Σε μία περίοδο αυξημένης γεωπολιτικής έντασης στην ευρύτερη περιοχή της Ανατολικής Μεσογείου και με την υποβόσκουσα ένταση στα ελληνοτουρκικά να βρίσκεται σε υψηλό επίπεδο, αναμένεται την ερχόμενη Τρίτη στην Αθήνα ο Αμερικανός Υπουργός Εξωτερικών Μάρκο Ρούμπιο. Η είδηση αυτή γνωστοποιήθηκε χθες από την πρεσβεία των ΗΠΑ.
Κατά τη διήμερη παραμονή του στη χώρα μας, στις 6 και 7 Οκτωβρίου, θα διεξαχθεί ο 6ος Στρατηγικός Διάλογος Ελλάδας – ΗΠΑ. Το πρόγραμμα της ατζέντας είναι ιδιαίτερα βαρύ, καλύπτοντας θέματα που εκτείνονται από τις αμυντικές συμφωνίες έως τα μεγάλα ενεργειακά projects.
Στο Μέγαρο Μαξίμου, το Υπουργείο Εξωτερικών και το Υπουργείο Περιβάλλοντος και Ενέργειας προετοιμάζονται εντατικά για την άφιξη του στενού συνεργάτη του Αμερικανού Προέδρου. Η επίσκεψη θεωρείται μια σημαντική ευκαιρία για την επιβεβαίωση των ισχυρών σχέσεων Αθήνας – Ουάσιγκτον, ιδιαίτερα μετά το δημοσίευμα της Wall Street Journal που αφορούσε την πρέσβη των ΗΠΑ στη χώρα μας, Κ. Γκιλφόϊλ, η οποία έλαβε την απόλυτη στήριξη του επικεφαλής του Στέιτ Ντιπάρτμεντ.
Το κυβερνητικό επιτελείο βλέπει την επίσκεψη Ρούμπιο ως μία ευκαιρία για την επιβεβαίωση του χρονοδιαγράμματος παράδοσης των F-35, καθώς και για τη συζήτηση των απαραίτητων συνοδευτικών αμυντικών πακέτων, όπως οι υποδομές βάσεων και τα όπλα αέρος-αέρος. Αυτό αποκτά ιδιαίτερη σημασία αν ληφθεί υπόψη ότι την προηγούμενη εβδομάδα, ο Τούρκος πρόεδρος Ερντογάν, παρά τα θετικά λόγια από τον Τραμπ, έφυγε με άδεια χέρια όσον αφορά το πρόγραμμα F-35. Ο Αμερικανός ΥΠΕΞ έχει ήδη καταστήσει σαφές ότι όσο η Άγκυρα διατηρεί το ρωσικό σύστημα S-400, η διαδικασία για τα F-35 δεν θα προχωρήσει.
Στην Ατζέντα: Αμερικανικό LNG και Κάθετος Διάδρομος
Η Ουάσινγκτον αποδίδει τεράστια σημασία στον ρόλο της Ελλάδας ως ενεργειακής πύλης. Οι υποδομές LNG (όπως αυτή της Αλεξανδρούπολης) και οι αγωγοί διασύνδεσης (IGB προς Βουλγαρία, FSRU) επιτρέπουν τη μεταφορά αμερικανικού υγροποιημένου αερίου προς τα Βαλκάνια και την Κεντρική Ευρώπη.
Σε ό,τι αφορά το καλώδιο ηλεκτρικής διασύνδεσης Ελλάδας-Κύπρου-Ισραήλ Great Sea Interconnector (GSI), οι ΗΠΑ δεν εμπλέκονται άμεσα, καθώς βασικός εταίρος της Ελλάδας είναι η Γαλλία, λόγω της συμμετοχής των εταιρειών Meridiam και Nexans. Ωστόσο, οι ΗΠΑ υποστηρίζουν τα έργα διασύνδεσης και προκρίνουν τη λύση των ενεργειακών προβλημάτων μέσω της προώθησης φορτίων αμερικανικού υγροποιημένου φυσικού αερίου. Επίσης, επιδιώκουν την αποφυγή περαιτέρω έντασης εντός της Συμμαχίας, εν όψει του πολέμου μεταξύ Τουρκίας και Ισραήλ. Με την παρουσία του στην Αθήνα, όπως εκτιμούν διπλωματικοί αναλυτές, ο κ. Ρούμπιο θα στείλει το σχετικό μήνυμα στην Άγκυρα, λίγο πριν την έναρξη των εργασιών για την πόντιση του καλωδίου.
► Νέα αναταραχή στις αγορές πετρελαίου: Τρίτο αεροπλανοφόρο στη Μέση Ανατολή και άνοδος στο brent
Θεωρείται βέβαιο ότι από την Αθήνα θα τεθεί στον Αμερικανό ΥΠΕΞ το ζήτημα της αναβάθμισης της τουρκικής παραβατικότητας, δεδομένου του ενδιαφέροντος των ΗΠΑ για την ολοκλήρωση των εναπομεινασών οριοθετήσεων θαλασσίων ζωνών, με βάση το Διεθνές Δίκαιο.
Σύμφωνα με το πρόγραμμα, ο κ. Ρούμπιο αναμένεται να προσγειωθεί στην ελληνική πρωτεύουσα το βράδυ της 6ης Οκτωβρίου, προερχόμενος από το Ρέικιαβικ της Ισλανδίας. Θα αποχωρήσει την Πέμπτη, 8 Οκτωβρίου, για τη Λισαβόνα. Η ακριβής λίστα των Αμερικανών αξιωματούχων και εκπροσώπων του επιχειρηματικού κόσμου δεν έχει ακόμη οριστικοποιηθεί, με την υφυπουργό Εξωτερικών, Αλ. Παπαδοπούλου, να βρίσκεται σε καθημερινή επαφή με το Στέιτ Ντιπάρτμεντ για το κλείσιμο των εκκρεμοτήτων.
Στον 6ο Στρατηγικό Διάλογο, αναμένεται να συζητηθούν οι διευκολύνσεις που παρέχει η χώρα μας στις ΗΠΑ μέσω της Συμφωνίας Αμοιβαίας Αμυντικής Συνεργασίας (MDCA), καθώς και ευρύτερα αμυντικά και εξοπλιστικά θέματα. Από ελληνικής πλευράς, βέβαιη θεωρείται η παρουσία των Υπουργών Εξωτερικών, Γ. Γεραπετρίτη, Άμυνας, Ν. Δένδια, και Περιβάλλοντος και Ενέργειας, Στ. Παπασταύρου. Η τελική λίστα, ωστόσο, βρίσκεται επίσης σε φάση ολοκλήρωσης.
Η ανακοίνωση της πρεσβείας
Σε χθεσινοβραδινή ανακοίνωση, η αμερικανική πρεσβεία στην Αθήνα επιβεβαιώνει την επικείμενη επίσκεψη Ρούμπιο. «Ο Υπουργός Εξωτερικών των Ηνωμένων Πολιτειών Μάρκο Ρούμπιο θα επισκεφθεί το Ρέικιαβικ της Ισλανδίας, την Αθήνα και τη Λισαβόνα από τις 5 έως τις 8 Οκτωβρίου 2026. Στο Ρέικιαβικ, ο κ. Ρούμπιο θα συναντηθεί με Ισλανδούς αξιωματούχους για συνομιλίες σχετικά με την οικονομική συνεργασία και τη συνεργασία στον τομέα της ασφάλειας. Στην Ελλάδα, ο Υπουργός Εξωτερικών κ. Ρούμπιο θα ηγηθεί της αντιπροσωπείας των Ηνωμένων Πολιτειών για τον 6ο Στρατηγικό Διάλογο Η.Π.Α.–Ελλάδας, με στόχο την περαιτέρω εμβάθυνση της διμερούς εταιρικής σχέσης σε βασικές προτεραιότητες της αμερικανικής κυβέρνησης, μεταξύ των οποίων η αμυντική συνεργασία, η περιφερειακή ασφάλεια και η ενεργειακή ασφάλεια», αναφέρεται στην ανακοίνωση.