Περίπου 126,4 εκατομμύρια συναλλαγές, συνολικής αξίας 10,9 δισεκατομμυρίων ευρώ, συμπεριλαμβανομένων των ενδοτραπεζικών (on-us), πραγματοποιήθηκαν μέσω του συστήματος IRIS Payments το 2025. Αυτά τα εντυπωσιακά στοιχεία προκύπτουν από το νέο κοινό whitepaper της ΔΙΑΣ και της Capgemini Invent, με τίτλο «Scaling Account-Based Payments in Europe: The IRIS Case – An Account-Based Payment Success Story».
Οι διατραπεζικές συναλλαγές παρουσίασαν αλματώδη αύξηση, από 1,6 εκατομμύρια το 2020 σε 95,4 εκατομμύρια το 2025, σημειώνοντας εξήντα φορές αύξηση μέσα σε μία πενταετία. Κατά συνέπεια, το IRIS Payments κάλυψε περίπου το 70% του συνολικού όγκου των άμεσων πληρωμών στην Ελλάδα. Η μελέτη αναλύει τη δεκαετή πορεία του IRIS Payments, από την ίδρυσή του το 2016 έως την εδραίωσή του ως καθημερινός τρόπος συναλλαγών. Εξετάζει πώς μια τεχνικά διαθέσιμη υπηρεσία μεταμορφώθηκε σε απαραίτητο εργαλείο για εκατομμύρια πολίτες, επαγγελματίες και επιχειρήσεις. Ένα από τα κύρια συμπεράσματα είναι ότι η τεχνολογική υποδομή, αν και κρίσιμη, δεν αρκεί από μόνη της για την επίτευξη ευρείας υιοθέτησης.
Το 2021: Το Σημείο Καμπής
Το IRIS Payments ξεκίνησε το 2016 ως υπηρεσία άμεσων πληρωμών από λογαριασμό σε λογαριασμό. Ενσωματώθηκε αρχικά με διάφορες εμπορικές ονομασίες στα ψηφιακά κανάλια των τεσσάρων συστημικών τραπεζών και στη διατραπεζική υποδομή της ΔΙΑΣ. Ωστόσο, το 2021 αποτέλεσε ένα καθοριστικό σημείο καμπής. Με τη νέα στρατηγική κατεύθυνση που έθεσε η διοίκηση της ΔΙΑΣ, η έμφαση μετατοπίστηκε από την απλή τεχνική διαθεσιμότητα στην ευρεία εμπορική επέκταση.
Καθιερώθηκε η ενιαία εμπορική ταυτότητα IRIS Payments, δίνοντας προτεραιότητα στην ευκολία χρήσης, την εξωστρέφεια και τη διεύρυνση των συμμετεχουσών τραπεζών. Παράλληλα, θεσπίστηκαν μηδενικές προμήθειες για τους ιδιώτες και ενισχύθηκε η ευρωπαϊκή παρουσία της εταιρείας. Η υιοθέτηση του συστήματος επιταχύνθηκε σε όλο το φάσμα των υπηρεσιών του:
- Οι χρήστες της υπηρεσίας IRIS P2P (Person 2 Person) αυξήθηκαν από μισό εκατομμύριο στην αρχή του 2020 σε 4,27 εκατομμύρια στο τέλος του 2025, φτάνοντας πλέον τα 4,75 εκατομμύρια.
- Η υπηρεσία IRIS P2Pro (Person 2 Professional) προσεγγίζει τους 600.000 εγγεγραμμένους επαγγελματίες.
- Το IRIS Commerce, που αφορά πληρωμές σε ηλεκτρονικά και φυσικά καταστήματα, κατέγραψε το 2025 12,4 εκατομμύρια συναλλαγές, αξίας περίπου 4,76 δισεκατομμυρίων ευρώ. Η υπηρεσία είναι διαθέσιμη σε περίπου 1,2 εκατομμύρια POS και 70.000 ηλεκτρονικά καταστήματα.
«Το 2021 θέσαμε έναν σαφή στόχο: να μετατρέψουμε το IRIS από μια τεχνικά διαθέσιμη διατραπεζική υπηρεσία σε ένα εργαλείο πληρωμών που θα χρησιμοποιούμε όλοι στην καθημερινότητά μας. Πέντε χρόνια μετά, το IRIS χρησιμοποιείται πλέον από εκατομμύρια πολίτες, επαγγελματίες και επιχειρήσεις και το «στείλ’ τα μου με IRIS» έχει γίνει μέρος της καθημερινής μας γλώσσας», δήλωσε η Σταυρούλα Καμπουρίδου, διευθύνουσα σύμβουλος της ΔΙΑΣ Α.Ε.
«Πίσω από αυτή την αλλαγή βρίσκεται μια συνεπής στρατηγική, η επένδυση της ΔΙΑΣ σε υποδομές και προϊόντα και, κυρίως, η στενή συνεργασία με τις τράπεζες, την Πολιτεία και ολόκληρο το οικοσύστημα. Η επόμενη πρόκληση είναι να μετατρέψουμε την καθολική διαθεσιμότητα σε ενεργή προτίμηση τόσο στο ηλεκτρονικό όσο και στο φυσικό κατάστημα και να αξιοποιήσουμε την ελληνική εμπειρία για την περαιτέρω ανάπτυξη των διασυνοριακών άμεσων πληρωμών στην Ευρώπη», πρόσθεσε.
Από την Εθνική Κλίμακα στην Ευρωπαϊκή Διαλειτουργικότητα
Η ευρωπαϊκή διάσταση του IRIS Payments δεν αποτελεί πλέον απλό σχεδιασμό. Από τις 30 Ιουνίου 2026, μέσω της συμμετοχής στο EuroPA (European Payments Alliance), η υπηρεσία IRIS P2P θα επιτρέπει διασυνοριακές άμεσες πληρωμές χρησιμοποιώντας τον αριθμό κινητού τηλεφώνου, μεταξύ των συμμετεχουσών υπηρεσιών σε Ελλάδα, Πορτογαλία (MB WAY), Ιταλία (BANCOMAT Pay), Ισπανία και Ανδόρα (Bizum).
Αυτή η πρώτη φάση συνδέει περισσότερους από 57 εκατομμύρια χρήστες, μεταφέροντας σε ευρωπαϊκό επίπεδο την απλότητα των εγχώριων πληρωμών. Το μοντέλο του EuroPA εστιάζει στη διασύνδεση ώριμων εθνικών λύσεων, αντί στην αντικατάστασή τους. Με αυτόν τον τρόπο, διατηρείται η οικεία εμπειρία χρήστη και τα εγχώρια μοντέλα, ενώ ταυτόχρονα ενισχύεται ο ανταγωνισμός, η καινοτομία και η στρατηγική αυτονομία της Ευρώπης στον τομέα των πληρωμών.
Η Επόμενη Φάση για το IRIS Payments
Σύμφωνα με το whitepaper, η επόμενη πρόκληση για το IRIS Payments αφορά τη μετάβαση από την ευρεία διαθεσιμότητα στην ενεργή προτίμηση, ειδικά στα φυσικά σημεία πώλησης. Η απλοποίηση των βημάτων στο ταμείο, η μεγαλύτερη συνέπεια μεταξύ των τραπεζικών εφαρμογών, η σαφέστερη ορατότητα της επιλογής IRIS Payments και η παροχή υπηρεσιών προστιθέμενης αξίας μπορούν να ενισχύσουν περαιτέρω το IRIS Commerce.
Για τις επιχειρήσεις, τα οφέλη περιλαμβάνουν χαμηλότερο κόστος, άμεση επεξεργασία των πληρωμών και ταχύτερη πρόσβαση στη ρευστότητα. Για τους καταναλωτές, η πρόκληση έγκειται στη μετατροπή αυτών των πλεονεκτημάτων σε μια ακόμη πιο απλή, συνεπή και ορατή εμπειρία πληρωμής. Σε ευρωπαϊκό επίπεδο, η λειτουργία του EuroPA θέτει τις βάσεις για τη σταδιακή επέκταση της διασυνοριακής χρήσης του IRIS Payments, προς όφελος εκατομμυρίων πολιτών και επιχειρήσεων.