Η ΕΛ.ΑΣ., μέσω των Τομέων Κλιματικής Κρίσης & Πολιτικής Προστασίας και Υποδομών, παρενέβη στη δημόσια διαβούλευση για το νέο σχέδιο νόμου που αφορά την κρατική και στεγαστική αρωγή μετά από φυσικές καταστροφές, καταθέτοντας μια σειρά από σημαντικές παρατηρήσεις και προτάσεις. Αναγνωρίζοντας την θετική προσπάθεια ενοποίησης και εκσυγχρονισμού του κατακερματισμένου θεσμικού πλαισίου, καθώς και την αξιοποίηση ψηφιακών εργαλείων, την αντιμετώπιση εκκρεμών υποθέσεων και την ενίσχυση των ελέγχων, η ΕΛ.ΑΣ. θέτει στο επίκεντρο την ανάγκη για ένα πραγματικά ολοκληρωμένο σύστημα αποκατάστασης.
Παράλληλα, η Ένωση επισημαίνει ότι το σχέδιο νόμου εστιάζει κυρίως στις διοικητικές διαδικασίες, αφήνοντας κρίσιμα ζητήματα όπως το ύψος των ενισχύσεων, τους όρους προσωρινής στέγασης και τις προθεσμίες σε μεταγενέστερες υπουργικές αποφάσεις. Αυτό, κατά την ΕΛ.ΑΣ., δεν διασφαλίζει επαρκείς εγγυήσεις για την έγκαιρη και δίκαιη αποκατάσταση των πληγέντων.
Οι Τρεις Βασικές Προτάσεις της ΕΛ.ΑΣ.
Η ΕΛ.ΑΣ. προτείνει τρεις κεντρικούς άξονες για την ενίσχυση της ανθεκτικότητας και την αποτελεσματική αντιμετώπιση των φυσικών καταστροφών:
- Δημιουργία Εθνικού Συστήματος Αποκατάστασης Καταστροφών: Ένα ολοκληρωμένο σύστημα που θα συνδέει την πρώτη αρωγή, την προσωρινή και μόνιμη στέγαση, τις υποδομές, το φυσικό περιβάλλον, την τοπική οικονομία και τη μείωση του μελλοντικού κινδύνου.
- Ίδρυση Εθνικού Ταμείου Αποκατάστασης Καταστροφών: Με πολυετή χρηματοδοτικό σχεδιασμό, ελάχιστο εγγυημένο αποθεματικό, διαφανή κριτήρια κατανομής και αυτόματο μηχανισμό αναπλήρωσης πόρων, χωρίς την επιβολή νέου ειδικού φόρου.
- Ρητή Κατοχύρωση της Αρχής «Αποκαθιστούμε Καλύτερα – Build Back Better»: Η αποκατάσταση να μην περιορίζεται στην επιστροφή στην προηγούμενη κατάσταση, αλλά να συνδέεται με την επιστημονική εκτίμηση κινδύνου και την ταχεία υλοποίηση έργων πρόληψης και προστασίας.
Κοινωνικά Κριτήρια και Δεσμευτικές Προθεσμίες
Επιπλέον, η ΕΛ.ΑΣ. ζητά την εφαρμογή κοινωνικών κριτηρίων και καθολικής προσβασιμότητας για άτομα με αναπηρία και ευάλωτες ομάδες, καθώς και τη δημιουργία ενός ενιαίου ψηφιακού φακέλου για κάθε πληγέντα. Ορίζονται δεσμευτικές προθεσμίες για αυτοψίες, εγκρίσεις και καταβολή ενισχύσεων, ενώ προτείνεται δωρεάν υποστήριξη για τους ευάλωτους πληγέντες.
Ιδιαίτερη έμφαση δίνεται στο εργασιακό καθεστώς των εργαζομένων ΙΔΟΧ στις αρμόδιες Γενικές Γραμματείες, ζητώντας οριστική και δίκαιη ρύθμιση που θα τερματίζει την εργασιακή επισφάλεια. Προτείνεται επίσης μόνιμη στελέχωση των υπηρεσιών και των ΟΤΑ με εξειδικευμένο επιστημονικό προσωπικό, καθώς και η δημιουργία δημόσιου πίνακα προόδου για κάθε μεγάλη φυσική καταστροφή, με μετρήσιμους δείκτες και εξωτερική εποπτεία.
«Απαιτείται ένα ολοκληρωμένο, επαρκώς χρηματοδοτούμενο και διαφανές σύστημα αποκατάστασης, που θα εξασφαλίζει ουσιαστική στήριξη των πληγέντων και μεγαλύτερη ανθεκτικότητα απέναντι σε μελλοντικές φυσικές καταστροφές.»
Η ΕΛ.ΑΣ. καταλήγει τονίζοντας την ανάγκη για ένα σύστημα που δεν θα περιορίζεται στην αναδιοργάνωση των υφιστάμενων διαδικασιών, αλλά θα δημιουργεί πραγματική ασφάλεια και ανθεκτικότητα για την ελληνική κοινωνία.