Συμπράξεις Δημοσίου και Ιδιωτικού Τομέα: Μια Σύγχρονη Προσέγγιση

Είναι οι Συμπράξεις Δημοσίου και Ιδιωτικού Τομέα (ΣΔΙΤ) ένα σύγχρονο εργαλείο για την εκτέλεση σημαντικών υποδομών στη χώρα μας ή οι καθυστερήσεις και τα προβλήματα τις καθιστούν λιγότερο αξιόπιστες σε σύγκριση με το παρελθόν; Η απάντηση μπορεί να βρίσκεται στο γεγονός ότι η Ελλάδα κατέχει τη 2η θέση παγκοσμίως, ανάμεσα σε 140 χώρες, στον τομέα των «Βέλτιστων Διαγωνιστικών Διαδικασιών σε έργα ΣΔΙΤ», σύμφωνα με την Έκθεση της Παγκόσμιας Τράπεζας για τα ΣΔΙΤ. Επίσης,πολλά έργα ΣΔΙΤ έχουν κερδίσει διεθνείς διακρίσεις.

Οι ειδικοί του Τεχνικού Κλάδου επισημαίνουν ότι η υλοποίηση υποδομών μέσω ΣΔΙΤ παραμένει μια μοντέρνα και ευέλικτη μέθοδος που ενισχύει τη συνεργασία μεταξύ του Δημόσιου και του Ιδιωτικού Τομέα,προσφέροντας σημαντικά πλεονεκτήματα. Ωστόσο, για να αντιμετωπιστούν οι σοβαρές καθυστερήσεις στην ποιοτική εκτέλεση των έργων, είναι κρίσιμη η επιτάχυνση της διαδικασίας δημοπράτησης.

Ο κ. Σαμαράς είναι ο επικεφαλής της εταιρίας “Σαμαράς & Συνεργάτες ΑΕ – Σύμβουλοι Μηχανικοί”, που έχει αναλάβει τον ρόλο του Τεχνικού Συμβούλου καθώς και Project Manager σε διάφορα μεγάλα έργα υποδομής μέσω ΣΔΙΤ.

Σε δηλώσεις του στο ΑΠΕ – ΜΠΕ τονίζει ότι μέσω των ΣΔΙΤ αξιοποιούνται ιδιωτικά κεφάλαια για την ανάπτυξη σημαντικών έργων υποδομής. Ειδικότερα στα Ανταποδοτικά ΣΔΙΤ όπου ο ιδιωτικός φορέας αποπληρώνεται από την εκμετάλλευση του έργου, δεν επιβαρύνονται ούτε το ΠΔΕ ούτε ο κρατικός προϋπολογισμός.Γι’ αυτόν τον λόγο πρέπει να ενισχυθούν αυτά τα σχήματα ώστε να μπορέσουμε να προχωρήσουμε σε περισσότερα αναπτυξιακά έργα στη χώρα μας.

Υπάρχουν επίσης Κοινωνικά ΣΔΙΤ όπως σχολικές εγκαταστάσεις όπου η αποπληρωμή γίνεται από το Δημόσιο μέσω πληρωμών διαθεσιμότητας από το ΠΔΕ μεσοπρόθεσμα ή μακροχρόνια,απαιτώντας προσεκτική επιλογή λόγω περιορισμένων πόρων.

Όπως ξεκαθαρίζει ο κ.Σαμαράς, «έχει ήδη αποδειχθεί έμπρακτα ότι ο θεσμός των ΣΔΙΤ αποτελεί ένα ολοκληρωμένο πλαίσιο υλοποίησης έργων που εξασφαλίζει τη βέλτιστη κατανομή κινδύνων μεταξύ δημόσιου και ιδιωτικού τομέα». Αυτό σημαίνει πως όταν οι επιχειρηματικοί κίνδυνοι μοιράζονται σωστά ανάμεσα στο κράτος και τους ιδιώτες επενδυτές, τότε η δημόσια δ expenditure δεν προσμετρείται στο δημόσιο έλλειμμα ή χρέος.

Η συμβολή του ανταγωνιστικού διαλόγου είναι επίσης ουσιαστική καθώς συμμετοχές κάθε υποψηφίου αναδόχου βοηθούν στη διαμόρφωση τεχνικών προδιαγραφών που βελτιώνουν την ποιότητα των έργων ενώ μειώνουν τις ενστάσεις κατά τη διάρκεια της διαδικασίας δημοπρασίας.

Aξιολογώντας περαιτέρω τα πλεονεκτήματα αυτών των συνεργασιών σημειώνει ότι επειδή ο ιδιωτικός φορέας αναλαμβάνει συντήρηση επί μακρόν χρονικό διάστημα τα κατασκευασμένα έργα παρουσιάζουν καλύτερη ποιότητα με χαμηλότερους κόστους συντήρησης. Για αυτόν τον λόγο μεγάλα εγχειρήματα όπως αυτοκινητόδρομοι ή περιβαλλοντικά σχέδια όπως η διαχείριση απορριμμάτων υλοποιούνται συχνά μέσα από τέτοιες συμπράξεις.

Ωστόσο υπάρχουν ζητήματα:

• Αναμορφώσεις: Δεν επιτρέπονται αλλαγές στον αρχικό προϋπολογισμό ενός project ενώ πολλές φορές βασίζεται σε ελλιπή στοιχεία κατά την αρχική φάση σχεδίασης;
• Νομοθεσία: Οι συνεχείς αλλαγές στις νομοθετικές ρυθμίσεις επηρεάζουν αρνητικά την πρόοδο;
• Καθυστερήσεις: Η αργή ολοκλήρωση Ειδικών Πολεοδομικών σχεδίων προκαλεί προβλήματα στην εξέλιξη;

Citing these challenges the k.Samaras emphasizes that “the delays are not due to the PPP institution but rather to chronic administrative and institutional pathologies affecting the maturation of large projects”.Thus he points out that “the challenge before us is to accelerate the maturation phase by ensuring proper technical support for studies and realistic budgets while simplifying where possible the regulatory framework.”