Δύο παρόμοιες δικαστικές αποφάσεις, που εκδόθηκαν στις αρχές του 2026 από τα Πρωτοδικεία Λασιθίου και Αθηνών, προσφέρουν μια σημαντική νομική «διέξοδο» και οριστική απαλλαγή σε δανειολήπτες που έχουν υπαχθεί στον νόμο για τα υπερχρεωμένα νοικοκυριά (Ν. 3869/2010). Μέσα από αυτές τις υποθέσεις, τις οποίες ανέλαβε ο δικηγόρος Αθηνών Μιχαήλ Ι. Κούβαρης, αναδεικνύονται δύο κρίσιμα ζητήματα: η προστασία της περιουσίας σε περιπτώσεις καθυστέρησης διαδικασιών ρευστοποίησης και η δυνατότητα προσαρμογής του χρόνου αποπληρωμής του στεγαστικού δανείου για προστασία από τα υψηλά επιτόκια.
Διάσωση Ακινήτων μετά από Οκτώ Χρόνια Αδράνειας
Η πρώτη περίπτωση αφορά δανειολήπτρια από τη Σητεία, η οποία το 2017 εντάχθηκε στον νόμο Κατσέλη, διασώζοντας την κύρια κατοικία της και ρυθμίζοντας τα χρέη της προς τέσσερις τράπεζες. Ενώ το δικαστήριο είχε αρχικά διατάξει την εκποίηση τεσσάρων αγροτικών ακινήτων της και είχε ορίσει εκκαθαριστή, η πορεία της υπόθεσης έφερε ανατροπή.
Τι συνέβη στο δικαστήριο (Πρωτοδικείο Λασιθίου):
- Οριστική Απαλλαγή: Η οφειλέτρια απέδειξε απόλυτη συνέπεια στη ρύθμιση της τριετίας (άρθρο 8 παρ. 2), καταβάλλοντας κανονικά τα ποσά. Έτσι, το δικαστήριο πιστοποίησε την οριστική απαλλαγή της από τα υπόλοιπα των συγκεκριμένων χρεών.
- Παύση Εκποίησης: Το κεντρικό στοιχείο της απόφασης είναι η παύση των εργασιών εκποίησης των αγροτεμαχίων. Αποδείχθηκε ότι επί 8 ολόκληρα χρόνια, ο εκκαθαριστής δεν προέβη σε καμία ενέργεια ρευστοποίησης, ούτε καν εμφανίστηκε στο δικαστήριο. Παράλληλα, οι τράπεζες επέδειξαν αδιαφορία για την πορεία της διαδικασίας.
Ως αποτέλεσμα, το δικαστήριο έκρινε τα ακίνητα «απρόσφορα προς ρευστοποίηση» και διέταξε την παύση της εκποίησης, επιστρέφοντας έτσι τον πλήρη έλεγχο της περιουσίας στην οφειλέτρια.
Στρατηγική Κίνηση απέναντι στα Υψηλά Επιτόκια
Η δεύτερη υπόθεση αφορά δανειολήπτρια στο Περιστέρι, η οποία, έχοντας ενταχθεί στον νόμο το 2018, πέτυχε μηδενικές καταβολές για πέντε χρόνια και ρύθμιση 20 ετών (240 μήνες) για τη διάσωση της κύριας κατοικίας της, με αρχική δόση 95,08 ευρώ μηνιαίως. Ωστόσο, οι νέες συνθήκες ζωής – γάμος, απόκτηση δύο παιδιών – και το αυξανόμενο κόστος διαβίωσης, σε συνδυασμό με τον κίνδυνο των αυξανόμενων τραπεζικών επιτοκίων, την οδήγησαν στην αναζήτηση νέας λύσης.
Η Στρατηγική Μεταρρύθμισης:
- Αφού πιστοποιήθηκε η απαλλαγή της για τα χρέη της πρώτης πενταετίας, η οφειλέτρια υπέβαλε ένα ασυνήθιστο αίτημα: να αυξήσει τη μηνιαία δόση της προκειμένου να μειώσει δραστικά τον χρόνο αποπληρωμής.
- Το δικαστήριο έκανε δεκτό το αίτημά της, αναγνωρίζοντας τις αλλαγές στις οικογενειακές συνθήκες (αυξημένες μελλοντικές ανάγκες των τέκνων) και την πιθανή επιβάρυνση από τα αυξημένα επιτόκια.
Έτσι, το αρχικό πλάνο αποπληρωμής των 240 μηνών μειώθηκε στους 144 μήνες. Η δανειολήπτρια θα ξεχρεώσει το σπίτι της το 2031 αντί για το 2039, πληρώνοντας πλέον 247,20 ευρώ μηνιαίως αντί για 95,08 ευρώ. Αυτή η κίνηση «κλειδώνει» την αποπληρωμή νωρίτερα, προστατεύοντας τον μακροπρόθεσμο οικογενειακό της προϋπολογισμό.
Οι δύο αυτές αποφάσεις καταδεικνύουν ότι ο νόμος 3869/2010 παραμένει ένα «ζωντανό» εργαλείο στα χέρια των συνεπών οφειλετών. Αφενός, αντιμετωπίζει την αδράνεια των πιστωτών και των εκκαθαριστών, προστατεύοντας οριστικά την περιουσία των πολιτών. Αφετέρου, επιτρέπει την ευελιξία των δικαστικών αποφάσεων, ώστε τα πλάνα αποπληρωμής να προσαρμόζονται στις πραγματικές ανάγκες της ζωής (όπως η δημιουργία οικογένειας) και στα σύγχρονα μακροοικονομικά δεδομένα (ακρίβεια, επιτόκια).