Bloomberg: Το νομοσχέδιο της Τουρκίας για τη «Γαλάζια Πατρίδα» αφήνει ανοιχτό το ενδεχόμενο για ΑΟΖ 200 μιλίων

Το νομοσχέδιο που προωθεί το κόμμα AKP στην Τουρκία, με τίτλο «Γαλάζια Πατρίδα», εξουσιοδοτεί τον Ρετζέπ Ταγίπ Ερντογάν να προχωρήσει σε ανακήρυξη Αποκλειστικής Οικονομικής Ζώνης (ΑΟΖ) που μπορεί να φτάσει έως και 200 ναυτικά μίλια από τις τουρκικές ακτές. Τουρκικές πηγές, που έχουν πρόσβαση στο περιεχόμενο του νομοσχεδίου, ανέφεραν στο Bloomberg ότι το τελικό σχέδιο δίνει στον Τούρκο Πρόεδρο το δικαίωμα να διεκδικεί δικαιώματα αλιείας, εξόρυξης και γεωτρήσεων, καθώς και να δημιουργεί θαλάσσια πάρκα. Αυτό μπορεί να συμβεί ακόμη και σε αμφισβητούμενα ύδατα στο Αιγαίο και στην Ανατολική Μεσόγειο.

Σύμφωνα με τις ίδιες πηγές, η κίνηση της Άγκυρας αποτελεί απάντηση στις διεκδικήσεις της Ελλάδας και της Κύπρου στις πλούσιες σε φυσικό αέριο περιοχές της ανατολικής Μεσογείου. Μέσω αυτής της πρωτοβουλίας, η Τουρκία καταδεικνύει ότι δεν πρόκειται να περιθωριοποιηθεί. Ο Ρετζέπ Ταγίπ Ερντογάν έχει κατ’ επανάληψη τονίσει ότι «στο Αιγαίο και στην Ανατολική Μεσόγειο, business χωρίς την Τουρκία δεν πρόκειται να γίνουν».

Το Bloomberg υπενθυμίζει ότι η Σύμβαση των Ηνωμένων Εθνών για το Δίκαιο της Θάλασσας επιτρέπει στα παράκτια κράτη να θεσπίζουν αποκλειστικές οικονομικές ζώνες έως 200 ναυτικά μίλια. Σε περιπτώσεις επικαλυπτόμενων διεκδικήσεων, απαιτούνται διμερείς συμφωνίες. Η Τουρκία, ωστόσο, δεν έχει κυρώσει ποτέ αυτή τη σύμβαση, απορρίπτοντας την ελληνική θέση ότι τα θαλάσσια σύνορα καθορίζονται και από τα νησιά. Η Άγκυρα ανέκαθεν υποστηρίζει ότι η υφαλοκρηπίδα πρέπει να υπολογίζεται με βάση την ηπειρωτική χώρα.

Επιπλέον, η Τουρκία υποστηρίζει ότι νησιωτικά κράτη όπως η Κύπρος δικαιούνται δικαιώματα μόνο εντός των νόμιμων χωρικών υδάτων τους, τα οποία μπορούν να επεκταθούν έως 12 ναυτικά μίλια. Η αυτοανακηρυχθείσα Τουρκική Δημοκρατία της Βόρειας Κύπρου, η οποία αναγνωρίζεται μόνο από την Άγκυρα, διεκδικεί επίσης δικαιώματα επί οποιωνδήποτε ενεργειακών πόρων εντοπιστούν ανοιχτά των κυπριακών ακτών.

►Η Τουρκία στήνει βήμα – βήμα σκηνικό έντασης στο Αιγαίο – Το μήνυμα της Αθήνας στην Άγκυρα

Τι προβλέπει το νομοσχέδιο για τη Γαλάζια Πατρίδα

Το νομοσχέδιο της Τουρκίας, γνωστό ως «Γαλάζια Πατρίδα», εκλαμβάνεται ως ένα ακόμη βήμα προς την κλιμάκωση της έντασης στο Αιγαίο, όπως είχε επισημανθεί σε προηγούμενο ρεπορτάζ του webreporter. Το περιεχόμενό του αναπτύσσεται σε τρεις βασικούς άξονες:

• Εσωτερικό ακροατήριο: Η τουρκική κυβέρνηση παρουσιάζεται ως υπερασπιστής των «θαλάσσιων συνόρων» και των συμφερόντων της Άγκυρας.
• Διπλωματικό επίπεδο: Η Τουρκία επιχειρεί να δημιουργήσει ένα θεσμικό αφήγημα για τις αξιώσεις της, ώστε να εμφανίζει τις μονομερείς διεκδικήσεις της ως οργανωμένο νομικό πλαίσιο.
• Επιχειρησιακό πεδίο: Μια τέτοια νομοθετική πρωτοβουλία μπορεί να χρησιμεύσει ως βάση για μελλοντικές ενέργειες στο Αιγαίο και την Ανατολική Μεσόγειο, όπως εκδόσεις NAVTEX, χορηγήσεις αδειών, έρευνες, παρενοχλήσεις ή αμφισβητήσεις δραστηριοτήτων τρίτων και ελληνικών φορέων.

Το νομοσχέδιο, αναμένεται να κατατεθεί στην τουρκική Εθνοσυνέλευση τον Ιούνιο, μετά το τέλος του Μπαϊραμιού στις 31 Μαΐου. Προβάλλεται ως προσπάθεια «νομικής προστασίας» των δικαιωμάτων και συμφερόντων της χώρας στις θαλάσσιες ζώνες της. Ωστόσο, η «Γαλάζια Πατρίδα» δεν αποτελεί μια ουδέτερη νομική έννοια, αλλά ένα αναθεωρητικό δόγμα άρρηκτα συνδεδεμένο με τουρκικές διεκδικήσεις στο Αιγαίο και την Ανατολική Μεσόγειο.

Το νομοσχέδιο θα επιχειρήσει να συγκεντρώσει σε ένα ενιαίο πλαίσιο ζητήματα που σήμερα είτε ρυθμίζονται από διαφορετικές νομοθεσίες, είτε, κατά την τουρκική προσέγγιση, βρίσκονται σε νομικό κενό. Στο επίκεντρο του σχεδιασμού βρίσκονται:

• Η Αποκλειστική Οικονομική Ζώνη
• Η υφαλοκρηπίδα
• Τα όρια των θαλάσσιων ζωνών
• Τα διεθνή ύδατα
• Το καθεστώς νησιών, νησίδων και βραχονησίδων που η Τουρκία χαρακτηρίζει «γκρίζες ζώνες»

Η Τουρκία επιμένει ότι ο «Νόμος της Γαλάζιας Πατρίδας» θα καθορίσει τα νομικά πρότυπα που θα εφαρμόζει στις θαλάσσιες περιοχές που θεωρεί ότι ανήκουν στη δικαιοδοσία της. Πρακτικά, αυτή η κίνηση μπορεί να λειτουργήσει ως εργαλείο εσωτερικής νομιμοποίησης των τουρκικών διεκδικήσεων, ιδιαίτερα στο Αιγαίο.