Εκτιμάται ότι ο πληθωρισμός στην Ευρωζώνη θα κινηθεί κοντά στο 3% έως το τέλος του 2026, παραμένοντας αισθητά πάνω από τον στόχο του 2% της Ευρωπαϊκής Κεντρικής Τράπεζας. Αυτή η εξέλιξη αποδίδεται στις συνεχείς επιπτώσεις του πολέμου στη Μέση Ανατολή, οι οποίες μετακυλίονται στις τιμές της ενέργειας.
Ο επικεφαλής οικονομολόγος της ΕΚΤ, Philip Lane, προέβλεψε ότι ο πληθωρισμός θα παραμείνει περίπου στο 3% για το υπόλοιπο του τρέχοντος έτους. Ωστόσο, τόνισε ότι η πορεία αυτή εξαρτάται σε μεγάλο βαθμό από την εξέλιξη της γεωπολιτικής κρίσης και, κυρίως, από την πιθανή αποκλιμάκωση του πολέμου.
«Είναι μια κατάσταση με σημαντική αβεβαιότητα», δήλωσε ο Lane, υπογραμμίζοντας ότι η παράμετρος της ενέργειας αποτελεί έναν από τους κύριους κινδύνους για την πορεία των τιμών στην Ευρώπη.
Στο επίκεντρο οι τιμές πετρελαίου και φυσικού αερίου
Η νέα εκτίμηση του Lane έρχεται σε μια περίοδο όπου οι αγορές ενέργειας βρίσκονται εκ νέου υπό πίεση. Οι πρόσφατες εξελίξεις στη Μέση Ανατολή έχουν εντείνει τις ανησυχίες για την ασφάλεια του ενεργειακού εφοδιασμού, με την τιμή του Brent να πλησιάζει τα 90 δολάρια το βαρέλι.
Η αύξηση των τιμών του πετρελαίου και του φυσικού αερίου είναι ιδιαίτερα κρίσιμης σημασίας για την Ευρωζώνη. Αυτό συμβαίνει διότι αυξάνεται το κόστος μεταφορών, παραγωγής και ηλεκτρικής ενέργειας, με κίνδυνο να μετακυλιστεί σταδιακά στις τελικές τιμές αγαθών και υπηρεσιών.
Η κατάσταση αυτή περιπλέκει το έργο της ΕΚΤ, καθώς η κεντρική τράπεζα καλείται να αντιμετωπίσει έναν πληθωρισμό που τροφοδοτείται σε μεγάλο βαθμό από εξωγενείς παράγοντες, ενώ ταυτόχρονα η οικονομική δραστηριότητα παραμένει σχετικά εύθραυστη.
Ανοιχτό το ενδεχόμενο νέας αύξησης επιτοκίων
Ο Lane απέφυγε να προβλέψει τις επόμενες κινήσεις της ΕΚΤ, επαναλαμβάνοντας τη δέσμευση της κεντρικής τράπεζας να λάβει όλα τα απαραίτητα μέτρα για να διασφαλίσει την επιστροφή του πληθωρισμού στον στόχο.
Ωστόσο, οι αγορές προεξοφλούν τουλάχιστον μία ακόμη αύξηση των επιτοκίων κατά 25 μονάδες βάσης έως το τέλος του έτους. Αυτό οφείλεται στο ότι η παρατεταμένη άνοδος στις τιμές ενέργειας αυξάνει τον κίνδυνο ο πληθωρισμός να παραμείνει υψηλός για μεγαλύτερο χρονικό διάστημα.
Ιδιαίτερη βαρύτητα αποκτά η συνεδρίαση του Σεπτεμβρίου, κατά την οποία η ΕΚΤ θα επικαιροποιήσει τις οικονομικές της προβλέψεις. Οι νέες εκτιμήσεις θα ενσωματώσουν περισσότερα δεδομένα σχετικά με την επίδραση του πολέμου στην οικονομία και τις τιμές, και αναμένεται να αποτελέσουν βασικό οδηγό για τις μελλοντικές αποφάσεις νομισματικής πολιτικής.
Η ΕΚΤ αύξησε τα επιτόκια κατά 25 μονάδες βάσης τον Ιούνιο, ενώ τον Ιούλιο τα διατήρησε αμετάβλητα. Ωστόσο, η επιμονή του πληθωρισμού κοντά στο 3% περιορίζει τα περιθώρια για χαλάρωση της νομισματικής πολιτικής.
Ανθεκτική η οικονομία της Ευρωζώνης
Παρά τις πιέσεις από την ενεργειακή κρίση, ο Lane εξέφρασε σχετικά αισιόδοξες απόψεις για την πορεία της οικονομίας της Ευρωζώνης, χαρακτηρίζοντας την εικόνα της οικονομικής δραστηριότητας ως αρκετά ανθεκτική.
Η οικονομία των 21 χωρών της Ευρωζώνης αναπτύχθηκε κατά 0,4% στο δεύτερο τρίμηνο του 2026, μια επίδοση που ξεπέρασε τις προσδοκίες και υποδηλώνει ότι, μέχρι στιγμής, οι επιπτώσεις της γεωπολιτικής κρίσης δεν έχουν οδηγήσει σε απότομη επιβράδυνση.
Την ίδια στιγμή, όμως, ο πληθωρισμός επιταχύνθηκε ελαφρώς τον Ιούλιο στο 2,9%, απομακρυνόμενος από τον στόχο του 2% της ΕΚΤ.
Ο Lane προειδοποίησε επίσης ότι νέες πιέσεις στις τιμές ενδέχεται να εμφανιστούν το επόμενο καλοκαίρι, μεταξύ άλλων λόγω καιρικών φαινομένων. Ιδιαίτερη σημασία θα έχει η πορεία του πληθωρισμού στα τρόφιμα.
Όπως σημείωσε, ο πληθωρισμός των τροφίμων αναμένεται να αποτελέσει έναν από τους βασικούς παράγοντες που θα καθορίσουν την πορεία των τιμών το 2027.
Το μεγάλο στοίχημα για την ΕΚΤ
Για την ΕΚΤ, το κύριο πρόβλημα πλέον είναι η διάρκεια του πληθωριστικού σοκ. Εάν οι υψηλές τιμές ενέργειας αποδειχθούν προσωρινές, αναμένεται σταδιακή υποχώρηση της πίεσης. Εάν, όμως, η γεωπολιτική κρίση παραταθεί και οι τιμές πετρελαίου και φυσικού αερίου παραμείνουν σε υψηλά επίπεδα, αυξάνεται ο κίνδυνος δημιουργίας δευτερογενών επιπτώσεων σε μισθούς, υπηρεσίες και επιχειρηματικό κόστος.
Η σημερινή εικόνα των αγορών ενισχύει αυτή την ανησυχία. Η άνοδος του πετρελαίου και των ευρωπαϊκών αποδόσεων των ομολόγων αντανακλά τους φόβους ότι ένας παρατεταμένος πόλεμος θα μπορούσε να διατηρήσει τις πληθωριστικές πιέσεις και να περιορίσει τα περιθώρια των κεντρικών τραπεζών για μειώσεις επιτοκίων.
Έτσι, η ΕΚΤ βρίσκεται αντιμέτωπη με ένα δύσκολο δίλημμα: να συγκρατήσει τον πληθωρισμό χωρίς να επιβαρύνει υπερβολικά την οικονομική δραστηριότητα. Ο ίδιος ο Lane τόνισε ότι, δεδομένης της αβεβαιότητας, η κεντρική τράπεζα δεν επιθυμεί να προεξοφλεί συγκεκριμένες μελλοντικές κινήσεις.
Το επόμενο διάστημα, επομένως, οι εξελίξεις στο μέτωπο του πολέμου, οι τιμές του πετρελαίου και του φυσικού αερίου, καθώς και τα νέα στοιχεία για τον πληθωρισμό, θα καθορίσουν σε μεγάλο βαθμό την κατεύθυνση της ευρωπαϊκής νομισματικής πολιτικής.