Οι επιπτώσεις των νέων αμερικανικών δασμών στις ελληνικές εξαγωγές εκτιμώνται ως περιορισμένες, σύμφωνα με την ανάλυση του Γραφείου Οικονομικών και Εμπορικών Υποθέσεων της ελληνικής Πρεσβείας στην Ουάσιγκτον.
Στην έκθεση, που υπογράφουν ο Διονύσης Πρωτοπαπάς, Γενικός Σύμβουλος ΟΕΥ Β΄, και η Ζαφειρένια Προεστάκη, Γραμματέας ΟΕΥ Β΄, με ημερομηνία 4 Μαΐου, παρουσιάζονται τα εξής βασικά σημεία:
- Το προσωρινό καθεστώς εισαγωγικών δασμών στις ΗΠΑ, που τέθηκε σε ισχύ στις 24 Φεβρουαρίου 2026, επιβάλλει δασμό 10% επιπλέον του δασμού MFN και έχει διάρκεια 150 ημερών, λήγοντας στα τέλη Ιουλίου 2026.
- Μετά την εκπνοή της προθεσμίας, και εφόσον δεν ληφθούν άλλες αποφάσεις, θα επανέλθει το προηγούμενο καθεστώς των γενικών δασμών βάσει της ρήτρας του Πλέον Ευνοούμενου Κράτους (MFN), όπως ίσχυε πριν από την έναρξη της δεύτερης θητείας της κυβέρνησης Τραμπ (Νοέμβριος 2025).
- Για προϊόντα χάλυβα, αλουμινίου και χαλκού, ισχύει από τις 2 Απριλίου 2026 δασμός 50%, ενώ για τα παράγωγά τους ο δασμός ανέρχεται σε 25%.
- Βρίσκονται σε εξέλιξη έξι (6) διαδικασίες έρευνας βάσει του ‘Αρθρου 232 και δύο (2) βάσει του ‘Αρθρου 301. Η ολοκλήρωσή τους αναμένεται εντός των προσεχών μηνών, με πιθανότητα επιβολής πρόσθετων δασμών σε συγκεκριμένες κατηγορίες προϊόντων.
- Εκτιμάται ότι οι έξι έρευνες βάσει του ‘Αρθρου 232 αθροιστικά επηρεάζουν ελληνικές εξαγωγές που το 2025 αντιστοιχούσαν στο 0,49% των συνολικών ελληνικών εξαγωγών προς τις ΗΠΑ.
- Όσον αφορά τις δύο διαδικασίες βάσει του ‘Αρθρου 301, η μία αφορά παραγωγή με αναγκαστική εργασία και δεν αναμένεται να επηρεάσει τις ελληνικές εξαγωγές, ενώ η άλλη επικεντρώνεται σε «πλεονάζουσα παραγωγή» και πιθανώς δεν θα έχει εφαρμογή σε ελληνικά εξαγώγιμα προϊόντα.
- Συνεπώς, προβλέπεται ότι μετά τα τέλη Ιουλίου, η δασμολογική μεταχείριση των ελληνικών εξαγωγών θα παραμείνει σε μεγάλο βαθμό παρόμοια με αυτήν που ίσχυε πριν από τη δεύτερη θητεία Τραμπ, με κύρια εξαίρεση τα προϊόντα χάλυβα, αλουμινίου και χαλκού, καθώς και τα παράγωγά τους.
Το Ιστορικό
Στις 20 Φεβρουαρίου 2026, το Ανώτατο Δικαστήριο των ΗΠΑ έκρινε ότι ο Πρόεδρος Τραμπ δεν διέθετε την εξουσία επιβολής ανταποδοτικών εισαγωγικών δασμών κατ’ επίκληση του Νόμου περί Διεθνών Οικονομικών Εξουσιών Έκτακτης Ανάγκης (IEEPA). Ως αποτέλεσμα, ακυρώθηκαν οι ανταποδοτικοί δασμοί που είχαν επιβληθεί βάσει του IEEPA, οι οποίοι για την ΕΕ αντιστοιχούσαν σε 15%. Ωστόσο, παρέμειναν σε ισχύ δασμοί που επιβάλλονταν βάσει άλλων νομοθετημάτων, όπως το ‘Αρθρο 232 (εθνική ασφάλεια) και το ‘Αρθρο 301 (αθέμιτες εμπορικές πρακτικές).
Την ίδια ημέρα, ο Πρόεδρος Τραμπ επικαλέστηκε το ‘Αρθρο 122 του Εμπορικού Νόμου του 1974, επιβάλλοντας έναν νέο, καθολικό δασμό 10% πλέον του δασμού MFN, με ισχύ 150 ημερών (από 24 Φεβρουαρίου 2026 έως τέλη Ιουλίου 2026), με δυνατότητα παράτασης κατόπιν απόφασης του Κογκρέσου.
Εν όψει της λήξης ισχύος του καθολικού δασμού 10%, η κυβέρνηση των ΗΠΑ εξετάζει τρόπους επέκτασης των δασμών βάσει των ‘Αρθρων 232 και 301. Έχουν ξεκινήσει έξι έρευνες και δύο δημόσιες διαβουλεύσεις, αντίστοιχα, και εκτιμάται ότι θα επιβληθούν νέοι δασμοί. Τα αποτελέσματα αναμένεται να ανακοινωθούν μεταξύ Ιουλίου και Σεπτεμβρίου 2026.
Οι Συνέπειες για τις Ελληνικές Εξαγωγές
- Βάσει του ‘Αρθρου 122, από 24/02, ο πρόσθετος δασμός για προϊόντα προέλευσης ΕΕ είναι 10% επιπλέον του προϋπάρχοντος δασμού MFN.
- Βάσει του ‘Αρθρου 232, οι δασμοί 50% σε προϊόντα χάλυβα, αλουμινίου και χαλκού, και 25% στα παράγωγά τους, παραμένουν σε ισχύ. Παρόλο που αυτές είναι σημαντικές εξαγωγικές κατηγορίες για την Ελλάδα, οι εξαγωγές παρουσιάζουν ανοδική τάση λόγω της αύξησης της αμερικανικής ζήτησης, η οποία οφείλεται σε ανεπαρκή εγχώρια παραγωγή.
- Όσον αφορά τις νέες έρευνες βάσει του ‘Αρθρου 232, εκτιμάται ότι ελληνικές εξαγωγές αξίας περίπου 12 εκατομμυρίων ευρώ, που αντιστοιχούν στο 0,5% του συνόλου, ενδέχεται να επηρεασθούν.
- Η έρευνα βάσει του ‘Αρθρου 301, σχετικά με την απαγόρευση εισαγωγής αγαθών που παράγονται με αναγκαστική εργασία, δεν αναμένεται να επηρεάσει τις ελληνικές εξαγωγές, καθώς η χώρα δεν αντιμετωπίζει τέτοιο ζήτημα.
- Η έρευνα βάσει του ‘Αρθρου 301, περί «Διαρθρωτικής Πλεονάζουσας Δυναμικότητας και Παραγωγής στους Τομείς της Μεταποίησης», αποτελεί πιθανή πηγή μελλοντικής επιβάρυνσης, καθώς το εύρος της έρευνας είναι ευρύ και η Ελλάδα ενδέχεται να επηρεαστεί από μέτρα που θα υιοθετηθούν κατά άλλων κρατών μελών της ΕΕ. Ωστόσο, εκτιμάται ότι η κατηγορία των τροφίμων-ποτών (1/3 των ελληνικών εξαγωγών) και των υδρογονανθράκων (άλλο 1/3) δεν θα επηρεασθεί. Επίσης, τα προϊόντα χαλκού, σιδήρου, αλουμινίου και τα παράγωγά τους επιβαρύνονται ήδη με δασμούς 50% και 25%. Συνεπώς, τυχόν επιπτώσεις θα εξαρτηθούν από τις υπόλοιπες κατηγορίες προϊόντων που θα συμπεριληφθούν.