνει για τη συνέχιση της Εξεταστικής και μετά το πόρισμα
Σε δήλωσή τους, οι βουλευτές του ΚΚΕ Νίκος Καραθανασόπουλος και Διαμάντω Μανωλάκου, μέλη της Εξεταστικής Επιτροπής, σημειώνουν ότι η πρόταση της ΝΔ για συγκρότηση Εξεταστικής Επιτροπής εξυπηρέτησε την πολιτική απόφαση αποφυγής διερεύνησης ποινικών ευθυνών υπουργών και συγκάλυψης ότι το σκάνδαλο αναπτύχθηκε πάνω στο έδαφος της ΚΑΠ της ΕΕ. Το ΚΚΕ αντιτάχθηκε στο «κλείσιμο» των εργασιών της Επιτροπής χωρίς κλήση κρίσιμων μαρτύρων, αντιπαράθεση καταθέσεων και εξέταση άλλων κρίσιμων στοιχείων. Το ΚΚΕ θα επιμείνει για τη συνέχιση των εργασιών της Εξεταστικής Επιτροπής και, εάν αυτό δεν συμβεί, θα καταθέσει το δικό του Πόρισμα.