Νέα δεδομένα στον χρόνο που η Εφορία μπορεί να ελέγξει παλαιές φορολογικές υποθέσεις φέρνει μια πρόσφατη απόφαση του Συμβουλίου της Επικρατείας, καθώς πλέον επιτρέπει την αύξηση του χρόνου παραγραφής από 5 σε 10 χρόνια.
Το Β’ Τμήμα του ανωτάτου δικαστηρίου, με την υπ. απόφαση 365/2026, απέρριψε προσφυγή μιας εταιρείας, στην οποία είχαν καταλογιστεί διαφορές ΦΠΑ ύψους εκατοντάδων χιλιάδων ευρώ για τις χρήσεις 2004 και 2005, μαζί με πρόσθετο φόρο και πρόστιμα. Η αιτία ήταν η λήψη και καταχώριση εικονικών και πλαστών φορολογικών στοιχείων. Το κρίσιμο σημείο της υπόθεσης ήταν ο χρόνος κατά τον οποίο περιήλθαν σε γνώση της φορολογικής διοίκησης τα στοιχεία που αποκάλυπταν την παράβαση.
Τι υποστήριξε η εταιρεία
Η εταιρεία ισχυρίστηκε ότι η υπόθεση είχε ήδη παραγραφεί, καθώς η έκθεση του τότε ΣΔΟΕ συντάχθηκε μετά την παρέλευση της κανονικής πενταετούς προθεσμίας για την παραγραφή του δικαιώματος της εφορίας να κοινοποιήσει πράξεις προσδιορισμού φόρου και προστίμων.
Στην προσφυγή της, η εταιρεία υποστήριξε ότι το ΣΔΟΕ αποτελούσε τμήμα του κρατικού φορολογικού μηχανισμού, επομένως τα στοιχεία που προέκυψαν από τον έλεγχό του δεν θα μπορούσαν να θεωρηθούν «νέα» για την ΑΑΔΕ. Ωστόσο, το ΣτΕ δεν υιοθέτησε αυτόν τον ισχυρισμό. Αντιθέτως, δέχθηκε ότι μια έκθεση του ΣΔΟΕ μπορεί, υπό συγκεκριμένες προϋποθέσεις, να αποτελέσει «συμπληρωματικό στοιχείο», ακόμη και αν έχει συνταχθεί μετά την παρέλευση της πενταετίας. Με τον τρόπο αυτό, ενεργοποιείται η δεκαετής προθεσμία παραγραφής, επιτρέποντας στη φορολογική διοίκηση να προχωρήσει σε καταλογισμούς για υποθέσεις που διαφορετικά θα θεωρούνταν παραγεγραμμένες.
Πότε η 5ετία γίνεται 10ετία
Σύμφωνα με την ισχύουσα φορολογική νομοθεσία, για παλαιότερες υποθέσεις ισχύει η πενταετής παραγραφή. Ωστόσο, εάν μετά την παρέλευση της πενταετίας προκύψουν «συμπληρωματικά στοιχεία» που δεν θα μπορούσαν να είναι σε γνώση της εφορίας, τότε η πενταετής παραγραφή μετατρέπεται σε δεκαετή.
Στα «συμπληρωματικά στοιχεία» δεν περιλαμβάνονται οι τραπεζικές καταθέσεις, καθώς η Εφορία έχει τη δυνατότητα να ελέγχει τις κινήσεις τους ανά πάσα στιγμή, χρησιμοποιώντας τα διαθέσιμα λογισμικά της.
Ωστόσο, η απόφαση 365/2026 του ΣτΕ διαφοροποιεί την αντιμετώπιση περιπτώσεων όπου η αποκάλυψη της φορολογικής παράβασης απαιτεί εξειδικευμένο και σύνθετο ελεγκτικό μηχανισμό. Ιδιαίτερη βαρύτητα αποδίδεται στις υποθέσεις εικονικών τιμολογίων, καθώς τέτοιες πρακτικές επηρεάζουν άμεσα τον προσδιορισμό του ΦΠΑ και οδηγούν σε απώλεια δημοσίων εσόδων.
Στο σκεπτικό της απόφασης, η έκθεση του ΣΔΟΕ αντιμετωπίζεται ως αποτέλεσμα ειδικού ελεγκτικού μηχανισμού, ο οποίος διαθέτει αυξημένες ελεγκτικές και ανακριτικές δυνατότητες. Εφόσον από την έρευνα προκύπτουν συγκεκριμένα και τεκμηριωμένα στοιχεία για την εικονικότητα των συναλλαγών, αυτά μπορούν να θεωρηθούν συμπληρωματικά στοιχεία που δικαιολογούν την ενεργοποίηση της δεκαετούς παραγραφής.
Αυτή η εξέλιξη είναι ιδιαίτερα σημαντική για την ΑΑΔΕ, καθώς μπορεί να χρησιμοποιηθεί ως νομολογιακό προηγούμενο σε πολλές εκκρεμείς φορολογικές υποθέσεις.