Σύνοδος Κορυφής για την Ουκρανία: Οι Όροι της Ελλάδας

Ο Κυριάκος Μητσοτάκης ταξίδεψε στο Παρίσι με τρεις βασικούς όρους στη «βαλίτσα» του, ενόψει της Συνόδου Κορυφής των ηγετών που εκπροσωπούν τις χώρες της «συμμαχίας των προθύμων», με σκοπό την εξασφάλιση εγγυήσεων ασφαλείας για την Ουκρανία. Ο πρωθυπουργός θα επαναλάβει τις προϋποθέσεις για τη συμμετοχή της Ελλάδας σε μια διεθνή αποστολή.

Ο κυριότερος όρος είναι ότι η ελληνική συμμετοχή θα είναι δυνατή μόνο εφόσον υπογραφεί συμφωνία κατάπαυσης του πυρός στην περιοχή. Επιπλέον, οι ελληνικές δυνάμεις δεν θα συμμετάσχουν σε οποιαδήποτε επιχείρηση εντός ρωσικών συνόρων και αν υπάρξει παραβίαση της κατάπαυσης από τη Ρωσία, οι δυνάμεις μας θα επιστρέψουν άμεσα στην Ελλάδα.

Αυτό το πλαίσιο έχει διαμορφωθεί από την Αθήνα πάνω σε ένα σενάριο που μέχρι στιγμής παραμένει θεωρητικό. Η πιθανότητα να ανατεθεί η αποστολή υπό σημαία της ΕΕ έχει σχεδόν αποκλειστεί λόγω των αντιρρήσεων που έχουν εκφραστεί από τη Ρωσία και άλλες χώρες-μέλη όπως η Ούγγαρία.

Η Ελλάδα θεωρεί ότι μια στρατιωτική δύναμη υπό τον έλεγχο του ΟΗΕ μπορεί να αποτελέσει τη βέλτιστη λύση, καθώς ο οργανισμός περιλαμβάνει όλα τα κράτη και έτσι μπορούν να συμβάλουν δυνάμεις ακόμα και από χώρες εκτός της «συμμαχίας των προθύμων», όπως αυτές στην Αφρική ή την Ασία.

Αν τελικά προχωρήσει αυτή η συμφωνία,δεν είναι ακόμη ξεκάθαρο ποιες δυνάμεις θα αποστείλει η Ελλάδα. Θα μπορούσε να επιλεγεί είτε η ανάπτυξη στρατευμάτων σε ουκρανικό έδαφος είτε συμμετοχή στο θαλάσσιο σκέλος στη Μαύρη Θάλασσα.

Η Αθήνα φαίνεται να ευνοεί τη συμμετοχή στο ναυτικό σκέλος λόγω των χαρακτηριστικών της αποστολής. Ωστόσο, αυτό εγείρει ερωτήματα σχετικά με το πόσο εφικτό είναι αυτό αν υλοποιηθεί πρόταση από την Τουρκία για ανάληψη διοίκησης στη δύναμη που θα περιπολεί στη θάλασσα. Σύμφωνα με πληροφορίες, η Τουρκία επικαλείται τις ρυθμίσεις της Σύμβασης του Μοντρέ σχετικά με τα Στενά και έχει προτείνει συνεργασία με Βουλγαρία και Ρουμανία για αυτή τη διοίκηση.

Η Αθήνα διαχειρίζεται πολύ προσεκτικά το ζήτημα αυτό καθώς επιδιώκει τόσο να διατηρήσει παρουσία στις εξελίξεις όσο και να προστατεύσει τα εθνικά συμφέροντα καθώς επίσης και τις ζωές Ελλήνων στρατιωτικών που μπορεί να κληθούν σε υπηρεσία στην Ουκρανία.

Mια σημαντική πτυχή αφορά τη φύση αυτής καθαυτός αποστολής: δεδομένου ότι η Ουκρανία δεν ανήκει στο ΝΑΤΟ, τυχόν ατυχήματα ή αναζωπύρωση συγκρούσεων που οδηγούν σε τραυματισμούς ή απώλειες ξένων στρατιωτών δεν καλύπτονται από συλλογικές ρυθμίσεις αλλά πρέπει να συζητηθούν άμεσα με τις αρχές Ρωσίας ή Ουκρανίας.

Ως εκ τούτου, καθίσταται σαφές πως ο γεωγραφικός προσδιορισμός όπου μπορεί ενδεχομένως να αναπτυχθεί ελληνική δύναμη έχει μεγάλη σημασία: π.χ., οι συνθήκες στα ανατολικά σύνορα μεταξύ ρωσικών και ουκρανικών δυνάμεων διαφοροποιούνται σημαντικά συγκριτικά με περιοχές γύρω από το Κίεβο ή λιμένες όπως εκείνος της Οδησσού.

Mε στόχο μια ενεργή εμπλοκή στις εξελίξεις – ακόμη κι αν αυτή γίνει πιο σταδιακά – συμπεριλαμβάνεται επίσης αποφασιστικότητα για ελληνική συμμετοχή στον σχεδιασμό αυτής της αποστολής ήδη από την προηγούμενη εβδομάδα (σε επίπεδο ταξιάρχου).