Συμμαχία χωρών στον ΟΗΕ κηρύσσει άκυρο το μνημόνιο Τουρκίας-Λιβύης για θαλάσσιες ζώνες

Η Ελλάδα, η Κύπρος, η Αίγυπτος, τα Ηνωμένα Αραβικά Εμιράτα, καθώς και η Ευρωπαϊκή Ένωση, υπέγραψαν κοινή δήλωση στον Οργανισμό Ηνωμένων Εθνών, εκφράζοντας την αντίθεσή τους στο παράνομο τουρκολιβυκό μνημόνιο. Τη δήλωση ανέγνωσε ο Έλληνας Υπουργός Εξωτερικών, Γιώργος Γεραπετρίτης, μπροστά από την αίθουσα του Συμβουλίου Ασφαλείας του ΟΗΕ. Στη δήλωση αυτή, τονίζεται η αντίθεση προς το τουρκολιβυκό μνημόνιο και εκφράζονται ανησυχίες για τις επιπτώσεις της κύρωσής του στην ειρήνη, την ασφάλεια και τη σταθερότητα της ευρύτερης περιοχής.

Επιπλέον, η δήλωση υπογραμμίζει την ανάγκη προστασίας της διεθνούς έννομης τάξης και διασφαλίζει ότι αυθαίρετες διμερείς συμφωνίες δεν μπορούν να υπονομεύουν το Διεθνές Δίκαιο ή να παραβιάζουν τα δικαιώματα τρίτων κρατών. Σημειώνεται, επίσης, ότι το Διεθνές Δίκαιο και η Σύμβαση για το Δίκαιο της Θάλασσας αποτελούν το νομικό πλαίσιο για τις οριοθετήσεις. Η αποδοχή διμερών συμφωνιών που δεν λαμβάνουν υπόψη τους κανόνες και τις αρχές του Διεθνούς Δικαίου θα δημιουργούσε ένα επικίνδυνο προηγούμενο στη διεθνή έννομη τάξη. Η Ελλάδα, σύμφωνα με την κοινή δήλωση, τάσσεται υπέρ της επίλυσης αυτών των ζητημάτων μέσω διαλόγου και δηλώνει την ετοιμότητά της να συνεχίσει τις διαπραγματεύσεις με τη Λιβύη.

📍Νέα Υόρκη

Παρέμβαση ΥΠΕΞ Γ. Γεραπετρίτη κατά τη συνεδρίαση του ΣΑ ΟΗΕ🇺🇳 για τα Παιδιά στις Ένοπλες Συγκρούσεις, μια κεντρική προτεραιότητα της 🇬🇷 Προεδρίας. Διαβάστε την παρέμβαση 📄: https://t.co/IgCmwBVf2Q

@GRUN_NY @UN #GreeceUNSC https://t.co/50du5xuwNH — Υπουργείο Εξωτερικών (@GreeceMFA) October 26, 2026

Ολόκληρη η δήλωση του Γιώργου Γεραπετρίτη για το τουρκολιβυκό:

“Προβαίνω στην παρούσα δήλωση εξ ονόματος των Αιγύπτου, Κύπρου, Μπαχρέιν, Ηνωμένων Αραβικών Εμιράτων, Ευρωπαϊκής Ένωσης, καθώς και της χώρας μου, της Ελλάδας. Η πρόσφατη απόφαση της Βουλής των Αντιπροσώπων της Λιβύης να κυρώσει το ψευδεπίγραφο «Μνημόνιο Κατανόησης μεταξύ Τουρκίας και Λιβύης για την οριοθέτηση των θαλάσσιων περιοχών δικαιοδοσίας στη Μεσόγειο» του 2019 εγείρει σοβαρές ανησυχίες για την περιφερειακή ασφάλεια και σταθερότητα. Αναδεικνύει, επίσης, μια ευρύτερη πρόκληση για τη διεθνή έννομη τάξη: την ανάγκη να διασφαλιστεί ότι αυθαίρετες διμερείς συμφωνίες δεν υπονομεύουν τους καθιερωμένους κανόνες του Διεθνούς Δικαίου ούτε θίγουν τα δικαιώματα τρίτων κρατών. Το Διεθνές Δίκαιο και, ιδίως, η Σύμβαση των Ηνωμένων Εθνών για το Δίκαιο της Θάλασσας (UNCLOS), καθώς και το εθιμικό διεθνές δίκαιο αποτελούν το νομικό πλαίσιο για την οριοθέτηση των θαλάσσιων ζωνών. Οι κανόνες αυτοί είναι θεμελιώδους σημασίας για τη διασφάλιση της προβλεψιμότητας, της ασφάλειας δικαίου και των ειρηνικών σχέσεων μεταξύ των κρατών. Η αποδοχή διμερών συμφωνιών που παραβλέπουν τους εφαρμοστέους κανόνες και τις αρχές του Διεθνούς Δικαίου θα δημιουργούσε επικίνδυνο προηγούμενο, υπονομεύοντας τη διεθνή έννομη τάξη και τις αρχές στις οποίες εδράζεται η ειρηνική επίλυση των διαφορών. Το ψευδεπίγραφο τουρκο-λιβυκό μνημόνιο αντίκειται στις θεμελιώδεις αυτές αρχές. Παραγνωρίζει τη γεωγραφική πραγματικότητα και τα δικαιώματα όλων των εμπλεκόμενων παράκτιων κρατών επί θαλάσσιων ζωνών, συμπεριλαμβανομένων των δικαιωμάτων των νησιών σύμφωνα με τη Σύμβαση των Ηνωμένων Εθνών για το Δίκαιο της Θάλασσας. Η επακόλουθη απόφαση της Βουλής των Αντιπροσώπων της Λιβύης δεν μεταβάλλει αυτή τη νομική πραγματικότητα. Το εν λόγω μνημόνιο παραμένει άκυρο και ανυπόστατο, αντίκειται στο Διεθνές Δίκαιο και δεν μπορεί να αποτελέσει νόμιμη βάση για την οριοθέτηση θαλάσσιων ζωνών ούτε να παραγάγει έννομα αποτελέσματα για τρίτα κράτη.

Παραμένουμε προσηλωμένοι στην επανένωση των θεσμών της Λιβύης και στην προοπτική μιας ενωμένης και ευημερούσας Λιβύης. Μια σταθερή Λιβύη, που συμμετέχει ενεργά στην περιφερειακή συνεργασία, είναι απαραίτητη για την ειρήνη και την ασφάλεια σε ολόκληρη τη Μεσόγειο. Η πολιτική μετάβαση της Λιβύης και οι σχέσεις της με τις γειτονικές χώρες πρέπει να διέπονται από τον σεβασμό του Διεθνούς Δικαίου και τις σχέσεις καλής γειτονίας. Ως κράτη μέλη των Ηνωμένων Εθνών, έχουμε υποστηρίξει με συνέπεια την ειρηνική επίλυση των διαφορών μέσω του διαλόγου και σύμφωνα με το Διεθνές Δίκαιο. Στο πνεύμα αυτό, η Ελλάδα έχει διεξαγάγει διμερείς συνομιλίες με τη Λιβύη για την οριοθέτηση θαλάσσιων ζωνών, με καλή πίστη και σύμφωνα με το Διεθνές Δίκαιο, και εκφράζει την ετοιμότητά της να συνεχίσει τις προσπάθειες αυτές. Ο σεβασμός του Διεθνούς Δικαίου αποτελεί απαραίτητη προϋπόθεση για την περιφερειακή σταθερότητα και τη διατήρηση μιας διεθνούς τάξης βασισμένης σε κανόνες.”

Στ. Λαμπρινίδης: Το τουρκολιβυκό μνημόνιο «παραβιάζει τα κυριαρχικά δικαιώματα τρίτων κρατών»

Η Ευρωπαϊκή Ένωση «εκφράζει την έντονη λύπη της» για την κύρωση του τουρκο-λιβυκού Μνημονίου Κατανόησης του 2019 για την οριοθέτηση θαλάσσιων ζωνών από τη Βουλή των Αντιπροσώπων της Λιβύης, δήλωσε ο πρέσβης της ΕΕ Σταύρος Λαμπρινίδης από την έδρα του ΟΗΕ, αμέσως μετά την εκφώνηση της κοινής δήλωσης Ελλάδας, ΗΑΕ, Μπαχρέιν, Κύπρου και Αιγύπτου από τον Υπουργό Εξωτερικών Γ. Γεραπετρίτη.

Ο κ. Λαμπρινίδης επανέλαβε ότι η θέση της Ένωσης είναι «σταθερή και σαφής».

«Όπως διατυπώθηκε στα συμπεράσματα του Ευρωπαϊκού Συμβουλίου του Δεκεμβρίου 2019 και επαναλήφθηκε τον Ιούνιο του 2025, το Μνημόνιο Κατανόησης μεταξύ Τουρκίας και Λιβύης παραβιάζει τα κυριαρχικά δικαιώματα τρίτων κρατών και δεν συνάδει με το Δίκαιο της Θάλασσας», ανέφερε.

Ο κ. Λαμπρινίδης επανέλαβε τη θέση της ΕΕ ότι το μνημόνιο είναι άκυρο και ανυπόστατο και «δεν μπορεί να παραγάγει έννομα αποτελέσματα για τρίτα κράτη». Τόνισε, επίσης, ότι η ΕΕ «έχει στρατηγικό συμφέρον για ένα σταθερό και ασφαλές περιβάλλον στην Ανατολική Μεσόγειο», ζητώντας τον σεβασμό των κυριαρχικών δικαιωμάτων σύμφωνα με το ενωσιακό και το διεθνές δίκαιο, συμπεριλαμβανομένης της Σύμβασης των Ηνωμένων Εθνών για το Δίκαιο της Θάλασσας.