Ένας χρόνος συμπληρώνεται από την σύναξη ελληνικών επιχειρηματικών ομίλων στο Μέγαρο Μαξίμου, όπου ο πρωθυπουργός τους ενθάρρυνε να εξετάσουν τη δυνατότητα επενδύσεων στον χώρο της αμυντικής βιομηχανίας. Η αμυντική βιομηχανία, σε ευρωπαϊκό επίπεδο, αποκτά νέες διαστάσεις λόγω των πολέμων και της αστάθειας στην ευρύτερη περιοχή.
Εκτός ελαχίστων περιπτώσεων, ουσιαστικές επενδύσεις δεν έχουν πραγματοποιηθεί. Το “ενδιαφέρον” που εκδηλώνεται, συχνά περιορίζεται σε ανούσιο χαρτοπόλεμο και υπογραφές MoU χωρίς ουσιαστικό αντίκρισμα.
Οι πόλεμοι στην Ουκρανία και τη Μέση Ανατολή, καθώς και η συζήτηση στις Βρυξέλλες για την ανάγκη αυτοάμυνας της Ευρώπης και την ανασύσταση της ευρωπαϊκής αμυντικής βιομηχανίας, έχουν ξυπνήσει μνήμες από την «χρυσή δεκαετία» 1996-2006 στην Ελλάδα. Αρκετοί στο επιχειρηματικό στερέωμα, κυρίως “γόνοι” δεύτερης και τρίτης γενιάς, αναζητούν το εύκολο κέρδος και ονειρεύονται να μπουν στα “όπλα”. Ο συλλογισμός τους είναι απλοϊκός: γιατί οι Λιακουνάκος, Κομνόπουλος, Δαλέζιος, Ευσταθίου, Δαφέρμος μπόρεσαν στον προηγούμενο αιώνα να πρωταγωνιστήσουν ως αντιπρόσωποι, μεσάζοντες και μεταφορείς, και όχι εμείς τώρα;
Ατζέντηδες θέλουν να γίνουν τα παιδιά, όχι παραγωγοί αμυντικών συστημάτων, που είναι το ευρωπαϊκό διακύβευμα.
Οι “γόνοι” ονειρεύονται αρχικά να “γιουρτάρουν” στο “νταβλά” με τα “κουλούρια” και να πάρουν μερίδιο από τα 150 δισεκατομμύρια ευρώ που αναμένεται να διαχειριστεί το ευρωπαϊκό εργαλείο SAFE (Security Action for Europe). Επειδή είναι “ανίδεοι”, προσλαμβάνουν “ζούλα” απόστρατους που έχουν υπηρετήσει τα τελευταία χρόνια στη Γενική Διεύθυνση Εξοπλισμών. Αυτοί, σε γενικές γραμμές, γνωρίζουν τα “κατατόπια” και τα “κόλπα” της αγοράς. Δηλαδή, προσλαμβάνουν “νταραβεριτζήδες” και όχι “μυαλά” από τον χώρο της έρευνας και της τεχνολογίας, διότι δεν έχουν σκοπό να παράξουν αμυντικά υλικά.
Οι κληρονόμοι, με τις πλάτες και τα βαριά οικογενειακά ονόματα, καθώς και με την καθοδήγηση των αποστράτων που απασχολούν και οι οποίοι γνωρίζουν εκ των έσω τις πραγματικές εξοπλιστικές ανάγκες των Ελληνικών Ενόπλων Δυνάμεων, σπεύδουν και χτυπούν απευθείας τις πόρτες των κατασκευαστικών εταιρειών. Ζητούν συνεργασία μαζί τους για την προώθηση των προϊόντων τους στις ελληνικές ένοπλες δυνάμεις.
Εδώ αρχίζουν τα “ρεζιλίκια”. “Καλώς τα παιδιά”, τους λένε οι ξένοι, και αρχίζουν τις ερωτήσεις:
- Τι σχέση έχετε με τον χώρο της αμυντικής βιομηχανίας;
- Οι εταιρείες-όμιλοι των προγόνων σας (γονέων και παππούδων) τι παράγουν;
Οι απαντήσεις στις παραπάνω δύο ερωτήσεις καθορίζουν τους άξονες της συζήτησης.
- Γιατί θέλετε να εμπλακείτε με την αμυντική βιομηχανία;
- Είστε διατεθειμένοι να επενδύσετε στον χώρο;
Οι απαντήσεις είναι αμφιλεγόμενες. Το “στριπίζ” έχει ήδη ολοκληρωθεί.
Για να γίνει σαφές, όποια από τις μεγάλες εταιρείες – κυρίως κατασκευαστικές και ενεργειακές – χτυπάει την πόρτα μιας αμυντικής βιομηχανίας, δεν σημαίνει ότι αυτόματα υπογράφει MoU μαζί της. Οι ξένοι οίκοι περνούν από “κρησάρα” τους ενδιαφερόμενους και πρωτίστως ζητούν την γνώμη του Μεγάρου Μαξίμου, όπου επί της ουσίας εκείνο αποφασίζει ποιος θα συνεργαστεί με ποιον για να γίνει μια δουλειά. Όλες οι υπόλοιπες “στρατηγικές συνεργασίες” που ανακοινώνονται αλλά δεν έχουν την “ευλογία” Μαξίμου, παραμένουν στις “βαρύγδουπες” ανακοινώσεις.
Σήμερα, ο επιχειρηματικός χώρος που προσδοκά να επεκταθεί και στην Άμυνα μοιάζει με μπιλιάρδο, όπου η μία καραμπόλα διαδέχεται την άλλη.
Δείτε μερικές από αυτές:
Για την ανανέωση του στόλου των οχημάτων των Ενόπλων Δυνάμεων, έχει προκριθεί η Ιταλική Leonardo S.p.A. Στην Ελλάδα, ο Ιταλικός Όμιλος πρωτοεμφανίστηκε “αλαμπρατσέτα” με τον Όμιλο Συγγελίδη, ο οποίος όμως δεν διαθέτει παραγωγική βάση. Οι Ιταλοί, για να πάρουν τη δουλειά, έπρεπε να συνεργαστούν με κάποια ελληνική βιομηχανία παραγωγής οχημάτων. Επομένως, είχαν να επιλέξουν ανάμεσα στην ακμάζουσα Metlen Energy και την “διαλυμένη” ΕΛΒΟ. Ως λογική συνέπεια, η Leonardo υπέγραψε με την Metlen και όχι με την ΕΛΒΟ, που θεωρούσε βέβαιο ότι θα πάρει το “δακτυλίδι” από το Μέγαρο Μαξίμου.
Προχθές, η ΕΛΒΟ, αυτοαποκαλούμενη “κορυφαίος κατασκευαστής” εξειδικευμένων στρατιωτικών και πολιτικών οχημάτων στην Ελλάδα, ανακοίνωσε την έναρξη στρατηγικής συνεργασίας με τον Όμιλο Κοπελούζου, με στόχο, όπως αναφέρεται, την ενίσχυση της ελληνικής αμυντικής βιομηχανίας και την υποστήριξη των επιχειρησιακών αναγκών των Ελληνικών Ενόπλων Δυνάμεων. Γενικά και αόριστα, η ανακοίνωση της ΕΛΒΟ αναφέρει ότι “η συνεργασία εστιάζει στην ανάπτυξη και αναβάθμιση στρατιωτικών και προηγμένων αμυντικών κατασκευών, αξιοποιώντας την παραγωγική βάση και την τεχνογνωσία της ΕΛΒΟ, σε συνδυασμό με την εκτεταμένη εμπειρία του Ομίλου Κοπελούζου σε σύνθετα, απαιτητικά έργα υψηλής τεχνολογίας και υποδομών”.
Αξιοπρόσεκτο είναι ότι η ανακοίνωση του “γάμου” ΕΛΒΟ – Κοπελούζου γίνεται σε μια στιγμή που ο Όμιλος Κοπελούζου επεδίωκε συνεργασία με την Rheinmetall, τον κολοσσό της βαριάς γερμανικής αμυντικής βιομηχανίας. Όμως, οι πληροφορίες λένε ότι η Rheinmetall είναι έτοιμη να ανακοινώσει στην DEFEA συνεργασία με την ελληνική κατασκευαστική εταιρία ΤΕΡΝΑ, η οποία έχει ήδη υπογράψει MoU με την αμερικανική Airbus για τη διεκδίκηση του δορυφορικού προγράμματος της ΥΠΑ. Με την Airbus επεδίωκε στρατηγική συνεργασία και η Metlen Energy.
Επομένως, η ΤΕΡΝΑ, που μπαίνει δυναμικά στα νερά (ΕΥΔΑΠ) διεκδικώντας συμμετοχή στα δύο κορυφαία κατασκευαστικά έργα του 21ου αιώνα – το έργο “Εύρυτος” για την επαρκή υδροδότηση της Αττικής και την πράσινη ανάπλαση της Ψυτάλλειας – τώρα καλείται με την Airbus να βρεθούν ανταγωνιστικά με το γαλλικό λόμπι της Thales, που για μισό αιώνα ελέγχει τις προμήθειες στην ΥΠΑ.