Η Υπαπαντή του Κυρίου: Μια Ιστορική Εορτή

Κάθε χρόνο, στις 2 Φεβρουαρίου, η Εκκλησία μας εορτάζει την Υπαπαντή του Κυρίου και Σωτήρος μας Ιησού Χριστού. Αυτή η γιορτή είναι ταυτόχρονα Δεσποτική και Θεομητορική και θεωρείται μία από τις παλαιότερες εορτές της Εκκλησίας μας, καθώς οι ρίζες της χρονολογούνται από το 518 μ.Χ.

Ο όρος «Υπαπαντή» ή «Υπαντή» σημαίνει υποδοχή και αναφέρεται στη στιγμή που συνέβη σαράντα ημέρες μετά τη γέννηση του Ιησού.Ο ευαγγελιστής Λουκάς περιγράφει το γεγονός αυτό στο κεφάλαιο Β’, στίχοι 22-35.

Σύμφωνα με τον Μωσαϊκό νόμο, η Παναγία Μαρία μετά την ολοκλήρωση της περιόδου καθαρισμού από τον τοκετό επισκέφθηκε τον Ναό στην Ιερουσαλήμ μαζί με τον Ιωσήφ για να πραγματοποιηθεί η τυπική αφιέρωση του βρέφους στον Θεό, καθώς ήταν το πρωτότοκο παιδί τους. Σύμφωνα με τις γραφές, κάθε πρώτο αρσενικό που ανοίγει τη μήτρα πρέπει να αφιερωθεί στον Κύριο: «πάν άρσεν διανοίγον μήτραν αγιον τω Κυρίω κληθήσεται». Επιπλέον, σύμφωνα με την παράδοση οι γονείς έπρεπε να προσφέρουν θυσία που συνήθως αποτελούνταν από ένα ζευγάρι τρυγόνια ή δύο μικρά περιστέρια.

Κατά τη διάρκεια αυτής της επίσκεψης ο ηλικιωμένος Συμεών πήρε στην αγκαλιά του τον Ιησού. Αυτό το γεγονός αποδεικνύει ότι ο Χριστός δεν ήρθε για να καταργήσει τον Μωσαϊκό νόμο όπως ισχυρίζονταν οι Φαρισαίοι και Γραμματείς αλλά για να τον εκπληρώσει και να φέρει την τελειότητα σε αυτόν.

Στην Κωνσταντινούπολη κατά τη διάρκεια των εορτασμών της Υπαπαντής οι αυτοκράτορες συνήθιζαν να παρακολουθούν λειτουργίες στο Ναό των Βλαχερνών. Αυτή η παράδοση διατηρήθηκε μέχρι την πτώση της βυζαντινής αυτοκρατορίας. Στα βυζαντινά χρόνια η Υπαπαντή γιορτάζονταν ως μικρή γιορτή στις 14 Φεβρουαρίου μέχρι που ο αυτοκράτορας Ιουστινιανός αποφάσισε το 542 μ.Χ., λόγω μιας επιδημίας που πλήττει την περιοχή, να αναβαθμίσει αυτή τη μέρα σε δεσποτική εορτή στις 2 Φεβρουαρίου.

Σήμερα μόνο η Αρμενική Εκκλησία τιμά αυτή την ημέρα στις 14 Φεβρουαρίου ενώ οι παλαιοημερολογίτες ακολουθούν τις παραδόσεις τους για εορτασμό στις 15 Φεβρουαρίου.

Απολυτίκιο

(Κατέβασμα) Ηχος α’:

Χαῖρε Κεχαριτωμένη Θεοτόκε Παρθένε,
ἐκ σοῦ γὰρ ἀνέτειλεν
ὁ Ἥλιος τῆς δικαιοσύνης,
Χριστὸς ὁ Θεὸς
ἠμῶν,
φωτίζων
τους
ἐν σκότει.
Εὐφραίνου καὶ σὺ Πρεσβῦτα δίκαιε,
δεξάμενος
ἐν
ἀγκάλαις
τὸn
ἐλευθερωτὴn
τῶn ψυχῶn
ἠμῶn,
χαριζόμενον
ἠμὶn καὶ τὴn
Ἀνάστασιv.