Με την πλειοψηφία των κρουσμάτων του ιού του Δυτικού Νείλου να καταγράφονται για πρώτη φορά στην Αττική, η ανησυχία κορυφώνεται καθώς η πορεία της λοίμωξης συνεχίζει να είναι ανοδική, στην καρδιά του φετινού καλοκαιριού. Ο ΕΟΔΥ ανακοίνωσε 23 νέα εγχώρια κρούσματα για την τελευταία εβδομάδα, με τους ειδικούς να εκφράζουν προβληματισμό.
Από το Χαλάνδρι και την Αγία Παρασκευή ως τη Βούλα και το Μαρκόπουλο, τα κρούσματα του ιού του Δυτικού Νείλου εμφανίζονται το ένα μετά το άλλο, ενώ οι ειδικοί εκτιμούν ότι ο πραγματικός αριθμός μολύνσεων είναι σημαντικά μεγαλύτερος.
«Έχουμε μία σταδιακή αύξηση των κρουσμάτων του ιού Δυτικού Νείλου στην Αττική, η οποία κατά πάσα πιθανότητα σχετίζεται με μετακινήσεις μολυσμένων πτηνών από την Κεντρική Ελλάδα προς τα νότια», δήλωσε στο MEGA ο Γκίκας Μαγιορκίνης, καθηγητής Υγιεινής και Επιδημιολογίας της Ιατρικής Σχολής του Πανεπιστημίου Αθηνών.
Σύμφωνα με τα τελευταία στοιχεία του ΕΟΔΥ, έως τις 5 Αυγούστου 2026 έχουν διαγνωστεί συνολικά 65 εγχώρια κρούσματα λοίμωξης από τον ιό του Δυτικού Νείλου στην Ελλάδα. Από αυτά, τα 54 κρούσματα εμφάνισαν εκδηλώσεις από το Κεντρικό Νευρικό Σύστημα (ΚΝΣ), όπως εγκεφαλίτιδα ή/και μηνιγγίτιδα ή/και οξεία χαλαρή παράλυση, ενώ 11 κρούσματα είχαν ήπιες εκδηλώσεις ή δεν παρουσίασαν συμπτώματα από το ΚΝΣ.
Κατά τη διάρκεια της τελευταίας εβδομάδας, διαγνώσθηκαν 23 νέα εγχώρια κρούσματα. Συνολικά, έχουν καταγραφεί έξι θάνατοι σε ασθενείς με λοίμωξη από τον ιό και εκδηλώσεις από το ΚΝΣ, ηλικίας άνω των 65 ετών. Νοσηλεύονται συνολικά 20 ασθενείς, εκ των οποίων 8 σε Μονάδες Εντατικής Θεραπείας (ΜΕΘ) και 4 σε Μονάδες Αυξημένης Φροντίδας (ΜΑΦ).
«Τα συμπτώματα που είναι ανησυχητικά είναι αυτά που δείχνουν εγκεφαλίτιδα. Εμφανίζονται σε λιγότερο από ένα στα 140 κρούσματα, δηλαδή λιγότερο από 1%, σε άτομα που είναι άνω των 60-65 και άτομα με υποκείμενα νοσήματα. Τα συμπτώματα είναι υψηλός πυρετός με ληθαργικότητα, μπορεί επίσης να παρουσιαστεί υπνηλία, έμετοι, φωτοφοβία και γενικά κακουχία», περιέγραψε ο Γκίκας Μαγιορκίνης.
«Καμπανάκι» από τον Ιατρικό Σύλλογο Αθηνών – Πατούλης: «Κάτι δεν λειτούργησε όπως θα έπρεπε»
Ο Ιατρικός Σύλλογος Αθηνών (ΙΣΑ) ζητά την άμεση ενίσχυση των προγραμμάτων καταπολέμησης των κουνουπιών, εκφράζοντας ανησυχία για την αυξημένη κυκλοφορία του ιού του Δυτικού Νείλου, ιδιαίτερα στην Αττική, όπου έχουν καταγραφεί δεκάδες κρούσματα.
Ο ΙΣΑ καλεί τις αρμόδιες Αρχές να εντείνουν τις παρεμβάσεις με έγκαιρο και επιστημονικά τεκμηριωμένο σχεδιασμό, ενώ απευθύνει σύσταση προς τους πολίτες να τηρούν αυστηρά τα ατομικά μέτρα προστασίας από τα τσιμπήματα των κουνουπιών, καθώς, σύμφωνα με τον ΕΟΔΥ, η περίοδος κορύφωσης της διασποράς του ιού αναμένεται τις επόμενες εβδομάδες.
Τονίζεται ότι οι δράσεις καταπολέμησης των κουνουπιών πρέπει να ξεκινούν πριν από την περίοδο έντονης κυκλοφορίας, με συστηματική επιτήρηση των πληθυσμών των κουνουπιών και άμεσες παρεμβάσεις στις εστίες αναπαραγωγής από τους αρμόδιους φορείς.
Ο ΙΣΑ επισημαίνει ότι «η σημερινή αυξημένη δραστηριότητα του ιού διαφοροποιεί αισθητά την επιδημιολογική εικόνα των προηγούμενων ετών στο λεκανοπέδιο και δημιουργεί εύλογα ερωτήματα για την επάρκεια και την αποτελεσματικότητα των μέτρων πρόληψης και καταπολέμησης των κουνουπιών από τους αρμόδιους φορείς». Υπογραμμίζει ότι «την τετραετία 2020-2024, η παρουσία του ιού του Δυτικού Νείλου στην Αττική είχε περιοριστεί σε εξαιρετικά χαμηλά επίπεδα».
Σχολιάζοντας το θέμα, ο πρόεδρος του ΙΣΑ, Γιώργος Πατούλης, δήλωσε: «Τα προηγούμενα χρόνια είχαμε καταφέρει να περιορίσουμε δραστικά την κυκλοφορία του ιού του Δυτικού Νείλου στην Αττική και μάλιστα υπήρξαν χρονιές στις οποίες δεν καταγράφηκαν καθόλου κρούσματα. Η φετινή εικόνα αποτελεί σαφή οπισθοχώρηση και δείχνει ότι κάτι δεν λειτούργησε όπως θα έπρεπε στην πρόληψη και στην καταπολέμηση των κουνουπιών από τους αρμόδιους φορείς. Απαιτείται άμεση αξιολόγηση του σχεδιασμού και εντατικοποίηση των παρεμβάσεων για την προστασία της δημόσιας υγείας. Παράλληλα, οι πολίτες θα πρέπει να λάβουν σχολαστικά ατομικά μέτρα προστασίας».
Πώς μεταδίδεται και ποιοι κινδυνεύουν περισσότερο
Η λοίμωξη από τον ιό του Δυτικού Νείλου μεταδίδεται κυρίως με τσίμπημα από μολυσμένο κουνούπι (συνήθως το “κοινό” κουνούπι του γένους Culex). Το κουνούπι μολύνεται από μολυσμένο πτηνό. Η λοίμωξη δεν μεταδίδεται άμεσα από άτομο σε άτομο, με τη συνήθη κοινωνική επαφή. Πιο σπάνια, μπορεί να μεταδοθεί με μετάγγιση αίματος, μεταμόσχευση οργάνων και από τη μητέρα στο έμβρυο.
Το κοινό κουνούπι συνήθως αφήνει αβγά σε νερό πλούσιο σε οργανικό υλικό και τσιμπάει από το σούρουπο έως το χάραμα, καθ’ όλη τη διάρκεια της νύχτας.
Αυξημένο κίνδυνο για σοβαρή νόσο από τον ιό του Δυτικού Νείλου έχουν οι ηλικιωμένοι και όσοι έχουν υποκείμενα προβλήματα υγείας, όπως:
- Ανοσοκατασταλμένοι
- Νεφροπαθείς
- Καρκινοπαθείς
- Διαβητικοί
- Άτομα με καρδιαγγειακά νοσήματα
- Άτομα με χρόνια νευρολογικά προβλήματα (π.χ. άνοια)
- Άτομα με χρόνια αναπνευστικά προβλήματα
Μέτρα ατομικής προστασίας
Σύμφωνα με τις οδηγίες του ΕΟΔΥ, για να προστατευθούν οι πολίτες, θα πρέπει να φορούν κατάλληλα ρούχα που καλύπτουν όσο γίνεται περισσότερο το σώμα, δηλαδή με μακριά μανίκια και παντελόνια, ανοιχτόχρωμα και φαρδιά ρούχα.
Θα πρέπει να χρησιμοποιούν εντομοαπωθητικά σε ακάλυπτο δέρμα και επάνω από τα ρούχα, που είναι εγκεκριμένα στη χώρα και με αποτελεσματικές δραστικές ουσίες όπως:
- DEET
- Πικαριδίνη/ικαριδίνη
- IR3535
- Citriodiol ή Eucalyptus citriodora oil, hydrated, cyclized (ec oil (h/c))
Συνιστάται η χρήση κουνουπιέρας κατά τον ύπνο, ιδίως σε βρέφη, παιδιά και ηλικιωμένους.
Συνιστώνται επίσης τα συχνά ντους για την απομάκρυνση του ιδρώτα.
Μπορούν να βοηθήσουν αρκετά οι σήτες σε πόρτες, παράθυρα, φεγγίτες και αεραγωγούς τζακιού. Επίσης, οι ανεμιστήρες (ιδίως οροφής) ή κλιματιστικά, αλλά και εντομοκτόνα – εντομοαπωθητικά χώρου.