Η Πολεμική Αεροπορία και ολόκληρη η Ελλάδα θρηνούν την απώλεια των δύο χειριστών, του 40χρονου επισμηναγού Ιωάννη Μπλέτσα και του 37χρονου σμηναγού Δημήτρη Πέτρου, που χάθηκαν κατά τη συντριβή του F-4E Phantom στην Τανάγρα, κατά τη διάρκεια του Athens Flying Week.
Η Πολεμική Αεροπορία έχει ξεκινήσει εντατική έρευνα για να διευκρινιστούν οι ακριβείς συνθήκες που οδήγησαν στην τραγωδία. Το Phantom, κατά τη διάρκεια της επίδειξης, βρέθηκε σε χαμηλό ύψος με σημαντική κλίση, λίγο πριν προσκρούσει στο έδαφος, σε μια δεξιά στροφή που αποτελούσε μέρος του προγραμματισμένου σεναρίου. Η συνολική διάρκεια της πτήσης από την απογείωση έως τη μοιραία στιγμή ήταν λιγότερο από δύο λεπτά.
WATCH: The moment a Greek Air Force F-4 Phantom crashes during an aerial display at Tanagra Air Base. pic.twitter.com/Sa8n5kelYr — Clash Report (@clashreport) September 5, 2026
Στη διάθεση των ερευνητών βρίσκονται τα συντρίμμια του αεροσκάφους, τα τεχνικά δεδομένα, οι καταγεγραμμένες επικοινωνίες του πληρώματος με τον πύργο ελέγχου, καθώς και πληθώρα βίντεο από κάμερες θεατών και κινητά τηλέφωνα.
Πρώτο Σενάριο: Απώλεια Αεροδυναμικού Ελέγχου
Ένα από τα βασικά σενάρια εστιάζει στην αεροδυναμική συμπεριφορά του Phantom κατά τη διάρκεια της κρίσιμης δεξιάς στροφής. Σε ελιγμούς με μεγάλη κλίση, τα αεροσκάφη απαιτούν αυξημένη άντωση για να διατηρήσουν το ύψος τους, γεγονός που αυξάνει τις δυνάμεις g και μπορεί να οδηγήσει σε αύξηση της γωνίας προσβολής. Υπό ορισμένες συνθήκες, ακόμη και σε υψηλή ταχύτητα, ένα μαχητικό μπορεί να φτάσει στην κρίσιμη γωνία προσβολής, οδηγώντας σε απώλεια στήριξης, όχι απαραίτητα λόγω χαμηλής ταχύτητας. Αν το αεροσκάφος υπερβεί τα αεροδυναμικά του όρια, μπορεί να εκδηλωθούν φαινόμενα όπως «buffet», απώλεια ταχύτητας και τελικά απώλεια ελεγχόμενης πτήσης. Στην περίπτωση της Τανάγρας, το κρίσιμο στοιχείο είναι ότι όλα αυτά ενδέχεται να συνέβησαν σε εξαιρετικά χαμηλό ύψος, αφήνοντας ελάχιστο χρόνο για ανάκτηση.
Δεύτερο Σενάριο: Η Κρίσιμη Δεξιά Στροφή
Το δεύτερο σενάριο εξετάζει τον ίδιο τον ελιγμό της δεξιάς στροφής και κατά πόσο οι παράμετροι της πτήσης μεταβλήθηκαν με τρόπο που προκάλεσε απότομη απώλεια ύψους. Σύμφωνα με το σενάριο της επίδειξης, το Phantom θα έπρεπε να ανέβει στα 2.000 πόδια, να ξεκινήσει κάθοδο με δεξιά στροφή για επανεμφάνιση στην πορεία του διαδρόμου, και στη συνέχεια να πραγματοποιήσει χαμηλή διέλευση περίπου στα 300 πόδια με ταχύτητα 550 μιλίων/ώρα, πριν από νέα άνοδο. Η συντριβή σημειώθηκε λίγο πριν την ολοκλήρωση αυτού του τμήματος. Το αεροσκάφος έχασε απότομα ύψος κατά τη δεξιά στροφή, στο κατερχόμενο τμήμα του ελιγμού. Οι ερευνητές θα προσπαθήσουν να καθορίσουν εάν η γωνία κλίσης, η ταχύτητα, τα g και το ύψος παρέμειναν εντός των προβλεπόμενων ορίων ή εάν δημιουργήθηκε μια κατάσταση μη ανακτήσιμη. Η «ενεργειακή κατάσταση» του Phantom είναι κρίσιμη, καθώς ύψος και ταχύτητα αλληλοεξαρτώνται. Σε απαιτητικούς ελιγμούς, η απώλεια ύψους μπορεί να είναι άμεση αν το αεροσκάφος δεν διαθέτει επαρκές περιθώριο ενέργειας.
Τρίτο Σενάριο: Τεχνική Βλάβη ή Δυσλειτουργία
Το τρίτο σενάριο αφορά σε πιθανό τεχνικό πρόβλημα. Η έρευνα θα εστιάσει σε κρίσιμα συστήματα και εξαρτήματα του αεροσκάφους, όπως οι κινητήρες J79, η τροφοδοσία καυσίμου, τα υδραυλικά συστήματα, τα χειριστήρια πτήσης, τα συστήματα stability augmentation και οτιδήποτε άλλο μπορεί να παράσχει στοιχεία για την κατάσταση του μαχητικού πριν την πρόσκρουση. Μια βλάβη σε κρίσιμο σύστημα, ειδικά σε φάση ελιγμού με μεγάλη κλίση και φόρτιση, θα μπορούσε να έχει σοβαρές συνέπειες. Ωστόσο, χωρίς τα αποτελέσματα της εξέτασης των ευρημάτων, δεν υπάρχει βάση για να αποδοθεί η συντριβή σε μηχανική βλάβη.
Τέταρτο Σενάριο: Συνδυασμός Παραγόντων
Το τέταρτο ενδεχόμενο, που παραμένει ανοιχτό, είναι ο συνδυασμός περισσοτέρων παραγόντων. Σε αεροπορικά δυστυχήματα, δεν είναι απαραίτητο να υπάρχει μία μόνο αιτία. Μια τεχνική δυσλειτουργία, μια μεταβολή στην ταχύτητα ή την κλίση, η κατάσταση της πτήσης και το εξαιρετικά χαμηλό ύψος μπορούν να συνδυαστούν και να δημιουργήσουν μια επικίνδυνη κατάσταση που εξελίσσεται μέσα σε δευτερόλεπτα.
Το «Παζλ» των Βίντεο
Στην περίπτωση της Τανάγρας, το πλήθος των βίντεο από θεατές του Athens Flying Week αποτελεί σημαντικό στοιχείο για την ανασύσταση της πτήσης. Οι ερευνητές μπορούν να συγκρίνουν τα βίντεο για να προσδιορίσουν με ακρίβεια τη θέση και την κίνηση του αεροσκάφους στα τελευταία δευτερόλεπτα. Το ζητούμενο είναι η δημιουργία μιας ακριβούς χρονικής αλληλουχίας: Πότε άρχισε η κρίσιμη στροφή; Σε ποιο ύψος βρισκόταν το Phantom; Ποια ήταν η ταχύτητά του; Πόσο αυξήθηκε η κλίση; Πότε άρχισε η απότομη απώλεια ύψους; Και πόσος χρόνος μεσολάβησε μέχρι την πρόσκρουση;
Όσον αφορά το ερώτημα γιατί οι πιλότοι δεν χρησιμοποίησαν το σύστημα εκτίναξης, το πιθανότερο σενάριο είναι είτε ότι δεν υπήρχε ο απαραίτητος χρόνος, είτε ότι επέλεξαν να μην το κάνουν σε μια ύστατη προσπάθεια να ελέγξουν το αεροσκάφος και να το επαναφέρουν σε ελεγχόμενη πορεία, αποφεύγοντας έτσι μια ανεξέλεγκτη πτώση προς κατοικημένες περιοχές γύρω από το αεροδρόμιο.