Σύμφωνα με την έκθεση του Διεθνούς Νομισματικού Ταμείου (Fiscal Monitor), αναμένεται μια σημαντική μείωση του δημόσιου χρέους της Ελλάδας από το 2026 έως και το 2031. Αυτή η θεαματική αποκλιμάκωση θα βασιστεί στα υψηλά πρωτογενή δημοσιονομικά πλεονάσματα που προβλέπεται να διατηρήσει η χώρα.
Ενώ το δημόσιο χρέος των ανεπτυγμένων οικονομιών παγκοσμίως αναμένεται να αυξηθεί, φτάνοντας το 108% του ΑΕΠ το 2025 και να εκτοξευθεί στο 114,8% έως το 2031, η Ελλάδα παρουσιάζει μια αντίθετη πορεία. Συγκεκριμένα, προβλέπεται μείωση του ελληνικού χρέους από το 145,7% του ΑΕΠ το 2025 στο 110,9% το 2031, τοποθετώντας το κάτω από τον παγκόσμιο μέσο όρο.
Η πτωτική πορεία του ελληνικού χρέους αναμένεται να είναι αισθητή από νωρίς, φτάνοντας το 136,9% του ΑΕΠ το 2026 και το 130,3% το 2027, συνεχίζοντας την καθοδική του πορεία μέχρι το τέλος της περιόδου πρόβλεψης του ΔΝΤ, το 2031.
Η κινητήριος δύναμη πίσω από την ταχεία μείωση του ελληνικού χρέους είναι τα πρωτογενή πλεονάσματα. Αν και αναμένεται μια σταδιακή μείωσή τους έως το 2031, αυτά θα παραμείνουν σε υψηλά επίπεδα. Ειδικότερα, το πρωτογενές πλεόνασμα προβλέπεται να μειωθεί από 4,4% του ΑΕΠ το 2025 σε 3,8% το 2026, στη συνέχεια σε 3,1% το 2027, και τέλος να διαμορφωθεί στο 2,7% το 2031.
Δυσμενείς οι δυναμικές του παγκόσμιου χρέους
Σε αντίθεση με την Ελλάδα, οι Ηνωμένες Πολιτείες βρίσκονται στην αιχμή της αύξησης του χρέους των ανεπτυγμένων οικονομιών, με το χρέος τους να αναμένεται να εκτιναχθεί από 123,9% το 2025 στο 142,1% το 2031. Η Ευρωζώνη, αν και με συγκρατημένο ρυθμό, θα δει επίσης αύξηση του χρέους της, φτάνοντας στο 89,7% το 2031 από 87,1% το 2025.
Σε παγκόσμιο επίπεδο, το δημόσιο χρέος αυξήθηκε στο 94% του ΑΕΠ το 2025 και προβλέπεται να φτάσει το 100% το 2029, νωρίτερα από τις προηγούμενες εκτιμήσεις του ΔΝΤ. Ιδιαίτερη βαρύτητα δίνεται στην αύξηση του χρέους της Κίνας.
«Οι δυναμικές του παγκόσμιου χρέους παραμένουν δυσμενείς», τονίζει το ΔΝΤ. «Αν και οι αυξήσεις στο χρέος επικεντρώνονται στην Κίνα και τις ΗΠΑ, αδυναμίες υπάρχουν ευρύτερα».
Την ίδια περίοδο, η Ευρωζώνη αναμένεται να έχει πρωτογενές έλλειμμα, το οποίο θα βαίνει μειούμενο από 1,4% το 2025 στο 0,6% το 2031.
Προειδοποίηση για τις γεωπολιτικές επιπτώσεις
Με το παγκόσμιο χρέος σε σαφή ανοδική τροχιά, το ΔΝΤ προειδοποιεί ότι ο πόλεμος στη Μέση Ανατολή απαιτεί πειθαρχημένη δημοσιονομική αντίδραση από τις χώρες. Η σύγκρουση «εντείνει την παγκόσμια αβεβαιότητα σε μία περίοδο πιεσμένων δημόσιων οικονομικών, υπογραμμίζοντας την ανάγκη για πολιτικές που διατηρούν τη μελλοντική σταθερότητα», αναφέρει.
Δεδομένου του ήδη υψηλού χρέους σε πολλές χώρες, που συνδέεται με την πανδημία και τις κρίσεις ενέργειας και τροφίμων λόγω της εισβολής της Ρωσίας στην Ουκρανία, τα δημοσιονομικά μέτρα στήριξης πρέπει να είναι στοχευμένα και προσωρινά. Πρέπει να εστιάζουν στους πιο ευάλωτους, που αδυνατούν να απορροφήσουν τις αυξήσεις τιμών.
«Οι υπεύθυνοι για την πολιτική πρέπει να αντιληφθούν ότι οι αγορές γίνονται λιγότερο συγχωρητικές», σημειώνει το ΔΝΤ. «Το περασμένο έτος, οι επενδυτές αμφισβητούσαν όλο και περισσότερο τις υποθέσεις για απεριόριστη ικανότητα δανεισμού – ακόμη και για μεγάλες ανεπτυγμένες οικονομίες. Τα επεισόδια νέας τιμολόγησης στην Ιαπωνία, τις ΗΠΑ και μέρη της Ευρώπης αντανακλούν αυξημένη ευαισθησία σε δημοσιονομικές υστερήσεις και αδύναμα μεσοπρόθεσμα πλαίσια», καταλήγει το Ταμείο.