Η προοπτική περικοπών δαπανών έχει πυροδοτήσει ανοιχτή σύγκρουση μεταξύ 17 χωρών της Ευρωπαϊκής Ένωσης. Το επίκεντρο των διαφωνιών είναι το ύψος και οι προτεραιότητες του επόμενου επταετούς προϋπολογισμού της ΕΕ. Δεκαεπτά κράτη-μέλη, μεταξύ των οποίων η Ελλάδα, η Ιταλία, η Ισπανία και η Πολωνία, ζητούν να διατηρηθούν αλώβηστες οι δαπάνες για την Κοινή Αγροτική Πολιτική (ΚΑΠ) και την Πολιτική Συνοχής.
Όπως μεταδίδει το Politico, δεκαεπτά κυβερνήσεις της ΕΕ εξέφρασαν δημοσίως την αντίθεσή τους σε περικοπές των αγροτικών και περιφερειακών επιδοτήσεων στον επόμενο επταετή προϋπολογισμό, καταδικάζοντας παράλληλα τη στάση της Γερμανίας στις διαπραγματεύσεις. Η επιστολή που υπέγραψαν οι εν λόγω χώρες την Παρασκευή, ασκεί έντονες πιέσεις στην ιρλανδική Προεδρία του Συμβουλίου της ΕΕ να μην θίξει κονδύλια ύψους σχεδόν 900 δισεκατομμυρίων ευρώ στο προσχέδιο του προϋπολογισμού, το οποίο αναμένεται να παρουσιαστεί την επόμενη εβδομάδα.
Η εξέλιξη αυτή οξύνει τις εντάσεις με μια ομάδα έξι κρατών-μελών, υπό την ηγεσία της Γερμανίας, η οποία σε κοινή επιστολή που απέστειλε νωρίτερα αυτή την εβδομάδα, επέμεινε στις εκκλήσεις της για περικοπές εκατοντάδων δισεκατομμυρίων ευρώ σε όλους τους τομείς. «Πιστεύουμε, επομένως, ότι η συνολική χρηματοδότηση για την Πολιτική Συνοχής και την Κοινή Γεωργική Πολιτική πρέπει να διατηρηθεί στο επόμενο Πολυετές Δημοσιονομικό Πλαίσιο», αναφέρουν οι 17 χώρες στην επιστολή τους προς τον Ιρλανδό πρωθυπουργό Μίκαελ Μάρτιν.
Μεταξύ των χωρών που υπογράφουν συγκαταλέγονται η Βουλγαρία, η Κροατία, η Κύπρος, η Τσεχία, η Εσθονία, η Ελλάδα, η Ουγγαρία, η Ιταλία, η Λετονία, η Λιθουανία, η Μάλτα, η Πολωνία, η Πορτογαλία, η Ρουμανία, η Σλοβακία, η Σλοβενία και η Ισπανία.
Η πρωθυπουργός της Ιταλίας Τζιόρτζια Μελόνι και ο πρόεδρος της Ρουμανίας Νικόλαε Νταν συντόνισαν την πρωτοβουλία και θα φιλοξενήσουν μια άτυπη συνάντηση των χωρών αυτών στο περιθώριο του επόμενου Ευρωπαϊκού Συμβουλίου στις 15 και 16 Οκτωβρίου.
Το Πολυετές Δημοσιονομικό Πλαίσιο (ΠΔΠ) χρηματοδοτεί ένα ευρύ φάσμα δράσεων, από τις επιδοτήσεις στους αγρότες έως την αναπτυξιακή βοήθεια, και αποτελεί μία από τις πιο δύσκολες διαπραγματεύσεις στις Βρυξέλλες. Το 2025, η Ευρωπαϊκή Επιτροπή πρότεινε προϋπολογισμό ύψους σχεδόν 2 τρισεκατομμυρίων ευρώ για την περίοδο 2028-2034, μετατοπίζοντας εκατοντάδες δισεκατομμύρια από τη γεωργία και τις περιφερειακές επιδοτήσεις (γνωστές ως πολιτική συνοχής) προς νέες προτεραιότητες όπως η άμυνα και η ανταγωνιστικότητα.
Η λεγόμενη ομάδα «Φίλοι της Συνοχής» προειδοποίησε ότι περαιτέρω περικοπές στους τομείς της γεωργίας και της συνοχής «θα αποδυνάμωναν μόνο τον προϋπολογισμό και θα έθεταν σε κίνδυνο την υποστήριξη του κοινού προς το ευρωπαϊκό εγχείρημα».
Περικοπές δαπανών: Η δύσκολη συμφωνία των 27
Το διαπραγματευτικό έγγραφο της Ιρλανδίας θα θέσει το πλαίσιο για τις συζητήσεις μεταξύ των 27 ηγετών της ΕΕ κατά τη διάρκεια της συνόδου κορυφής στις Βρυξέλλες τον Οκτώβριο. Οι κυβερνήσεις της ΕΕ βιάζονται να καταλήξουν σε τελική συμφωνία μεταξύ τους μέχρι το τέλος του έτους, πριν οι εθνικές εκλογές στη Γαλλία, την Πολωνία και την Ιταλία απειλήσουν να εκτροχιάσουν τις διαπραγματεύσεις.
Ένα από τα πιο ευαίσθητα ζητήματα αφορά την εισαγωγή νέων φόρων σε επίπεδο ΕΕ, γνωστών ως «ίδιοι πόροι», για τη χρηματοδότηση του προϋπολογισμού. Η Επιτροπή πρότεινε πέντε νέους φόρους που εκτιμάται ότι θα αποφέρουν 66 δισεκατομμύρια ευρώ ετησίως.
Το φορολογικό πακέτο υποστηρίζεται ένθερμα από τη Γαλλία, αλλά μεμονωμένες προτάσεις έχουν συναντήσει την αντίθεση αρκετών εθνικών κυβερνήσεων, οι οποίες φοβούνται ότι θα επηρεαστούν δυσανάλογα από τους φόρους αυτούς. Οι 17 χώρες ανέφεραν στην επιστολή τους ότι οι νέοι «ίδιοι πόροι» «πρέπει να είναι γνήσιοι, δίκαιοι, απλοί και μη οπισθοδρομικοί».
Προκειμένου να δημιουργήσουν μεγαλύτερο περιθώριο ελιγμών, επανέλαβαν επίσης τις εκκλήσεις τους για αναβολή των αποπληρωμών του χρέους που προέκυψε μετά την πανδημία του κορονοϊού, το οποίο αναμένεται να κοστίσει 25 δισεκατομμύρια ευρώ ετησίως, και αντιτάχθηκαν στις δημοσιονομικές εκπτώσεις προς τις πλουσιότερες χώρες, γνωστές ως «επιστροφές».