Η αντίστροφη μέτρηση για τον επόμενο πολυετή δημοσιονομικό προγραμματισμό της Ευρωπαϊκής Ένωσης έχει ήδη ξεκινήσει, με τους ηγέτες να συγκεντρώνονται στις Βρυξέλλες για κρίσιμες διαπραγματεύσεις. Ο στόχος είναι η επίτευξη συμφωνίας πριν από την έναρξη της εκλογικής περιόδου του 2027 σε πολλές ευρωπαϊκές χώρες, με τις γαλλικές προεδρικές εκλογές να σηματοδοτούν την αρχή.
Ο καγκελάριος της Γερμανίας, Φρίντριχ Μερτς, προειδοποίησε για «πολύ, πολύ δύσκολες» διαπραγματεύσεις καθώς προσεγγίζει το τέλος του έτους, σημειώνοντας ότι η συμφωνία για την περίοδο 2028-2034 βρίσκεται ακόμα μακριά, αν και εφικτή τον Νοέμβριο ή τον Δεκέμβριο.
Στο τραπέζι βρίσκονται χιλιάδες δισεκατομμύρια ευρώ που θα κατευθυνθούν σε βασικές προτεραιότητες της ΕΕ, από την αγροτική πολιτική και την άμυνα, μέχρι την ανταγωνιστικότητα και τη διαχείριση της μετανάστευσης. Συγκεκριμένα, θα συζητηθούν τα κονδύλια για τους αγρότες και τις περιφέρειες, η χρηματοδότηση της Ουκρανίας και του αμυντικού τομέα, ο ρόλος της Τεχνητής Νοημοσύνης (AI), καθώς και η πιθανότητα δημιουργίας κέντρων υποδοχής μεταναστών στην Αφρική.
Τα πολυάριθμα αυτά ανοιχτά ζητήματα οδηγούν πολλούς από τους 27 ηγέτες να επιθυμούν την οριστική τους ρύθμιση πριν από τα Χριστούγεννα. Η πίεση του χρόνου είναι αισθητή, καθώς οι εκλογές του 2027 σε χώρες όπως η Ιταλία, η Πολωνία, η Ελλάδα, η Γαλλία και η Φινλανδία ενδέχεται να φέρουν στην εξουσία πολιτικές δυνάμεις που είναι αντίθετες στην Ευρωπαϊκή Ένωση και θα μπορούσαν να ανατρέψουν τα δημοσιονομικά δεδομένα.
Πιέσεις από την Ακροδεξιά στη Γαλλία
Ιδιαίτερη προσοχή εστιάζεται στις γαλλικές προεδρικές εκλογές, όπου η υποψήφια της ακροδεξιάς, Μαρίν Λε Πεν, προηγείται στις δημοσκοπήσεις. Η Λε Πεν υπόσχεται σημαντική μείωση της συμβολής της Γαλλίας στον προϋπολογισμό της ΕΕ και ζητά την αναβολή των αποφάσεων για την κατανομή των πόρων μετά το 2027, χαρακτηρίζοντας την έγκριση του πολυετούς δημοσιονομικού πλαισίου πριν από το τέλος του 2026 ως «σκάνδαλο δημοκρατίας».
Μακρόν vs. Μερτς: Οι Δύο Κύριες Θέσεις
Οι διαπραγματεύσεις αναδεικνύουν δύο βασικά στρατόπεδα. Από τη μία, οι χώρες που υποστηρίζουν έναν φιλόδοξο ευρωπαϊκό προϋπολογισμό, όπως η Γαλλία (με τον πρόεδρο Εμανουέλ Μακρόν), η Πολωνία, η Ιταλία και η Ισπανία. Ο Ισπανός πρωθυπουργός, Πέδρο Σάντσεθ, δήλωσε ότι η πρόταση είναι «ξεκάθαρα ανεπαρκής», ενώ ο πρόεδρος της Λιθουανίας, Γκιτάνας Ναουσέντα, τόνισε τη σημασία ενός «φιλόδοξου» προϋπολογισμού.
Από την άλλη, οι «φειδωλοί», με επικεφαλής τον Γερμανό καγκελάριο Φρίντριχ Μερτς, μαζί με τη Σουηδία και την Ολλανδία, ζητούν δραστικές περικοπές στην πρόταση της Ευρωπαϊκής Επιτροπής (ύψους 2.000 δισεκατομμυρίων ευρώ), δεδομένης της πίεσης στους εθνικούς προϋπολογισμούς. Ο Ολλανδός πρωθυπουργός, Ρομπ Γέτεν, προειδοποίησε ότι «ο λογαριασμός δεν βγαίνει» και τάχθηκε υπέρ της ανακατανομής πόρων για τον εκσυγχρονισμό της ΕΕ, ακόμη και αν αυτό σημαίνει περικοπές στις αγροτικές δαπάνες.
Η πρόταση της Ιρλανδίας, που ασκεί την προεδρία της ΕΕ, για περικοπές 140 δισεκατομμυρίων ευρώ, μέσω μείωσης δαπανών για ανταγωνιστικότητα και αναπτυξιακή βοήθεια, δεν ικανοποιεί κανένα από τα δύο στρατόπεδα.
Για την αύξηση των εσόδων του προϋπολογισμού, η Γαλλία προωθεί εδώ και μήνες την επιβολή νέων ευρωπαϊκών φόρων, όπως στη φορολόγηση ψηφιακών υπηρεσιών, κρυπτοστοιχείων και τυχερών παιχνιδιών.
Μετά τη συζήτηση για τον προϋπολογισμό και τις σχέσεις ΕΕ-Κίνας, οι ευρωπαίοι ηγέτες θα επικεντρωθούν αύριο στην Ουκρανία, με την αναμενόμενη παρουσία του προέδρου Βολοντίμιρ Ζελένσκι στις Βρυξέλλες.
ΠΗΓΗ: ΑΠΕ