Το «αγκάθι» της παραγωγικότητας έχει γίνει πονοκέφαλος για την ελληνική οικονομία, θέτοντας φρένο στην ανάπτυξη και στη βελτίωση των εισοδημάτων. Πρόσφατη ανάλυση του ΟΟΣΑ, καθώς και νέα μελέτη του Ινστιτούτου ΕΝΑ (Focus ENA | Οικονομία), υπογραμμίζουν το σοβαρό έλλειμμα παραγωγικότητας που αντιμετωπίζει η χώρα μας. Παρά τις πολλές ώρες εργασίας, οι Έλληνες εργαζόμενοι δεν επιτυγχάνουν τα ίδια επίπεδα παραγωγικότητας με άλλες χώρες στην Ευρώπη και παγκοσμίως.
Τα συμπεράσματα των δύο οργανισμών συγκλίνουν: η υστέρηση παραγωγικότητας αποτελεί τον κύριο παράγοντα πίσω από τις χαμηλές επιδόσεις του κατά κεφαλήν εισοδήματος στην Ελλάδα, σε σύγκριση με τον μέσο όρο της ΕΕ και του ΟΟΣΑ. Για το 2023, η αξία που παρήγαγε κάθε απασχολούμενος στην Ελλάδα έφτασε τα 29,3 χιλιάδες ευρώ, ενώ για την ΕΕ-27 ο αντίστοιχος αριθμός ήταν 64,5 χιλιάδες ευρώ. Αυτό σημαίνει ότι η Ελλάδα βρίσκεται στο 45% του ευρωπαϊκού μέσου όρου.
Οι Μεγάλες Ανισορροπίες ανά Κλάδο
Η επεξεργασία στοιχείων της Eurostat από το Ινστιτούτο ΕΝΑ αποκαλύπτει μία ανησυχητική εικόνα: η Ελλάδα υστερεί σε παραγωγικότητα σε όλους τους οικονομικούς κλάδους. Ωστόσο, το εύρος αυτής της υστέρησης παρουσιάζει σημαντικές διαφορές. Ο κλάδος της Μεταποίησης καταγράφει την υψηλότερη παραγωγικότητα, ενώ ο κλάδος της Εστίασης και Καταλυμάτων, άρρηκτα συνδεδεμένος με τον Τουρισμό, βρίσκεται στον πάτο.
Για να είμαστε πιο συγκεκριμένοι, η ελληνική παραγωγικότητα φτάνει στο 71% του μέσου όρου της ΕΕ στον κλάδο των Μεταφορών και Αποθήκευσης. Στη Μεταποίηση, το ποσοστό είναι 56%, στο Εμπόριο 46% και στην Εστίαση και Καταλύματα μόλις 43%. Το γενικό συμπέρασμα είναι ότι η υστέρηση παραγωγικότητας είναι ελαφρώς μικρότερη σε κλάδους που βασίζονται στην ένταση κεφαλαίου και αισθητά μεγαλύτερη σε κλάδους όπου κυριαρχεί η ένταση εργασίας.
Με άλλα λόγια, ένας μέσος εργαζόμενος στη Βιομηχανία συμβάλλει στην παραγωγή σχεδόν τετραπλάσιας προστιθέμενης αξίας σε σύγκριση με έναν μέσο εργαζόμενο στον Τουρισμό. Αυτή η διαφορά, αν και παρατηρείται και σε άλλες χώρες της ΕΕ, συνδέεται άμεσα με το κεφαλαιακό απόθεμα – δηλαδή τον μηχανολογικό εξοπλισμό και τις υποδομές – που διαθέτει κάθε κλάδος.
Η παραγωγικότητα ενός εργαζομένου επηρεάζεται άμεσα από την ποσότητα και την ποιότητα (δηλαδή, το επίπεδο τεχνολογίας) του μηχανολογικού εξοπλισμού που χρησιμοποιεί. Επομένως, η χαμηλή παραγωγικότητα σε συγκεκριμένους κλάδους αντανακλά τις περιορισμένες επενδύσεις σε τεχνολογία που έχουν γίνει σε αυτούς τους τομείς.