Επικύρωση της Έκθεσης Προόδου για τη Βόρεια Μακεδονία από το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο
Το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο ψήφισε σήμερα υπέρ της Έκθεσης Προόδου για τη Βόρεια Μακεδονία, με 461 ψήφους «υπέρ», 121 «κατά» και 107 αποχές. Η έγκριση αυτή αφορά τα έτη 2023 και 2024.Μετά από τροπολογία που προτάθηκε από τις τρεις κυριότερες πολιτικές ομάδες -το Ευρωπαϊκό Λαϊκό Κόμμα, η Συμμαχία Σοσιαλιστών και Δημοκρατών και η Renew Europe- αφαιρέθηκαν όλες οι αναφορές σχετικά με την «μακεδονική εθνική ταυτότητα» καθώς και την «μακεδονική γλώσσα».
Αυτές οι αναφορές περιλαμβάνονταν στο αρχικό σχέδιο της έκθεσης που είχε εγκριθεί στις 24 Ιουνίου από την Επιτροπή Εξωτερικών Υποθέσεων του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου, παρά τις σφοδρές αντιρρήσεις των Βουλγάρων ευρωβουλευτών. Αυτοί υποστήριξαν ότι ζητήματα εθνικής ταυτότητας και γλώσσας δεν θα έπρεπε να περιλαμβάνονται σε μια έκθεση που αφορά την πρόοδο μιας χώρας υποψήφιας προς ένταξη στην ΕΕ.
Ο πρωθυπουργός Χρίστιαν Μίτσκοσκι χαρακτήρισε ως «επαίσχυντη» την τροπολογία που οδήγησε στην αφαίρεση των εν λόγω αναφορών, κατηγορώντας τη Βουλγαρία ότι υπονομεύει τις ευρωπαϊκές προοπτικές της χώρας του.Δήλωσε: «Σήμερα, η Βουλγαρία εργάστηκε εναντίον μας […] Η στάση της έχει εμποδίσει τον ευρωπαϊκό δρόμο της Μακεδονίας εδώ και χρόνια». Ο Μίτσκοσκι επιβεβαίωσε ότι η κυβέρνησή του θεωρεί πως υπάρχει σαφής βούληση εκ μέρους της Βουλγαρίας να καταστρατηγήσει το μακεδόνικο έθνος.
Ο εισηγητής για τη Βόρεια Μακεδονία στο Ευρωκοινοβούλιο,Αυστριακός ευρωβουλευτής Τόμας Βάιτς (Πράσινοι/Ευρωπαϊκή Ελεύθερη Συμμαχία),ανέφερε σε δήλωσή του μετά την ψηφοφορία ότι κάποιοι βουλευτές από τη Βουλγαρία χρησιμοποίησαν αυτήν την έκθεση για εσωτερικούς πολιτικούς σκοπούς.
Η Σοφία ισχυρίζεται ότι η γλώσσα και η ταυτότητα των Σκοπίων έχουν βουλγαρικές καταβολές που δεν υπήρχαν πριν το 1945 όταν οι περιοχές αυτές ενσωματώθηκαν στη Γιουγκοσλαβία. Από την άλλη πλευρά,η κυβέρνηση στα Σκόπια διατείνεται πως τόσο η γλώσσα όσο και η ταυτότητα είναι μοναδικές με ιστορία αιώνων.
Ιστορικές Διαφορές μεταξύ Σκοπίων και Σοφίας
Οι σχέσεις ανάμεσα στη Βόρεια Μακεδονία και τη Βουλγαρία χαρακτηρίζονται από ιστορικές διαφωνίες που διαρκούν δεκαετίες. Η τελευταία έχει μπλοκάρει επανειλημμένα τις διαδικασίες ένταξης των Σκοπίων στην ΕΕ. Το καλοκαίρι του 2022 επιτεύχθηκε μια συμβιβαστική συμφωνία μεταξύ των κυβερνήσεων των δύο χωρών υπό τον συντονισμό της ΕΕ,όπου συμφώνησαν να αρθεί το βέτο αν οι αρχές στα Σκόπια συμπεριλάμβαναν τους πολίτες βουλγαρισμένης καταγωγής στο σύνταγμα τους.
Ωστόσο, παρόλο που αυτή η πρόταση είχε γίνει αποδεκτή από προηγούμενη κεντροαριστερή κυβέρνηση στα Σκόπια, δεν κατάφεραν να συγκεντρώσουν πλειοψηφία δύο τρίτων στη βουλή λόγω αντίστασης εκ μέρους του σημερινού κυβερνώντος κόμματος VMRO-DPMNE υπό τον Χρίστιαν Μίτσκοσκι. Ο τελευταίος δήλωσε ότι δεν υπάρχει περίπτωση αποδοχής αυτής της τροποποίησης στο σύνταγμα.
Tanto οι αρχές στις Bρυξέλλες όσο κι εκείνες στη Sofia έχουν επανειλημμένα ενημερώσει τους αξιωματούχους στα Skopje πως θα μπορέσουν να ανοίξουν κεφάλαια στις ενταξιακές συνομιλίες μόλις πρώτα αλλάξει το σύνταγμά τους.
Bάσει πρόσφατης απογραφής πληθυσμού (2021), μόνο το 0,2% (περίπου 3.500 άτομα) δηλώνουν ως Bούλαροι στη Bόρειο Mακεδονία — ένα στοιχείο όμως που αμφισβητείται επίμονα από τις Aρχές στη Sofia καθώς πιστεύουν πως ο αριθμός είναι πολύ μεγαλύτερος εξαιτίας πιθανών παραλείψεων κατά τη διάρκεια αυτής διαδικασίας καταμέτρησης πληθυσμού.
Οι τεταμένες σχέσεις μεταξύ Bορειας Mακεδoνίας κι Bulgaria έχουν κλιμακωθεί ιδιαίτερα μετά την ανάληψη εξουσίας απ’ το VMRO-DPMNE πριν περίπου ένα χρόνο.