Συνεχιζόμενη Αφαίμαξη των Οικογενειακών Προϋπολογισμών

Η πίεση στους οικογενειακούς προϋπολογισμούς παραμένει σε υψηλά επίπεδα λόγω των αυξημένων συντελεστών ΦΠΑ και των ειδικών φόρων κατανάλωσης στα καύσιμα. Αυτή η κατάσταση έχει ως αποτέλεσμα την ύπαρξη υπερπλεονασμάτων στον κρατικό προϋπολογισμό, ενώ τα νοικοκυριά δυσκολεύονται να καλύψουν τις βασικές τους ανάγκες, όπως αποδεικνύουν οι πρόσφατες έρευνες.

Σύμφωνα με τα στοιχεία εκτέλεσης του κρατικού προϋπολογισμού, τον Ιανουάριο του 2025 καταγράφηκε πλεόνασμα ύψους 758 εκατ. ευρώ, ξεπερνώντας κατά πολύ τον αρχικό στόχο που ήταν 200 εκατ. ευρώ.

Επιπλέον, το πρωτογενές αποτέλεσμα ανήλθε σε πλεόνασμα 1.980 εκατ. ευρώ, έναντι στόχου για πρωτογενές πλεόνασμα 1.400 εκατ. ευρώ και προηγούμενου πλεονάσματος της τάξης των 2.282 εκατ.ευρώ για την αντίστοιχη περίοδο το 2024.

Αξιοσημείωτο είναι ότι ποσά ύψους 418 εκατ. ευρώ που σχετίζονται με αναβολές επιχορηγήσεων από τον τακτικό προϋπολογισμό και άλλα 202 εκατ. ευρώ από αναβολές πληρωμών του Προγράμματος Δημοσίων Επενδύσεων δεν επηρεάζουν τη δημοσιονομική εικόνα της Γενικής Κυβέρνησης.

Φορολογία: Η Πηγή του Πλεονάσματος

Οι έμμεσοι και άμεσοι φόροι αποτελούν την κύρια αιτία δημιουργίας αυτού του πλεονάσματος. Στους άμεσους φόρους παρατηρείται ότι δεν έχουν γίνει οι απαραίτητες τιμαριθμοποιήσεις στα φορολογικά κλιμάκια, γεγονός που σημαίνει ότι ακόμα κι αν υπάρξει μικρή αύξηση στις αποδοχές ενός εργαζόμενου, αυτό μεταφράζεται σε μεγαλύτερη φορολογία.

Όσο αφορά τους έμμεσους φόρους, η Ελλάδα διατηρεί τον υψηλότερο ειδικό φόρο κατανάλωσης στα καύσιμα στην Ευρώπη καθώς ο ΦΠΑ παραμένει στο επίπεδο του 24%, παρά τις υποσχέσεις της κυβέρνησης για μείωση κατά δύο μονάδες από το 2019.

Τα δεδομένα από το Γενικό Λογιστήριο του Κράτους δείχνουν ότι τον Ιανουάριο οι καθαρές εισπράξεις του κρατικού προϋπολογισμού ανήλθαν σε 5.991 εκατ.ευρώ παρουσιάζοντας μια ελαφριά μείωση κατά 106 εκατ. ευρώ ή ποσοστό -1,74% συγκριτικά με τους στόχους λόγω κυρίως επιστροφών φόρων (ΦΠΑ). Αυτό περιλαμβάνει ποσό περίπου 784,8 εκατ. ευρώ που απαιτήθηκε για συναλλαγές σχετικά με τη νέα Σύμβαση Παραχώρησης της Αττικής Οδού για το έτος αναφοράς.

Η συνολική αυτή κάμψη στις καθαρές εισπράξεις οφείλει κυρίως στη σημαντική πτώση εσόδων από Προγράμματα Δημοσίων Επενδύσεων (ΠΔΕ) κατά περίπου 585 εκατ., παρά την αύξηση άλλων φορολογικών εσόδων κατά περίπου 406 εκατομμύρια μετά την αφαίρεση επιστροφών εξαιρουμένου αυτού του ποσού επιστροφής ΦΠΑ.

Aυξήσεις στους Φόρους

Aξιολόγηση:

• Έσοδα από ΦΠΑ:: Ανήλθαν σε περίπου €2 δισεκατομμυρίων αυξανόμενοι κατά €153 εκ., συγκριτικά με τους στόχους.
• Eιδικός φορoς κατανάλωσης:: Τα έσοδα φτάνουν τα €542 εκ., σημειώνοντας αύξηση €11 εκ..
• Eσοδα ακίνητης περιουσίας:: Μειωμένα στα €102 εκ., καταγράφοντας απώλειες €10 εκ..
• Eσοδα εισοδήματος:: Στα €2 δισεκατομμύρια αυξανόμενοι επίσης έναντι των στόχων κατά €72 εκ.. Από αυτά ο φόρος φυσικών προσώπων παρουσίασε αύξηση £81εκ., ενώ άλλοι τύποι μειώθηκαν συνολικά £88εκ..