Ο Έλον Μασκ επαναφέρει στο προσκήνιο την ιδέα ενός «καθολικού υψηλού εισοδήματος» ως πιθανή λύση στην αυξανόμενη ανεργία που αναμένεται να επιφέρει η Τεχνητή Νοημοσύνη. Η τοποθέτησή του αυτή έρχεται λίγες ημέρες μετά από παρόμοιες προτάσεις από την OpenAI, σύμφωνα με το Forbes. Σε μια ανάρτησή του στην πλατφόρμα X, ο δισεκατομμυριούχος πρότεινε ότι ένα τέτοιο μοντέλο θα μπορούσε να υλοποιηθεί μέσω κρατικών επιταγών προς τους πολίτες. Αυτές οι επιταγές θα χρηματοδοτούνταν από την αύξηση της προσφοράς χρήματος, η οποία αναμένεται ως συνέπεια της ραγδαίας ανάπτυξης της Τεχνητής Νοημοσύνης και της ρομποτικής.
Universal HIGH INCOME via checks issued by the Federal government is the best way to deal with unemployment caused by AI.
AI/robotics will produce goods & services far in excess of the increase in the money supply, so there will not be inflation. src=twsrc%5Etfw”>#AI src=twsrc%5Etfw”>#UniversalBasicIncome src=twsrc%5Etfw”>April 17, 2026
Από το «Βασικό» στο «Υψηλό» Εισόδημα
Η υποστήριξη του Μασκ στην ιδέα ενός καθολικού εισοδήματος δεν είναι καινούργια. Ήδη από το 2016, ο ίδιος είχε εκφράσει την άποψή του, ενώ το 2019 τάχθηκε υπέρ της πρότασης του Άντριου Γιανγκ για το λεγόμενο «Freedom Dividend». Το «Freedom Dividend» αποτελούσε κεντρική πρόταση του Άντριου Γιανγκ, υποψηφίου των Δημοκρατικών για την προεδρία το 2020, για την καθιέρωση ενός καθολικού βασικού εισοδήματος (UBI). Η πρόταση αυτή προέβλεπε μηνιαία καταβολή 1.000 δολαρίων (12.000 δολάρια ετησίως) σε κάθε Αμερικανό ενήλικο άνω των 18 ετών, ανεξαρτήτως του εργασιακού του καθεστώτος ή του εισοδήματός του. Ο αρχικός στόχος ήταν η αντιμετώπιση της απώλειας θέσεων εργασίας λόγω της αυτοματοποίησης, με κύρια πηγή χρηματοδότησης έναν φόρο προστιθέμενης αξίας (ΦΠΑ). Τώρα, ο Μασκ αναφέρεται σε «καθολικό υψηλό εισόδημα», εκτιμώντας ότι σε ένα ιδανικό σενάριο, η Τεχνητή Νοημοσύνη θα μπορούσε να οδηγήσει σε επίπεδα ευημερίας «που δύσκολα μπορούμε να φανταστούμε».
Αντίστοιχες Προτάσεις και από την OpenAI
Την ίδια προσέγγιση ακολουθεί και ο επικεφαλής της OpenAI, Σαμ Άλτμαν, ο οποίος έχει επίσης εκφραστεί υπέρ παρόμοιων ιδεών. Πρόσφατα, η εταιρεία παρουσίασε ένα σχέδιο βιομηχανικής πολιτικής που περιλαμβάνει τη δημιουργία ενός «Δημόσιου Ταμείου Πλούτου». Μέσω αυτού, οι πολίτες θα αποκτούν αυτόματα μερίδιο σε εταιρείες και υποδομές Τεχνητής Νοημοσύνης, ακόμα και χωρίς άμεση επενδυτική συμμετοχή. Το σχέδιο προτείνει επίσης αύξηση της φορολογίας των επιχειρήσεων, καθώς και ειδική φορολόγηση για εταιρείες που αντικαθιστούν εργαζομένους με τεχνητή νοημοσύνη.
Προειδοποιήσεις για Ενίσχυση των Ανισοτήτων
Ωστόσο, οι επικριτικές φωνές δεν απουσιάζουν. Ο νομπελίστας οικονομολόγος Τζόζεφ Στίγκλιτς έχει προειδοποιήσει ότι, χωρίς σωστή διαχείριση, η τεχνητή νοημοσύνη μπορεί να επιδεινώσει τις κοινωνικές ανισότητες. Τόνισε δε, ότι η αποδυνάμωση του ρόλου του κράτους θα μπορούσε να περιορίσει την ικανότητά του να διαχειριστεί τη μετάβαση στην εποχή της AI.
Επιφυλάξεις Ακόμη και από Συμμάχους
Ακόμη και άτομα από τον στενό κύκλο της τεχνολογικής ελίτ εκφράζουν επιφυλάξεις. Ο επενδυτής Μαρκ Άντριεσεν έχει επικρίνει την ιδέα, υποστηρίζοντας ότι ένα καθολικό εισόδημα θα μπορούσε να μειώσει τα κίνητρα για παραγωγικότητα. Ομοίως, ο Ντέιβιντ Σακς, πρώην σύμβουλος Τεχνητής Νοημοσύνης του Λευκού Οίκου, έχει απορρίψει το σενάριο μιας κοινωνίας που βασίζεται αποκλειστικά σε κρατικά επιδόματα, χαρακτηρίζοντάς το μη ρεαλιστικό.