Αναφορές σε Μαύρες Τρύπες στις Δημόσιες Συμβάσεις

Σύμφωνα με την ετήσια έκθεση του Ελεγκτικού Συνεδρίου, εντοπίστηκαν σοβαρές παρατυπίες στις δημόσιες συμβάσεις, συμπεριλαμβανομένων εκείνων που σχετίζονται με το Ταμείο Ανάκαμψης.Οι παραβάσεις φαίνεται να έχουν ως στόχο τη διευκόλυνση συγκεκριμένων συμφερόντων.

Κατά τη διάρκεια του 2024,οι Υπηρεσίες Επιτρόπου και τα αρμόδια Κλιμάκια του Ελεγκτικού Συνεδρίου προχώρησαν στην έκδοση 4.285 Πράξεων προσυμβατικού ελέγχου.Το συνολικό οικονομικό αντικείμενο των συμβάσεων που εξετάστηκαν ανήλθε σε 16,26 δισεκατομμύρια ευρώ. Από αυτές τις συμβάσεις, οι οποίες κρίθηκαν αμετάκλητα μη νόμιμες από την Ολομέλεια και το Έβδομο Τμήμα του ΕΣ για το ίδιο έτος, το συνολικό ποσό φθάνει τα 198.820.731,95 ευρώ, γεγονός που σημαίνει ότι οι αμετάκλητα μη νόμιμες συμβάσεις αντιστοιχούν στο 1,22% της συνολικής αξίας.

Επιπλέον, τα Κλιμάκια Προσυμβατικού Ελέγχου εξέτασαν τη νομιμότητα σχεδίων συμβάσεων που χρηματοδοτούνται είτε πλήρως είτε μερικώς από το Ταμείο Ανάκαμψης και Ανθεκτικότητας (TAA), με συνολική αξία ύψους 2,48 δισεκατομμυρίων ευρώ. Αυτό αντιστοιχεί περίπου στο 15% της συνολικής αξίας των συμβολαίων που υποβλήθηκαν προς έλεγχο στο Ελεγκτικό Συνέδριο. Από τις χρηματοδοτούμενες μέσω του TAA συμβάσεις για το έτος 2024, ποσοστό ύψους 2,22% ή ποσό περίπου 55 εκατομμυρίων ευρώ κρίθηκε αμετάκλητα μη νόμιμο από τους δικαστικούς σχηματισμούς του Ελεγκτικού Συνεδρίου.

Οι Κυριότερες Αδυναμίες στις Δημόσιες Συμβάσεις

Το Ελεγκτικό Συνέδριο καταγράφει τις σημαντικές ατέλειες που αναγνωρίζει στις διαδικασίες δημόσιων συμβολαίων κατά την περίοδο από τον Ιούλιο του 2023 έως τον Δεκέμβριο του 2024:

• Μη νόμιμη εξαίρεση μεικτών σύμβασης από τους κανονισμούς προσαρμογής και εναρμόνισης προς ευρωπαϊκούς κανόνες.
• Mη δημοσίευση ουσιαστικών τροποποιήσεων στους όρους της διακήρυξης σχετικά με κριτήρια ποιοτικής επιλογής και τεχνικές προδιαγραφές.
• Έλλειψη επαρκούς χρηματοδότησης ή πίστωσης για την εκτέλεση των έργων.
• Eλλιπή τεκμηρίωση σκοπιμότητας και προϋπολογισμού δημοσίων έργων χωρίς να επιβεβαιώνεται η λογική των δαπανών υπό συνθήκες διαφάνειας.
• Aδικαιολόγητη παρέκκλιση από τον κανόνα διεξαγωγής διαγωνισμού χωρίς επείγουσες ανάγκες εκ μέρους μιας επιμέλειας αναθέτουσας αρχής.
• Mη νόμιμη ουσιαστική τροποποίηση σύμβασης χωρίς να πληρούνται οι απαιτούμενες προϋποθέσεις εξαιρέσεων για τη διεξαγωγή διαγωνισμού λόγω απρόβλεπτων περιστάσεων ή ανάγκης εκτέλεσης συμπληρωματικών εργασιών στα δημόσια έργα.
• Aδικαιολόγητοι αποκλεισμοί οικονομικών φορέων λόγω ελλείψεως δικαιολογητικών συμμετοχής εξαιτίας ασυνέπειας στους όρους της διακήρυξης.
• Kριτήρια ποιοτικής επιλογής σε διαδικασίες προσφορών περιορίζουν τον κύκλο δυνητικών συμμετεχόντων ή εισαγωγή άδικης διάκρισης μεταξύ αυτών.
• Mη νόμιμοι αποκλεισμοί οικονομικών φορέων που επιθυμούσαν να στηριχθούν σε τρίτους πόρους αποδεικνύοντας ότι θα είχαν πρόσβαση στους απαραίτητους πόρους μέσω σχετικής δέσμευσης τρίτων φορέων για αυτόν τον σκοπό.