Σημαντικές αλλαγές στον τρόπο υπολογισμού του ΕΝΦΙΑ, καθώς και νέες υποχρεώσεις και κυρώσεις για ιδιοκτήτες και ενοικιαστές ακινήτων, φέρνει η έναρξη λειτουργίας του Μητρώου Ιδιοκτησίας και Διαχείρισης Ακινήτων (ΜΙΔΑ). Αυτές οι νέες ρυθμίσεις περιλαμβάνονται σε τροπολογία του Υπουργείου Εθνικής Οικονομίας και Οικονομικών, η οποία κατατέθηκε στη Βουλή, και αναμένεται να τεθούν σε εφαρμογή τις επόμενες εβδομάδες.
Πώς θα υπολογίζεται ο ΕΝΦΙΑ από το 2027
Η πιο ουσιαστική αλλαγή αφορά τον υπολογισμό του ΕΝΦΙΑ, η βάση του οποίου θα μεταβληθεί από το 2027 και έπειτα. Σύμφωνα με τη νέα διάταξη, για τον προσδιορισμό του φόρου, η φορολογική διοίκηση θα λαμβάνει υπόψη αποκλειστικά τα στοιχεία της έκτασης του κτιρίου που είναι καταγεγραμμένα στην Ηλεκτρονική Ταυτότητα Κτιρίου (ΗΤΚ). Αυτό ισχύει και σε περιπτώσεις όπου τα τετραγωνικά μέτρα ακινήτου στην ΗΤΚ είναι λιγότερα από αυτά που αναγράφονται στο Κτηματολόγιο, στους τίτλους ιδιοκτησίας ή στις οικοδομικές άδειες. Η επιλογή αυτή γίνεται διότι οι μετρήσεις της Ηλεκτρονικής Ταυτότητας Κτιρίου θεωρούνται πιο ακριβείς και πιθανώς επικαιροποιημένες σε σχέση με τις αρχικές εγγραφές.
Στην αιτιολογική έκθεση της τροπολογίας επισημαίνεται ότι η ρύθμιση αποσκοπεί στην αντιμετώπιση προβλημάτων που εντοπίστηκαν κατά την έκδοση των Ηλεκτρονικών Ταυτοτήτων Κτιρίων. Διαπιστώθηκε ότι σε πολλές περιπτώσεις η πραγματική επιφάνεια των κτισμάτων ήταν μικρότερη από αυτή που αναγραφόταν σε παλαιότερα έγγραφα, οδηγώντας σε επιβάρυνση των ιδιοκτητών με υψηλότερο φόρο.
Στην περίπτωση που τα τετραγωνικά μέτρα που προκύπτουν από την ΗΤΚ είναι περισσότερα από αυτά που αναγράφονται στο Κτηματολόγιο, ο ΕΝΦΙΑ θα υπολογίζεται επαυξημένος, βάσει του εμβαδού της ΗΤΚ.
Χωρίς αναδρομικότητα
Ωστόσο, η διάταξη προβλέπει ότι οι νέες ρυθμίσεις δεν θα έχουν αναδρομική ισχύ. Αυτό σημαίνει ότι οι δηλώσεις Ε9, οι πράξεις προσδιορισμού ΕΝΦΙΑ και σχετικά πιστοποιητικά που έχουν εκδοθεί πριν από την έναρξη ισχύος του νέου συστήματος, δεν θα θεωρούνται ανακριβή, ακόμα και αν τα στοιχεία τους διαφέρουν από τα μελλοντικά δεδομένα της Ηλεκτρονικής Ταυτότητας Κτιρίου. Κατά συνέπεια, δεν θα επιβληθούν κυρώσεις ή πρόστιμα για αυτές τις περιπτώσεις.
Έλεγχος ενοικίων και δωρεάν παραχωρήσεων μέσω ΜΙΔΑ
Παράλληλα, το Υπουργείο Εθνικής Οικονομίας και Οικονομικών θεσπίζει νέο πλαίσιο για την παρακολούθηση των μισθώσεων και των δωρεάν παραχωρήσεων ακινήτων, μέσω του ΜΙΔΑ. Με την έναρξη λειτουργίας του συστήματος, ιδιοκτήτες και ενοικιαστές θα είναι υποχρεωμένοι να δηλώνουν κάθε νέα μίσθωση εντός τριών μηνών από την έναρξή της. Η ίδια προθεσμία ισχύει και για τις δωρεάν παραχωρήσεις ακινήτων σε συγγενείς ή τρίτους. Για τις μισθώσεις αγροτικής γης, η προθεσμία είναι συντομότερη, στους δύο μήνες.
Σε περίπτωση εκπρόθεσμης δήλωσης μίσθωσης ή δωρεάν παραχώρησης, θα επιβάλλεται πρόστιμο 500 ευρώ. Ειδικότερα, οι ποινές είναι αυστηρότερες για ανακριβείς δηλώσεις που αποσκοπούν στην παράνομη είσπραξη επιδομάτων ή επιδοτήσεων, με το πρόστιμο να ανέρχεται σε 1.000 ευρώ. Αν η ανακριβής δήλωση δεν χρησιμοποιηθεί για τη λήψη οικονομικών ενισχύσεων, το πρόστιμο περιορίζεται στα 100 ευρώ.
Τονίζεται ότι τα πρόστιμα θα επιβάλλονται τόσο στους ιδιοκτήτες όσο και στους ενοικιαστές ή χρήστες των ακινήτων, γεγονός που καθιστά επιτακτική την ορθή και έγκαιρη καταχώριση των στοιχείων στο νέο μητρώο. Το ΥΠΕΘΟΟ εκτιμά ότι μέσω των νέων ρυθμίσεων θα ενισχυθεί η διαφάνεια στην αγορά ακινήτων, θα περιοριστούν οι παρατυπίες και θα βελτιωθεί η ακρίβεια των φορολογικών δεδομένων.