Η Ανεξάρτητη Αρχή Δημοσίων Εσόδων (ΑΑΔΕ) προχωρά στην επιτάχυνση των διαδικασιών για την επιβολή και κοινοποίηση των φορολογικών προστίμων, με στόχο να θέσει τέλος στις υποθέσεις που παραμένουν σε εκκρεμότητα για μεγάλο χρονικό διάστημα στις ΔΟΥ και τα Ελεγκτικά Κέντρα. Μέσω του Επιχειρησιακού της Σχεδίου για το 2026, η φορολογική διοίκηση θέτει αυστηρά νέα χρονοδιαγράμματα που αφορούν την ολοκλήρωση των διαδικασιών επίδοσης των προστίμων που προκύπτουν από τους τρέχοντες επιτόπιους ελέγχους, καθώς και την εκκαθάριση χιλιάδων εκκρεμών υποθέσεων της περιόδου 2022-2025.
Οι παραβάσεις που βρίσκονται στο επίκεντρο αφορούν κυρίως τη μη έκδοση ή την ανακριβή έκδοση αποδείξεων λιανικής, οι οποίες εντοπίζονται κατά τους επιτόπιους ελέγχους που διενεργούνται σε επιχειρήσεις και επαγγελματίες, ειδικά κατά τη θερινή περίοδο.
Σύμφωνα με τις νέες οδηγίες της ΑΑΔΕ, οι Πράξεις Επιβολής Προστίμων (ΠΕΠ) που θα προκύπτουν από τους φετινούς ελέγχους θα πρέπει να εκδίδονται σε πολύ συντομότερους χρόνους. Ειδικότερα, εάν η ίδια η ελεγκτική υπηρεσία είναι αρμόδια για την έκδοση της πράξης, η διαδικασία θα πρέπει να ολοκληρώνεται εντός πέντε μηνών από τη διαπίστωση της παράβασης. Στην περίπτωση που διαφορετική υπηρεσία είναι αρμόδια για την έκδοση του προστίμου, η σχετική πράξη θα πρέπει να εκδίδεται εντός τριών μηνών από τη διαβίβαση της έκθεσης ελέγχου.
Τι προβλέπεται για τα πρόστιμα και τα «λουκέτα»
Για παραβάσεις που σχετίζονται με τη μη έκδοση αποδείξεων ή την έκδοση ανακριβών στοιχείων, επιβάλλεται πρόστιμο ίσο με το 50% του αναλογούντος ΦΠΑ. Το ελάχιστο ποσό φτάνει τα 250 ευρώ για επιχειρήσεις που τηρούν απλογραφικά βιβλία και τα 500 ευρώ για εκείνες που τηρούν διπλογραφικά. Σε περιπτώσεις συναλλαγών που απαλλάσσονται από ΦΠΑ, τα πρόστιμα ανέρχονται σε 500 και 1.000 ευρώ αντίστοιχα.
Επιπλέον, προβλέπονται κυρώσεις για τη χρήση μη δηλωμένων ή μη εγκεκριμένων φορολογικών μηχανισμών. Οι επιτόπιοι έλεγχοι μπορούν να αποτελέσουν την αφετηρία για έναν πλήρη φορολογικό έλεγχο, με εκτεταμένη διερεύνηση των βιβλίων και των οικονομικών στοιχείων της επιχείρησης.
Ιδιαίτερα αυστηρό παραμένει το καθεστώς των αναστολών λειτουργίας. Εάν η αξία των αποδείξεων που δεν εκδόθηκαν ή δεν διαβιβάστηκαν υπερβαίνει τα 500 ευρώ, επιβάλλεται άμεσο «λουκέτο» 48 ωρών. Σε περίπτωση υποτροπής εντός δύο ετών, η αναστολή λειτουργίας διπλασιάζεται σε 96 ώρες, ενώ σε τρίτη παράβαση η επιχείρηση μπορεί να παραμείνει κλειστή για δέκα ημέρες.
Για επιχειρήσεις των οποίων η λειτουργία δεν μπορεί να ανασταλεί (π.χ. κλινικές, ξενοδοχεία, φροντιστήρια, οίκοι ευγηρίας), επιβάλλονται χρηματικές κυρώσεις που κυμαίνονται από 500 έως 10.000 ευρώ.
Εκκαθάριση του αρχείου προστίμων
Παράλληλα, η ΑΑΔΕ ξεκινά μια εκτεταμένη επιχείρηση για την εκκαθάριση εκκρεμών προστίμων προηγούμενων ετών. ΔΟΥ, Ελεγκτικά Κέντρα και το Κέντρο Φορολογικών Διαδικασιών και Εξυπηρέτησης καλούνται να κοινοποιήσουν μέσω TAXISnet χιλιάδες πράξεις επιβολής προστίμων που αφορούν παραβάσεις που διαπιστώθηκαν κατά τους επιτόπιους ελέγχους της περιόδου 2022-2025, αλλά δεν έχουν ακόμη γνωστοποιηθεί στους φορολογουμένους.
Σύμφωνα με το νέο χρονοδιάγραμμα:
- Μέχρι τις 31 Οκτωβρίου 2026 θα πρέπει να έχει κοινοποιηθεί το 80% των εκκρεμών προστίμων που αφορούν ελέγχους των ετών 2022-2024.
- Εως τον Δεκέμβριο του 2026 θα πρέπει να έχει ολοκληρωθεί η κοινοποίηση του 70% των εκκρεμών πράξεων που συνδέονται με τους ελέγχους του 2025.