Η Αθήνα, σε αντίδραση στην κύρωση του τουρκολιβυκού μνημονίου, διερευνά τη λήψη οικονομικών μέτρων κατά της Λιβύης, αξιοποιώντας όλα τα διαθέσιμα εργαλεία, συμπεριλαμβανομένης της πιθανής παρεμπόδισης χρηματοδοτήσεων από διεθνείς οργανισμούς. Σύμφωνα με κυβερνητικές πηγές, η αντίδραση των ευρωπαϊκών θεσμών και των κρατών-μελών της ΕΕ υπήρξε ομόθυμη.
Το webreporter newsletter φτάνει καθημερινά στο inbox σας. Κάντε εγγραφή εδώ.
Η κυβέρνηση δίνει ιδιαίτερη βαρύτητα στην άμεση αντίδραση των προέδρων του Ευρωπαϊκού Συμβουλίου, της Ευρωπαϊκής Επιτροπής και του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου, καθώς και στην πρωτοφανή στήριξη που εκφράστηκε από όλα τα 27 κράτη μέλη της Ευρωπαϊκής Ένωσης μέσω κοινής δήλωσης. Ως επόμενα βήματα, η Ελλάδα προτίθεται να θέσει ζήτημα επιπτώσεων τόσο για τη Λιβύη όσο και για την Τουρκία, ενώπιον τόσο της Ευρωπαϊκής Ένωσης όσο και του Οργανισμού Ηνωμένων Εθνών.
Παράλληλα, κρίνεται σημαντική η έναρξη συζητήσεων με την Αίγυπτο για την επέκταση της συμφωνίας οριοθέτησης αποκλειστικής οικονομικής ζώνης. Δηλαδή, έναντι της κύρωσης μιας υφιστάμενης, αν και κατά την ελληνική άποψη άκυρης/ανεφάρμοστης, συμφωνίας, θα συζητηθεί η σύναψη μιας νέας ελληνοαιγυπτιακής συμφωνίας που θα καλύπτει επιπλέον θαλάσσιες ζώνες, όπως επισημαίνουν αρμόδιες πηγές.
Πίεση προς τη Λιβύη
Μεταξύ των ελληνικών σχεδιασμών περιλαμβάνεται και η αξιοποίηση της συμμετοχής της χώρας σε ευρωπαϊκούς και διεθνείς οργανισμούς για την άσκηση πίεσης προς τη Λιβύη. Η ελληνική πλευρά εξετάζει συγκεκριμένους τρόπους επηρεασμού της στάσης των διεθνών θεσμών απέναντι σε χρηματοδοτικές πρωτοβουλίες που αφορούν τη Λιβύη. Προς το παρόν, πάντως, δεν έχει ανακοινωθεί κάποια συγκεκριμένη απόφαση για αναστολή κονδυλίων.
Το ενδεχόμενο αυτό άφησε ανοιχτό ο Υπουργός Εξωτερικών, Γιώργος Γεραπετρίτης, ο οποίος, σε συνέντευξή του, τόνισε ότι τα χρηματοδοτικά πρωτόκολλα που αφορούν τη Λιβύη, καθώς και σημαντικές διεθνείς διαδικασίες για τη χώρα, διέρχονται μέσω της Ελλάδας. Εν τω μεταξύ, ο κυβερνητικός εκπρόσωπος, Παύλος Μαρινάκης, υπογράμμισε τη σημασία των χρηματοδοτικών εργαλείων που κατευθύνονται προς τη Λιβύη μέσω διεθνών οργανισμών, αφήνοντας να εννοηθεί ότι η Αθήνα διαθέτει περιθώρια κινήσεων που μπορούν να αξιοποιηθούν.
Τι εξετάζει η Αθήνα για Λιβύη – Τουρκία
Ένα από τα σενάρια που εξετάζονται είναι η επανεξέταση της ελληνικής στάσης απέναντι σε πρωτοβουλίες οικονομικής ενίσχυσης και διεθνούς υποστήριξης της Λιβύης. Μια τέτοια επιλογή θα μπορούσε να ασκήσει πρόσθετη πίεση στις λιβυκές αρχές, ιδίως αν υποστηριχθεί και από άλλες ευρωπαϊκές πρωτεύουσες. Η Αθήνα, αν και δεν διαθέτει αυτομάτως δικαίωμα μονομερούς διακοπής κάθε χρηματοδότησης, λόγω των κανόνων κάθε οργανισμού, μπορεί μέσω της συμμετοχής της σε ευρωπαϊκούς θεσμούς και στο Συμβούλιο Ασφαλείας του ΟΗΕ να ασκήσει διπλωματική παρέμβαση.
Στο ίδιο πνεύμα, η Ελλάδα μπορεί να αξιοποιήσει τη θέση της ως κράτος-μέλος της Ευρωπαϊκής Ένωσης στις σχέσεις της Τουρκίας με τους ευρωπαϊκούς θεσμούς. Ο Γιώργος Γεραπετρίτης υπενθύμισε ότι η ευρωπαϊκή πορεία της Άγκυρας περνάει και από την Ελλάδα, ενώ ο Παύλος Μαρινάκης αναφέρθηκε στο ευρωπαϊκό πρόγραμμα αμυντικής χρηματοδότησης SAFE και στην ελληνική απαίτηση για άρση της τουρκικής απειλής πολέμου (casus belli).
Ξεκινούν συζητήσεις για την επέκταση της ΑΟΖ
Τηλεφωνική επικοινωνία με τον Αιγύπτιο ομόλογό του, Μπάντρ Αμπντελαττί, είχε την Πέμπτη 22/10 ο Υπουργός Εξωτερικών Γιώργος Γεραπετρίτης. Οι συζητήσεις επικεντρώθηκαν στη στρατηγική εταιρική σχέση Ελλάδας-Αιγύπτου και στις εξελίξεις στην Ανατολική Μεσόγειο.
Οι δύο Υπουργοί Εξωτερικών απέρριψαν κατηγορηματικά την κύρωση, από τη Βουλή των Αντιπροσώπων της Λιβύης, του Μνημονίου Τουρκίας–Λιβύης του 2019 για την οριοθέτηση θαλάσσιων ζωνών, υπογραμμίζοντας τη σημασία του Διεθνούς Δικαίου, συμπεριλαμβανομένης της UNCLOS. Επιπλέον, συμφώνησαν να συνεχίσουν τις διαβουλεύσεις με στόχο την επέκταση του γεωγραφικού πεδίου εφαρμογής της Συμφωνίας του 2020 για την οριοθέτηση ΑΟΖ, σε πλήρη συμμόρφωση με το Διεθνές Δίκαιο και την UNCLOS.
Both FMs firmly rejected the ratification by Libya’s House of Representatives of the 2019 Türkiye–Libya Memorandum on maritime delimitation, reaffirming the importance of international law, including UNCLOS.
— Υπουργείο Εξωτερικών (@GreeceMFA) October 22, 2026
► «Αρνητική εξέλιξη το τουρκολιβυκό μνημόνιο»: Οι καθηγητές Π. Ιωακειμίδης και Σ. Ρούσσος στο webreporter.
Ο παράγοντας του Μεταναστευτικού
Η Ελλάδα, πριν λάβει οποιαδήποτε απόφαση για αντίποινα κατά της Λιβύης, πρέπει να συνυπολογίσει έναν κρίσιμο παράγοντα: το Μεταναστευτικό. Είναι γνωστό ότι η Λιβύη αποτελεί βασικό σημείο αναχώρησης μεταναστών προς την Ελλάδα και τις ακτές της Κρήτης. Επομένως, οποιαδήποτε απόφαση επηρεάζει την οικονομική υποστήριξη της χώρας ή τη συνεργασία με τις λιβυκές αρχές πρέπει να εξεταστεί προσεκτικά, υπό το πρίσμα των επιπτώσεων στο μεταναστευτικό ζήτημα.
Επιπλέον, όσον αφορά τις διμερείς σχέσεις Ελλάδας και Λιβύης, είναι λογικό η Ελλάδα να επιθυμεί να διατηρήσει ανοιχτούς διαύλους επικοινωνίας και με τις δύο πλευρές της Λιβύης, μιας χώρας δοκιμαζόμενης από εσωτερική κρίση.