Η Ιερά Μονή Τιμίου Σταυρού Δολιανών
Η Ιερά Μονή Τιμίου Σταυρού Δολιανών αποτελεί ένα μοναδικό θρησκευτικό κέντρο που προσελκύει πλήθος προσκυνητών,χάρη στην ξεχωριστή αρχιτεκτονική της. Βρίσκεται σε μια πανέμορφη περιοχή γεμάτη έλατα,σε υψόμετρο 1.140 μέτρων, ανάμεσα στον οικισμό Δολιανά και την κοινότητα Κρανιά του Ασπροποτάμου Τρικάλων, περίπου 50 χιλιόμετρα μακριά από την Καλαμπάκα.
Η ίδρυση του μοναστηριού υπολογίζεται ότι έγινε τον 18ο αιώνα, αν και η ακριβής ημερομηνία παραμένει άγνωστη λόγω έλλειψης επαρκών στοιχείων.Το κτίριο είναι χαρακτηριστικό δείγμα μεταβυζαντινής αρχιτεκτονικής με μορφή Βασιλικής και διαθέτει τρούλο κατασκευασμένο από πέτρα με σκεπή από πλάκες. Ξεχωριστό στοιχείο της μονής είναι οι 13 τρούλοι της, εκ των οποίων ο κεντρικός είναι διπλός. Τα παράθυρα έχουν μικρές διαστάσεις και φέρουν σταυροειδή μορφή.
Σύμφωνα με μια λιθανάγλυφη επιγραφή που βρίσκεται στο εσωτερικό του ναού, ο ιδρυτής του ναού αναγνωρίζεται ως ο Γιανούσιος Γκουγκουζής από το χωριό Αμάραντο (παλαιότερα γνωστό ως Βεντίστα).
Επιπλέον ενδιαφέρον προκαλεί το γεγονός ότι οι τοίχοι του ναού δεν κοσμούνται με αγιογραφίες. Αντίθετα, υπάρχουν πήλινα αγγεία ενσωματωμένα στους τοίχους που προορίζονται για τη βελτίωση της ακουστικής στο εσωτερικό του ναού.Σε διάφορες πλευρές παρατηρούνται ανάγλυφα σχέδια δικέφαλων αετών καθώς και εικόνες αγγελικών κεφαλών και Σταυρών.
Το 1943,η μονή υπέστη σοβαρές ζημιές όταν κάηκε από τον γερμανικό στρατό κατά τη διάρκεια της κατοχής. Παρά τις φθορές στον νάρθηκα της μονής, παρέμεινε όρθια λόγω της στιβαρής κατασκευής της. Μέχρι την καταστροφή αυτή λειτουργούσε κανονικά με μοναχούς έως το 1924. Μετά τον πόλεμο έγιναν πολλές αναστηλωτικές εργασίες από τους ντόπιους σε συνεργασία με την Τεχνική Υπηρεσία Νομαρχίας Τρικάλων καθώς και την Αρχαιολογική Υπηρεσία; έχει χαρακτηριστεί διατηρητέο μνημείο από το υπουργείο Πολιτισμού.
Σήμερα η μονή είναι έρημη αλλά επισκέψιμη κατά συγκεκριμένες ώρες μεταξύ Απριλίου και Οκτωβρίου κι αποτελεί εξαρτώμενο μέλος της Μονής Αγίου Στεφάνου στα Μετέωρα. Η γιορτή του Τιμίου Σταυρού τιμάται στις 14 Σεπτεμβρίου καθώς επίσης στις 15 Αυγούστου.