Η συμφωνία που συνήφθη μεταξύ της Chevron και της Helleniq Energy για την έρευνα υδρογονανθράκων νοτίως της Πελοποννήσου και της Κρήτης αναμένεται να αποφέρει πολλαπλές πηγές εσόδων στο ελληνικό Δημόσιο, εφόσον βέβαια οι προσδοκίες για την ανακάλυψη σημαντικών κοιτασμάτων φυσικού αερίου επιβεβαιωθούν.
Η κύρωση των συμβάσεων μίσθωσης για τις θαλάσσιες περιοχές «Α2» (Νότια Πελοπόννησος), «Νότια της Πελοποννήσου», «Νότια της Κρήτης 1» και «Νότια της Κρήτης 2» σηματοδοτεί την αφετηρία για μια νέα ενεργειακή αρχιτεκτονική της Ελλάδας. Η συνεργασία με έναν παγκόσμιο ενεργειακό ηγέτη, όπως η Chevron, η οποία κατέχει το 70% της κοινοπραξίας, και η HELLENIQ UPSTREAM με το υπόλοιπο 30%, διασφαλίζει στο Δημόσιο ένα ολοκληρωμένο πλέγμα εσόδων που καλύπτει κάθε στάδιο της επενδυτικής διαδικασίας, από τις αρχικές έρευνες έως την πλήρη παραγωγή.
Πώς θα Εισπράττονται τα Royalties
Το πλέον σημαντικό, άμεσο έσοδο για το Δημόσιο προέρχεται από την είσπραξη των Μισθωμάτων (Royalties) επί της παραγωγής. Η δομή της συμφωνίας βασίζεται στον Συντελεστή «R» (που ορίζεται ως ο λόγος των σωρευτικών εσόδων προς τις δαπάνες), εξασφαλίζοντας ότι το μερίδιο του κράτους αυξάνεται αναλόγως της κερδοφορίας της επένδυσης:
- Κλιμακωτά Ποσοστά: Το ποσοστό του μισθώματος εκκινεί από το 4% (όταν τα έσοδα είναι χαμηλά σε σχέση με τις δαπάνες) και μπορεί να φτάσει έως και το 15% (ή και παραπάνω) μόλις η επένδυση αποσβέσει το αρχικό της κόστος.
- Δικαίωμα σε Είδος ή Χρήμα: Το Δημόσιο διατηρεί το δικαίωμα να επιλέξει τη λήψη του μεριδίου του σε φυσικό προϊόν, ενισχύοντας έτσι την ενεργειακή ασφάλεια της χώρας, ιδιαίτερα σε περιόδους κρίσης.
Φόρος 25% επί των Καθαρών Κερδών
Η συμφωνία διαθέτει ένα σταθερό φορολογικό πλαίσιο που εγγυάται την επιστροφή του 25% των καθαρών κερδών στην Ελλάδα:
- Ειδικός Φόρος Εισοδήματος (20%): Επιβάλλεται στο καθαρό φορολογητέο εισόδημα των εταιρειών (που προκύπτει από τα έσοδα μείον δαπάνες, royalties και αποσβέσεις).
- Περιφερειακός Φόρος (5%): Αποδίδεται απευθείας στις τοπικές Περιφέρειες, διασφαλίζοντας ότι οι τοπικές κοινωνίες επωφελούνται άμεσα από την δραστηριότητα.
Με την καταβολή αυτών των φόρων, εξαντλείται κάθε περαιτέρω φορολογική υποχρέωση των εταιρειών ή των μετόχων τους.
Άμεσα Bonus και Στρεμματικές Αποζημιώσεις
Το κράτος θα εισπράττει έσοδα σε κάθε στάδιο, ακόμη και πριν την πιθανή εύρεση κοιτασμάτων:
- Bonus Υπογραφής: Ένα εφάπαξ ποσό 200.000 ευρώ ανά συμβατική περιοχή, το οποίο καταβάλλεται με την κύρωση της σύμβασης.
- Bonus Πρώτης Παραγωγής: 1.000.000 ευρώ, το οποίο καταβάλλεται μόλις η παραγωγή φτάσει το ορόσημο των 2.500 βαρελιών ημερησίως.
- Στρεμματικές Αποζημιώσεις: Ετήσιες πληρωμές για τη χρήση των θαλάσσιων εκτάσεων, οι οποίες αυξάνονται από 40€/τ.χλμ. κατά τη φάση της έρευνας σε 200€/τ.χλμ. κατά τη φάση της εκμετάλλευσης.
Επενδυτικές Δεσμεύσεις και Μεταφορά Τεχνογνωσίας
Η Chevron αναλαμβάνει σημαντικές υποχρεώσεις, ενώ ταυτόχρονα γίνεται φορέας μεταφοράς τεχνογνωσίας:
- Ελάχιστες Δαπάνες: Δεσμευτικές επενδύσεις που ανέρχονται σε 25.000.000 ευρώ για την τρίτη ερευνητική φάση.
- Εκπαίδευση: Ετήσια κονδύλια (έως 150.000€) για την εκπαίδευση προσωπικού του Δημοσίου και της ΕΔΕΥΕΠ, συμβάλλοντας στην ανάπτυξη εγχώριων δεξιοτήτων.
Από Ενεργειακός Κόμβος, η Ελλάδα γίνεται Παραγωγός
Κατά την παρουσίαση των συμβάσεων στη Βουλή, ο υπουργός Ενέργειας και Περιβάλλοντος, κ. Σταύρος Παπασταύρου, σκιαγράφησε το όραμα της κυβέρνησης για τη μετατροπή της Ελλάδας σε χώρα παραγωγό φυσικού αερίου.
«Η Ελλάδα κάνει ένα άλμα, μεταμορφώνεται από ενεργειακός κόμβος σε χώρα που βάζει τα θεμέλια για την παραγωγή φυσικού αερίου, μέσω των συμφωνιών με τη Chevron», δήλωσε χαρακτηριστικά. Ο υπουργός υπογράμμισε ότι, παρόλο που η επίτευξη αυτού του στόχου εξαρτάται από την εμπορική βιωσιμότητα των κοιτασμάτων, η σημασία της εξέλιξης αυτής δεν μπορεί να υποτιμηθεί. Υπενθύμισε δε ότι η χώρα έχει ήδη εξελιχθεί σε κεντρική πύλη εισόδου του αμερικανικού υγροποιημένου φυσικού αερίου (LNG) και τώρα επιδιώκει το επόμενο, σημαντικό βήμα.
Ο κ. Παπασταύρου δεσμεύτηκε για την επιτάχυνση των διαδικασιών, θέτοντας ως στόχο την πραγματοποίηση της πρώτης ερευνητικής γεώτρησης στο Ιόνιο, μετά από 50 χρόνια, εντός 12 μηνών (αρχές του 2027). Χαρακτήρισε αυτή την εξέλιξη ως «εθνική επιτυχία», τονίζοντας ότι αποτελεί επιστέγασμα μιας διαχρονικής προσπάθειας που ξεκίνησε από προηγούμενες κυβερνήσεις και φτάνει τώρα στο κρίσιμο στάδιο της εξερεύνησης.
Αναφορικά με την κριτική που ασκήθηκε (μεταξύ άλλων από τον πρώην πρωθυπουργό Αντώνη Σαμαρά και το ΠΑΣΟΚ) σχετικά με ρήτρα που αφορά τα σύνορα των περιοχών παραχώρησης, ο υπουργός ήταν κατηγορηματικός. Εξήγησε ότι η πρόβλεψη για ακραίες περιπτώσεις αποτελεί τυπική νομική πρακτική για την κατανομή ευθύνης σε αποζημιωτικά δικαιώματα και δεν συνιστά αποδοχή ή αναγνώριση οποιασδήποτε αμφισβήτησης κυριαρχίας.