Οι πυρκαγιές αφήνουν πίσω τους δραματικές επιπτώσεις, τόσο για τον άνθρωπο όσο και για το οικοσύστημα, καθώς η απώλεια της βιωσιμότητας των φυσικών μας πόρων επηρεάζει άμεσα και την ανθρώπινη ζωή. Αυτό τόνισε ο Δημοσθένης Σαρηγιάννης, Καθηγητής Περιβαλλοντικής Μηχανικής στο Αριστοτέλειο Πανεπιστήμιο Θεσσαλονίκης, σε δηλώσεις του στην ΕΡΤnews.
Ο κ. Σαρηγιάννης εστίασε ιδιαίτερα στη βιοποικιλότητα, επισημαίνοντας ότι οι συνεχείς πυρκαγιές στα μεσογειακά οικοσυστήματα δημιουργούν σοβαρά προβλήματα στην ανθεκτικότητά τους.
Εξήγησε ότι η χαλέπιος πεύκη χρειάζεται 15 έως 20 χρόνια για να αναπτύξει μια βιώσιμη τράπεζα σπερμάτων στους κώνους της. Εάν καεί πριν από αυτό το διάστημα, η φυσική αναγέννησή της αποτυγχάνει, με αποτέλεσμα το πευκοδάσος να μετατρέπεται μόνιμα σε θαμνώδη ή φρυγανική βλάστηση. Αυτό το φαινόμενο, όπως ανέφερε, παρατηρείται ήδη σε περιοχές της Αττικής και της Πελοποννήσου.
Σχετικά με την κεφαλληνιακή ελάτη, επεσήμανε ότι δεν έχει την ικανότητα να αναβλαστάνει μετά από πυρκαγιά και δεν διαθέτει στρατηγικούς κώνους. Συνεπώς, η απώλειά της είναι πρακτικά μη αναστρέψιμη σε βάθος αιώνα.
Τόνισε, επιπλέον, ότι οι επιπτώσεις δεν περιορίζονται μόνο στα φυτά, αλλά αφορούν και την πανίδα. Ο κατακερματισμός των βιοτόπων οδηγεί σε απομόνωση πληθυσμών ζώων, όπως ερπετά και ασπόνδυλα, διακόπτοντας τη γενετική τους ροή. Υπενθύμισε, μάλιστα, ότι μετά την πυρκαγιά στη Δαδιά το 2023, χάθηκαν σημαντικές θέσεις φωλιάσματος για τον μαυρόγυπα.
Αναφερόμενος στην ατμοσφαιρική ρύπανση, επισήμανε ότι οι συγκεντρώσεις των αιωρούμενων σωματιδίων PM2.5 έφτασαν τα 190 μικρογραμμάρια ανά κυβικό μέτρο, όταν το ασφαλές όριο είναι τα 10 μικρογραμμάρια. Τα σωματίδια από την καύση βιομάζας, όπως εξήγησε, παρουσιάζουν μεγαλύτερο οξειδωτικό δυναμικό σε σύγκριση με αυτά που προέρχονται από την κυκλοφορία των οχημάτων, αυξάνοντας έτσι τον κίνδυνο για αναπνευστικά προβλήματα.
Παράλληλα, επισήμανε ότι στις πυρκαγιές δεν καίγεται μόνο η φυσική βλάστηση, αλλά και κατοικίες και τεχνητά υλικά, όπως μονώσεις, ελαστικά, ηλεκτρονικές συσκευές και φωτοβολταϊκά. Αυτό οδηγεί στην παραγωγή διοξινών, υδρογονανθράκων και βαρέων μετάλλων. Η στάχτη που παραμένει μετά το τέλος της πυρκαγιάς μπορεί να είναι επικίνδυνη και απαιτεί ιδιαίτερη προσοχή κατά την απομάκρυνσή της, με χρήση μάσκας, γαντιών και νερού χαμηλής πίεσης.
Τέλος, υπογράμμισε ότι οι επιπτώσεις μιας πυρκαγιάς δεν λήγουν με το σβήσιμο των φλόγών. Η έκθεση του ανθρώπου στα προϊόντα της καύσης συνεχίζεται για μήνες, μέσω της επαναιώρησης της τέφρας, της μόλυνσης του νερού και της εισόδου τοξικών στοιχείων στην τροφική αλυσίδα.