Διακοπή Ρεύματος στο Πυρηνικό Εργοστάσιο Ζαπορίζια: Ανησυχίες για την Ασφάλεια

Η ηλεκτρική ενέργεια που τροφοδοτεί το πυρηνικό εργοστάσιο Ζαπορίζια, το οποίο βρίσκεται υπό ρωσική κατοχή, έχει διακοπεί για περισσότερες από τρεις ημέρες. Αυτή η εξέλιξη έχει προκαλέσει σοβαρές ανησυχίες σχετικά με την ασφάλεια των έξι αντιδραστήρων της εγκατάστασης. Γεννήτριες έκτακτης ανάγκης χρησιμοποιούνται προκειμένου να εξασφαλίσουν τη λειτουργία των συστημάτων ψύξης και ασφάλειας, μετά τη διακοπή της τελευταίας γραμμής ηλεκτροδότησης από τη ρωσική πλευρά στις 4:56 μ.μ. την Τρίτη,χωρίς καμία ένδειξη ότι θα επανασυνδεθεί σύντομα.

Ο Ραφαέλ Γκρόσι,γενικός διευθυντής του Διεθνούς Οργανισμού Ατομικής Ενέργειας (ΔΟΑΕ),περιέγραψε την κατάσταση ως «βαθιά ανησυχητική» κατά τις δηλώσεις του την Τετάρτη και ακολούθησε συνάντηση με τον Βλαντιμίρ Πούτιν την Πέμπτη.

Δυτικοί αναλυτές καθώς και αξιωματούχοι από την Ουκρανία εκφράζουν φόβους ότι το Κρεμλίνο μπορεί να προσπαθεί να προκαλέσει μια κρίση προκειμένου να εδραιώσει τον έλεγχό του στο μεγαλύτερο πυρηνικό εργοστάσιο της Ευρώπης. Υποστηρίζουν επίσης ότι η Ρωσία ενδέχεται να προβεί σε επικίνδυνες ενέργειες ώστε να θέσει σε λειτουργία τουλάχιστον έναν αντιδραστήρα παρά τις συνθήκες πολέμου. «Η Ρωσία αξιοποιεί τον πυρηνικό σταθμό ως μέσο πίεσης», δήλωσε ένας κυβερνητικός αξιωματούχος της Ουκρανίας, ενώ ειδικός από τη Greenpeace ανέφερε ότι η ρωσική κατοχή έχει εισέλθει σε «μια νέα κρίσιμη και δυνητικά καταστρεπτική φάση», σύμφωνα με δημοσίευμα του Guardian.

Οι δοκιμές αντοχής που έχουν διεξαχθεί από ευρωπαϊκές αρχές μετά το ατύχημα στον πυρηνικό σταθμό Φουκουσίμα στην Ιαπωνία το 2011 δείχνουν ότι ένας πυρηνικός σταθμός πρέπει να είναι σε θέση να λειτουργεί χωρίς εξωτερική παροχή για έως και 72 ώρες. Ωστόσο, οι ουκρανοί αξιωματούχοι επισημαίνουν πως δεν έχουν γίνει δοκιμές πέρα από αυτό το χρονικό διάστημα.

Η Ρωσία κατέλαβε τον πυρηνικό σταθμό Ζαπορίζια τον Μάρτιο του 2022 και οι αντιδραστήρες τέθηκαν σε ψυχρή διακοπή λόγω ζητημάτων ασφαλείας. Η Ουκρανία θεωρεί αυτό το εργοστάσιο δικό της περιουσιακό στοιχείο αλλά οι σχετικές συνομιλίες μεταξύ Ντόναλτ Τραμπ και Βλαντιμίρ Πούτιν έχουν αναδείξει τις εμπλοκές γύρω από αυτό θέμα. Ο Τραμπ είχε υπονοήσει πως οι ΗΠΑ θα έπρεπε ίσως να αναλάβουν έλεγχο επί αυτού ενώ η Μόσχα επιθυμεί επανέναρξη όλων των αντιδραστήρων ώστε αυτοί να συνδεθούν με το ρωσσικό δίκτυο – κάτι που θεωρείται εφικτό μόνο υπό κανονικές συνθήκες ειρήνης.

Στο παρελθόν υπήρχαν άλλες εννεά φορές κατά τις οποίες η εξωτερική παροχή ηλεκτρικού είχε διακοπεί στη Ζαπορίζια λόγω ζημιών που προκλήθηκαν στην ουκρανή περιοχή μέσω επιθέσεων των ρωσσικών δυνάμεων στις ενεργειακές υποδομές γύρω απ’ όλο το Ντίνεπερ. Η τελευταία γραμμή ηλεκτρικής ενέργειας των 750 κιλοβόλτ είχε περάσει πάνω απ’ τον ποταμό καθώς η Ουκραλία ήταν πρόθυμη ν’ παρέχει ισχύ για λόγους ασφαλείας.

Tην Τρίτη σημειώθηκαν ζημιές στη γραμμή στην πλευρά των Ρώσσων περίπου ένα μίλι μακριά απ’ το εργοστάσιο. Οι χειριστές της εγκατάστασης δήλωσαν πως οι επισκευαστικές προσπάθειες καθυστέρησαν λόγω συνεχών βομβαρδισμών εκ μέρους των ουκρανων στρατευμάτων, ωστόσο οι αρχές στην Ουκρανά αρνούνται οποιοδήποτε χτύπημα προς ή κοντά στο εργοστάσιο καθώς κάτι τέτοιο θα ήταν επικίνδυνο.
Η ΔΟΑΕ ανέφερε πως οι χειριστές είχαν δηλώσει ότι υπάρχει αρκετό ντίζελ διαθέσιμο ώστε ν’ τροφοδοτήσει τις γεννήτριες μέχρι είκοσι ημέρες χωρίς ανεφοδιασμό καυσίμου.
Ωστόσο ο Γκρόσι επισήμανε πως αυτή η απώλεια εξωτερικής ισχύος αυξάνει σημαντικά τους κινδύνους ενός πυρηνικού ατυχήματος.

Eπτά απ’ τις δεκαoχτώ διαθέσιμες γεννήτριες παρέχουν ψύξη επί τόπου αλλά εάν αυτές παρουσιάσουν βλάβη υπάρχει κίνδυνος θερμοκήπιου στους έξι αντιδραστήρες οδηγώντας πιθανώς σε τήξη τους μέσα σε εβδομάδες όπως ανέφεραν πηγές απο την Ουκρανα.
Μια ταχεία εκδοχή αυτού του σενάριο συνέβη στη Φουκουσίμα όταν σεισμό μεγέθους άνω των εννεά βαθμών χτύπησε την Ιαπωνία προκαλώντας άμεσο κλείσιμο στους θερμούς αντιδραστήρες ως αντίκτυπος.
Οι γεννήτριες έκτακτης ανάγκης συνεχίζουν ν’ αντλούν νερό ψύξης γύρω απο τους αντίστοιχους χώρους όμως αυτές καταστράφηκαν γρήγορα απο ένα τσουνάμι λίγα λεπτά αργότερα.
Τρία στοιχεία στον χώρο υπήρχαν ήδη λιωμένα μέσα σ’ ένα διάστημα μόλις τριών ημερών παράλληλα με περιορισμένο καύσιμο.
Καμία ανθρώπινη ζωή δεν χάθηκε ωστόσο περισσότερο απο εκατό χιλιάδες άνθρωποι χρειάστηκε ν’ εκκενωθούν.

Υπάρχουν επίσης πληροφορίες που δείχνουν οτι πλησιάζει μια νέα γραμμή ηλεκτρικής ενέργειας στο εργοστάσιο Ζαπορίζια μέσω περιοχής υπό κατοχή ώστε ν’ αντιμετωπιστεί αυτή η κρίση.
«Θα παρουσιαστούν ως σωτήρες» είπε ο κυβερνητικός αξιωματούχος απο την πλευρά της Ουκρανας,
ενώ αναλύσεις δορυφορικών εικόνων δείχνουν περίπου εκατό χιλιομέτρα κατασκευών σχετικών με τα έργα ηλεκτροδότησης στην Μαριούπολη ωστόσο παραμένει ασαφές εάν έχει γίνει τελικά σύνδεση με τον σταθμό παραγωγής.»
Άλλες δορυφορικές εικόνες αποκάλυσαν οτι δημιουργείται φράγμα κατά μήκος ενός εισερχόμενος καναλιού στην περιοχή κατά τη διάρκεια θερινής περιόδου ώστε έτσι ν’ αποκτήσει μια πιο ασφαλή πηγή νερού.

<

Περιβαλλοντικοί ειδικοί πιστεύουν υπάρχουν αρκετές ποσότητες νερού διαθέσιμες έτσι ώστε μία μονάδα απο τους έξι αντιδραστήρες μπορέσει εύκολα ν’ ενεργήσει κάτω απο αυτές τις νέας πραγματικότητας καθώς μόνο εκείνοι μπορούν πραγματικά n΄λειτουργούν αποτελεσματικά σ΄την εγκατάσταση.
Πριν μια εβδομάδα ο διορισμένος διευθυντής εργασιών γιούρια tchernitsuk δήλωσε πώς διαδικασία ολοκληρώθηκε σχεδιάζεται ήδη ‘στα τελικά στάδια’,όμως οποιοδήποτε εγχείρηση ανάκτησης ή επαναφοράς ενός συστατικού στοιχείου κάτω στρατηγικά πολεμοφόδιο είναι πρωτοφανής.