Η Αττική βρίσκεται σε αυξημένη επιτήρηση για τον ιό του Δυτικού Νείλου, καθώς τις τελευταίες ημέρες έχουν καταγραφεί συνολικά έξι θάνατοι. Αυτή η ενημέρωση προέρχεται από τον ΕΟΔΥ και την καθηγήτρια Επιδημιολογίας και Προληπτικής Ιατρικής της Ιατρικής Σχολής του ΕΚΠΑ, Θεοδώρα Ψαλτοπούλου, η οποία μίλησε στην εκπομπή «Συνδέσεις» του ΕΡΤnews. Η κ. Ψαλτοπούλου τόνισε ότι ο αριθμός των θανάτων από τον ιό φέτος είναι ιδιαίτερα σημαντικός σε σύγκριση με τα προηγούμενα έτη. Συγκεκριμένα, πέρυσι καταγράφηκαν συνολικά εννέα θάνατοι σε όλη τη διάρκεια της περιόδου, ενώ το 2024 ο αντίστοιχος αριθμός ήταν 35.
Ο ιός του Δυτικού Νείλου κυκλοφορεί ενδημικά στην Ελλάδα από το 2010, με τα περιστατικά και τους θανάτους να παρουσιάζουν διακυμάνσεις ετησίως.
Η Αττική συγκεντρώνει τα περισσότερα κρούσματα
Η φετινή εικόνα δείχνει έντονη κυκλοφορία του ιού στην Αττική. Σύμφωνα με την καθηγήτρια, τα περισσότερα περιστατικά εντοπίζονται μέχρι στιγμής σε διάφορες περιοχές της Αττικής, από τα βόρεια και τα νότια έως τα ανατολικά και τα δυτικά. Μικρότερος αριθμός περιστατικών έχει καταγραφεί επίσης στη Θεσσαλία και την Κεντρική Μακεδονία.
Ο ιός μεταδίδεται στον άνθρωπο μέσω του τσιμπήματος από μολυσμένο κουνούπι. Τα κουνούπια μολύνονται από πτηνά που φέρουν τον ιό και στη συνέχεια μπορούν να τον μεταδώσουν στον άνθρωπο. Η κ. Ψαλτοπούλου εξήγησε ότι είναι αδύνατο να αναγνωρίσουμε από την εμφάνιση ενός κουνουπιού αν είναι φορέας του ιού. Επιπλέον, η λοίμωξη μπορεί να εκδηλωθεί αρκετές ημέρες μετά το τσίμπημα, καθιστώντας δύσκολο για κάποιον να θυμηθεί αν έχει τσιμπηθεί.
Ποια συμπτώματα πρέπει να κινητοποιήσουν τους πολίτες
Στη συντριπτική πλειονότητα των περιπτώσεων, η μόλυνση από τον ιό δεν προκαλεί εμφανή συμπτώματα. Περίπου οκτώ στους δέκα ανθρώπους που μολύνονται δεν εμφανίζουν συμπτωματολογία. Σε ορισμένες περιπτώσεις, μπορεί να εμφανιστούν ηπιότερα συμπτώματα, όπως πυρετός, πονοκέφαλος, γαστρεντερικές ενοχλήσεις και εξάνθημα. Αυτά τα συμπτώματα, ωστόσο, δεν είναι ειδικά για τον ιό του Δυτικού Νείλου και μπορεί να συνδέονται και με άλλες λοιμώξεις.
Μεγαλύτερη ανησυχία προκαλεί η εμφάνιση συμπτωμάτων που αφορούν το κεντρικό νευρικό σύστημα. Σε μικρό ποσοστό ασθενών, η λοίμωξη μπορεί να εξελιχθεί σε σοβαρή μορφή, με υψηλό πυρετό και έντονο πονοκέφαλο, καθώς και με:
- σύγχυση ή αποπροσανατολισμό,
- απώλεια συνείδησης,
- σπασμούς,
- παράλυση.
Σε περίπτωση εμφάνισης τέτοιων συμπτωμάτων, η κ. Ψαλτοπούλου τόνισε την ανάγκη άμεσης μετάβασης στο νοσοκομείο. «Δεν χρειάζεται εμείς να κάνουμε τον γιατρό», ανέφερε, υπογραμμίζοντας ότι η διάγνωση γίνεται βάσει της κλινικής εικόνας σε συνδυασμό με τις απαραίτητες εργαστηριακές εξετάσεις.
Οι ομάδες που διατρέχουν μεγαλύτερο κίνδυνο
Η σοβαρή νόσηση δεν αφορά αποκλειστικά συγκεκριμένες κατηγορίες του πληθυσμού, ωστόσο ο κίνδυνος εμφάνισης εγκεφαλίτιδας είναι υψηλότερος σε ορισμένες ομάδες. Η καθηγήτρια ανέφερε ότι μεγαλύτερη προσοχή χρειάζεται κυρίως από:
- άτομα άνω των 60 ετών,
- ανθρώπους με υποκείμενα προβλήματα υγείας,
- άτομα με ανοσοκαταστολή.
Σε αυτές τις περιπτώσεις, η εμφάνιση συμπτωμάτων θα πρέπει να οδηγεί σε επικοινωνία με γιατρό, ενώ τα πιο σοβαρά συμπτώματα απαιτούν νοσοκομειακή αξιολόγηση. Η εγκεφαλίτιδα αποτελεί σοβαρή επιπλοκή της λοίμωξης. Σύμφωνα με την κ. Ψαλτοπούλου, μεταξύ των ασθενών που νοσηλεύονται με εγκεφαλίτιδα, η πιθανότητα θανάτου κυμαίνεται στο 10%-20%.
Η πρόληψη βασίζεται στην προστασία από τα κουνούπια
Δεν υπάρχει ειδικό εμβόλιο ούτε ειδική αντιική θεραπεία για τον ιό του Δυτικού Νείλου. Για τον λόγο αυτό, η προστασία από τα τσιμπήματα των κουνουπιών αποτελεί το βασικό μέτρο πρόληψης. Μεταξύ των μέτρων που συνέστησε η κ. Ψαλτοπούλου είναι:
- η χρήση αντικουνουπικών, ανάλογα με την ηλικία,
- η τοποθέτηση σιτών και η χρήση κουνουπιέρας,
- η αξιοποίηση ανεμιστήρων και κλιματιστικών,
- η απομάκρυνση στάσιμων νερών,
- η επιλογή μακριών και φαρδιών ρούχων,
- η αυξημένη προσοχή κυρίως τις απογευματινές και βραδινές ώρες.
Αυξημένη κυκλοφορία και άλλων ιώσεων το καλοκαίρι
Η κ. Ψαλτοπούλου αναφέρθηκε παράλληλα και σε άλλες ιογενείς λοιμώξεις που παρουσιάζουν αυξημένη κυκλοφορία κατά τους καλοκαιρινούς μήνες. Η μετακίνηση μεγάλου αριθμού ανθρώπων, ο συγχρωτισμός σε τουριστικούς προορισμούς, παραλίες και χώρους διασκέδασης μπορούν να ευνοήσουν τη μετάδοση λοιμώξεων του αναπνευστικού, μεταξύ των οποίων και η γρίπη Α. Παράλληλα, καταγράφονται περιστατικά ιογενούς γαστρεντερίτιδας. Οι υψηλές θερμοκρασίες μπορούν επίσης να επιβαρύνουν την κατάσταση, ιδιαίτερα όταν δεν τηρούνται σωστά οι κανόνες παρασκευής και συντήρησης των τροφίμων.
Για ήπια συμπτώματα, η καθηγήτρια συνέστησε ξεκούραση, χρήση αντιπυρετικών όταν χρειάζεται και παραμονή σε κατάλληλες θερμοκρασιακές συνθήκες για δύο έως τρεις ημέρες. Για άτομα που ανήκουν σε ευπαθείς ομάδες ή ακολουθούν άλλη θεραπεία, είναι σημαντική η επικοινωνία με τον θεράποντα γιατρό.