Επιστολή Ελλάδας στον ΟΗΕ: Σαφής Απόρριψη Τουρκικών Διεκδικήσεων στο Αιγαίο και την Ανατολική Μεσόγειο

Σε μια κίνηση που επισφραγίζει την αμετάβλητη στάση της, η Ελλάδα απέστειλε μια ολοκληρωμένη επιστολή στον Οργανισμό Ηνωμένων Εθνών, επιβεβαιώνοντας την πλήρη απόρριψη των τουρκικών διεκδικήσεων επί των κυριαρχικών της δικαιωμάτων στο Αιγαίο και την Ανατολική Μεσόγειο. Η επιστολή, η οποία κατατέθηκε στις 31 Μαρτίου 2026 από την Α. Μπαλτά, Μόνιμη Αντιπρόσωπο της Ελλάδας στον ΟΗΕ, συγκεντρώνει και αναλύει διεξοδικά όλα τα νομικά επιχειρήματα που αντικρούουν τις θέσεις της Άγκυρας.

Η επιστολή αποτελεί την επίσημη απάντηση της Αθήνας στην προηγούμενη τουρκική επιστολή της 16ης Φεβρουαρίου και απευθύνεται στον Γενικό Γραμματέα του ΟΗΕ. Η Ελλάδα επαναλαμβάνει την πάγια θέση της, απορρίπτοντας κατηγορηματικά τους «αβάσιμους και παράνομους», όπως τους χαρακτηρίζει, ισχυρισμούς της Τουρκίας σχετικά με την επέκταση των θαλάσσιων ζωνών της.

Ειδικότερα, η ελληνική πλευρά τονίζει ότι οποιεσδήποτε συντεταγμένες ή χάρτες επικαλείται η Άγκυρα στερούνται οποιασδήποτε νομικής ισχύος. Επιπλέον, επαναλαμβάνεται ο χαρακτηρισμός του τουρκολιβυκού μνημονίου του 2019 ως «άκυρου και ανυπόστατου». Η Ελλάδα απορρίπτει επίσης τις τουρκικές αναφορές στην ελληνοαιγυπτιακή συμφωνία οριοθέτησης, επιβεβαιώνοντας τη διατήρηση ακέραιων των κυριαρχικών της δικαιωμάτων και την αταλάντευτη προσήλωσή της στην ειρηνική επίλυση διαφορών με την Τουρκία, βάσει του Διεθνούς Δικαίου.

Η Ελληνική Επιστολή και τα Δικαιώματα των Νησιών

Παραπέμποντας σε όλες τις προηγούμενες επιστολές της, η Αθήνα επισημαίνει ότι οι τουρκικοί ισχυρισμοί αγνοούν επιδεικτικά τα κυριαρχικά δικαιώματα της Ελλάδας και τα δικαιώματα των νησιών της σε θαλάσσιες ζώνες, τόσο στο Αιγαίο όσο και στην Ανατολική Μεσόγειο. Η επιστολή υπενθυμίζει τη σαφή διάταξη του Δικαίου της Θάλασσας, η οποία κατοχυρώνει ότι τα νησιά, ανεξαρτήτως μεγέθους, δικαιούνται χωρικά ύδατα έως 12 ναυτικά μίλια. Επιπλέον, εξαιρουμένων των βράχων που δεν μπορούν να υποστηρίξουν ανθρώπινη διαβίωση ή οικονομική δραστηριότητα, τα νησιά δικαιούνται αποκλειστική οικονομική ζώνη (ΑΟΖ) και υφαλοκρηπίδα, εφάμιλλα με κάθε άλλη χερσαία επικράτεια.

Ως εκ τούτου, οι τουρκικοί ισχυρισμοί περί μη δημιουργίας θαλάσσιων ζωνών από τα ελληνικά νησιά πέραν των 6 ναυτικών μιλίων αποτελούν κατάφωρη παραβίαση θεμελιωδών αρχών και προσβάλλουν την εδαφική ακεραιότητα και κυριαρχία της χώρας.

Απόρριψη του Casus Belli και της Αρχής της Ευθυδικίας

Η Ελλάδα απορρίπτει ρητά το casus belli που έχει διακηρύξει η τουρκική Εθνοσυνέλευση, δηλώνοντας ότι διατηρεί και επιφυλάσσεται του δικαιώματός της, σύμφωνα με το διεθνές δίκαιο, να επεκτείνει τη χωρική θάλασσα όλων των νησιών της στα 12 ναυτικά μίλια. Η επιστολή παραθέτει εκτενώς τη διεθνή νομολογία που καταδεικνύει την κεντρική σημασία της μέσης γραμμής στην οριοθέτηση θαλάσσιων ζωνών, γεγονός που αποτελεί ακρογωνιαίο λίθο της ελληνικής επιχειρηματολογίας.

Επιπρόσθετα, εντοπίζεται ένα κρίσιμο νομικό κενό στην τουρκική επιχειρηματολογία: η αρχή της ευθυδικίας, την οποία προβάλλει η Άγκυρα, έχει αποδυναμωθεί σημαντικά από τη σύγχρονη νομολογία. Η Τουρκία, σύμφωνα με την Αθήνα, υιοθετεί μια επιλεκτική, παραπλανητική και εσφαλμένη ερμηνεία της διεθνούς νομολογίας για την οριοθέτηση, επιδιώκοντας την προώθηση μιας προβληματικής μεθοδολογίας με στόχο την αναδιαμόρφωση της γεωγραφίας στο Αιγαίο και την Ανατολική Μεσόγειο.

Στο ίδιο πλαίσιο, η «συμφωνία» μεταξύ Τουρκίας και της παράνομης αποσχιστικής οντότητας στη βόρεια Κύπρο για «οριοθέτηση» κρίνεται παράνομη και άκυρη, όπως και οι τουρκικές αιτιάσεις σχετικά με τη συμφωνία οριοθέτησης Ελλάδας και Αιγύπτου.

Το Τουρκολιβυκό Μνημόνιο και ο Θαλάσσιος Χωροταξικός Σχεδιασμός

Ιδιαίτερη έμφαση δίνεται στο τουρκολιβυκό μνημόνιο του 2019, του οποίου η Ελλάδα υπενθυμίζει τους λόγους ακυρότητας και απορρίπτει τους ισχυρισμούς περί συμμόρφωσής του με το διεθνές δίκαιο. Το μνημόνιο αγνοεί τα θαλάσσια δικαιώματα των ελληνικών νησιών και επιχειρεί να αναδιαμορφώσει τη γεωγραφία της Ανατολικής Μεσογείου προς όφελος της Τουρκίας, χωρίς όμως να παράγει κανένα απολύτως νομικό αποτέλεσμα, ούτε για τα υποτιθέμενα μέρη του, ούτε για την Ελλάδα, ούτε για τρίτα κράτη.

Όσον αφορά τον Θαλάσσιο Χωροταξικό Σχεδιασμό, η Αθήνα απορρίπτει τις τουρκικές αιτιάσεις, διευκρινίζοντας ότι τα εξωτερικά όρια των ελληνικών θαλάσσιων χωρικών ενοτήτων έχουν καθοριστεί σύμφωνα με την ισχύουσα εθνική νομοθεσία και τη Σύμβαση του ΟΗΕ για το Δίκαιο της Θάλασσας, καθώς και με τις ισχύουσες συμφωνίες οριοθέτησης με γειτονικά κράτη, βάσει της μέσης γραμμής. Καμία από τις ελληνικές χωρικές ενότητες, όπως υπογραμμίζεται, δεν παραβιάζει περιοχές θαλάσσιας δικαιοδοσίας της Τουρκίας.

Την ίδια στιγμή, η ελληνική επιστολή στρέφεται κατά του τουρκικού Θαλάσσιου Χωροταξικού Σχεδιασμού που παρουσιάστηκε πριν από ένα χρόνο, σημειώνοντας ότι ο χάρτης και τα σχετικά κείμενα που έχει αναρτήσει η Άγκυρα αγνοούν προκλητικά την ελληνική κυριαρχία επί πολυάριθμων μικρών νησιών, νησίδων και βραχονησίδων στο Αιγαίο, παρά το γεγονός ότι η κυριαρχία αυτή έχει καθοριστεί σαφώς και οριστικά από σχετικές διεθνείς συνθήκες.

Κλείνοντας, η Ελλάδα επιφυλάσσεται παντός δικαιώματός της και δηλώνει τη σταθερή δέσμευσή της για την επίλυση της οριοθέτησης υφαλοκρηπίδας και ΑΟΖ με την Τουρκία με ειρηνικά μέσα, καλή τη πίστει και σύμφωνα με το διεθνές δίκαιο.