Ποιος θυμάται σήμερα τη «Θανάσιμη μοναξιά του Αλέξη Ασλάνη», ένα τραγούδι του Διονύση Σαββόπουλου από τις μπουάτ της δεκαετίας του ’60; Ίσως τίποτα δεν αποδίδει καλύτερα το τρέχον πολιτικό εγχείρημα ενός άλλου Αλέξη, του Τσίπρα, ο οποίος γεννήθηκε σχεδόν μια δεκαετία αργότερα. Ας πάρουμε μια γεύση από τη στιχουργική του Σαββόπουλου:
«Κι έτσι εδώ σε ξαναβρίσκω
Αλέξη πες μου
Αλέξη πες μου αν με θυμάσαι
Το καλοκαίρι έχει τελειώσει
Από καιρό έχει τελειώσει
Τι ζητάς
Στην παραλία τα καφενεία είναι κλειστά
Κι η θάλασσα βρώμικη και σάπια…»
Ας περάσουμε όμως στα πιο πεζά. Για να καταδείξει ότι το κόμμα του δεν διαθέτει κρυφή και υψηλή χρηματοδότηση, ο Τσίπρας επιδιώκει να αναδείξει αυτό που ο ίδιος αποκάλεσε «χειροποίητο» (handmade) στην οργανωτική και επικοινωνιακή του δουλειά. Υποστηρίζει ότι τα κάνουν όλα μόνοι τους. Η προσπάθεια αυτή παρομοιάζεται με αυτοκινούμενο τροχόσπιτο ή με προσκοπική κατασκήνωση. Τα έσοδα, όπως ανακοίνωσε ο γραμματέας Χατζηγιαννάκης, θα προέλθουν από crowdfunding. Αυτές οι τακτικές δεν έχουν ιδιαίτερη σχέση με την πολιτική. Ακόμα κι αν λίγοι τον πιστέψουν, δικαιούται να το προσπαθήσει. Ένα παράδειγμα αυτής της προσέγγισης είναι το πολιτικό ντοκιμαντέρ που παρήγαγαν «εθελοντές» της Νέας Αριστεράς (εφεξής «ΕΛΑΣ»), υπό τον συντονισμό της Φανής Κουντούρη, καθηγήτριας Πολιτικής Επιστήμης και Επικοινωνίας στο Πάντειο.
Η ίδια εξήγησε στον «Σκάι» για αυτό το «in-house» βίντεο: «Η σκέψη δεν ήταν να τον επανασυστήσουμε, ούτε να κατασκευάσουμε έναν νέο Τσίπρα». Απλώς «ο κόσμος να τον κοιτάξει ξανά, να τον ακούσει ξανά».
Πρόκειται για κινηματογραφική αφήγηση και όχι για πολιτικό λόγο, μια προσέγγιση που δεν είναι επιθετική, επιδιώκοντας να πείσει με άμεσο και ήπιο λόγο. Αλλά πείθει;
Με θέμα «Η πολιτική μπορεί να αλλάξει τις ζωές μας», ο ίδιος ο Τσίπρας μιλάει για τον εαυτό του. Στο δεύτερο επεισόδιο, που εστίαζε στη νέα γενιά, συμβαίνει το ίδιο. Και στο τρίτο επεισόδιο, με τίτλο «Η ώρα της ευθύνης», το σενάριο παραμένει ίδιο.
Ο πρώην πρωθυπουργός δηλώνει: «Υπήρχαν και πράγματα που δεν καταφέραμε να κάνουμε, ή τα κάναμε λάθος». Ποια «πράγματα» και, κυρίως, ποιοι «έκαναν λάθος»; Αν αναφέρεται στην κυβέρνηση ΣΥΡΙΖΑ 2015-2019, αυτά τα είχαμε ακούσει ήδη από την «Ιθάκη». Γιατί η επανάληψη;
Η συγκεκριμένη προσέγγιση μοιάζει με πολιτικό μάρκετινγκ, με σχεδιασμό εμφάνισης διάφορων εθελοντισμών. Το πρόβλημα είναι ότι οι εμπλεκόμενοι είναι τραγικά άσχετοι με τον εγχώριο δημόσιο βίο.
Λανσάροντας την «επιστροφή» του Τσίπρα, αντιφάσκουν: τον παρουσιάζουν διαρκώς ως «νέο» και «επόμενο» με υλικό που είναι «παλιό» και προηγούμενο.
Τον παρουσιάζουν ως αποκλειστικό κάτοχο και νομέα της περιόδου 2012-2023, με κορύφωση την κυβερνητική του τετραετία. Ωστόσο, η επιτυχία που εκλήφθη ως «πρώτη φορά Αριστερά» ήταν απλώς μηχανική μετακίνηση ψηφοφόρων του ΠΑΣΟΚ. Δεν έγιναν αριστεροί ο ένας στους τρεις Έλληνες. Όσοι ψήφισαν Τσίπρα, έφυγαν από το ΠΑΣΟΚ και «δοκίμασαν με τον Τσίπρα». Είδαν ότι δεν επρόκειτο να ανασυστήσει τον πολιτικό χώρο συνάντησης της εγχώριας Κεντροαριστεράς με την ευρωπαϊκή Σοσιαλδημοκρατία και απομακρύνθηκαν. Τόσο απλό.
Αν ο στόχος ήταν να αναδείξει «τι σημαίνει πολιτική σήμερα», το αποτέλεσμα απογοήτευσε. Η προσπάθεια προκαλεί πλήξη και θυμίζει επικοινωνιακές πατέντες της δεκαετίας του 1980.
Το λάθος είναι ότι ρίχνει τους προβολείς πίσω. Ως αποτέλεσμα, τόσο ως συγγραφέας όσο και ως αφηγητής, ο Τσίπρας δείχνει απλώς να υποδύεται έναν άλλο Τσίπρα. Σε ένα άχαρο σενάριο, χωρίς σασπένς, από τότε που ο Κραουνάκης αποκάλυψε το τέλος: θέλει απλώς να γίνει πρωθυπουργός.
Το παρελθόν δεν επιστρέφει κατά παραγγελία. Δεν υπήρχε μόνο η δική του –τότε ακτινοβολούσα– παρουσία. Υπήρχαν ο Καμμένος και όσοι, στο βιβλίο και στις συνεντεύξεις του, αποτάσσει –αλλά εκ των υστέρων. Τότε που μπορούσε να κάνει επιλογές με προοπτική, είχε το σύνδρομο του Αννίβα: η Ρώμη ετοιμαζόταν να πέσει, αλλά εκείνος έκανε πίσω.
Όσο κι αν τον «βασανίζει» σήμερα «η ανάγκη να επιχειρήσουμε σε στέρεες βάσεις», από κανέναν δεν διαφεύγει ότι «οι βάσεις» είναι ο ίδιος. Και, όπως φαίνεται, είναι πλέον τραγικά μόνος. Η «ΕΛΑΣ» είναι ο Τσίπρας, όπως ήταν και ο ΣΥΡΙΖΑ. Και οι υποστηρικτές του, το πρώτο στο οποίο θα έπρεπε να έχουν απάντηση είναι: πόσος Τσίπρας υπάρχει μέσα στον Τσίπρα;
Τα υπόλοιπα είναι ερασιτεχνισμοί…