Στο πλαίσιο της 81ης Συνόδου της Γενικής Συνέλευσης του ΟΗΕ στη Νέα Υόρκη, ο υπουργός Εξωτερικών Γιώργος Γεραπετρίτης τόνισε την επιτακτική ανάγκη για τη δημιουργία ενός ισχυρού διεθνούς ρυθμιστικού πλαισίου για την Τεχνητή Νοημοσύνη (ΤΝ). Η πρόταση περιλαμβάνει θέσπιση κανόνων αδειοδότησης, εποπτείας και κυρώσεων, καθώς και τη σύσταση ενός διεθνούς φορέα αρμόδιου για την παρακολούθηση της εξέλιξής της.
Ο κ. Γεραπετρίτης συμμετείχε σε παράλληλη εκδήλωση υψηλού επιπέδου, που συνδιοργανώθηκε από την Ελλάδα και την Ινδία, με θέμα την ΤΝ και τις αναδυόμενες τεχνολογίες, εστιάζοντας στις επιπτώσεις τους στη διεθνή ειρήνη και ασφάλεια, με ιδιαίτερη έμφαση στη θαλάσσια ασφάλεια. Τη συζήτηση συν-προήδρευσε μαζί με τον Ινδό ομόλογό του, Subrahmanyam Jaishankar.
Ο Έλληνας υπουργός επισήμανε ότι η ΤΝ ήδη μετασχηματίζει το διεθνές περιβάλλον ασφάλειας, προσφέροντας νέες δυνατότητες για πρόληψη συγκρούσεων, προστασία αμάχων και διατήρηση της ειρήνης. Ωστόσο, παράλληλα, δημιουργεί νέες ευαλωτότητες και σύνθετα ζητήματα ευθύνης και λογοδοσίας.
Για την Ελλάδα, τόνισε ο κ. Γεραπετρίτης, η ανάπτυξη και χρήση της ΤΝ πρέπει να παραμένει ανθρωποκεντρική και να διέπεται από το Διεθνές Δίκαιο, τον Χάρτη των Ηνωμένων Εθνών, το Διεθνές Ανθρωπιστικό Δίκαιο και το Διεθνές Δίκαιο των Δικαιωμάτων του Ανθρώπου. «Η τεχνολογία μπορεί να ενισχύσει την ανθρώπινη κρίση, αλλά δεν μπορεί να υποκαταστήσει την ανθρώπινη ευθύνη», υπογράμμισε.
Ιδιαίτερη αναφορά έγινε στις εφαρμογές της ΤΝ στη θαλάσσια ασφάλεια, όπου μπορεί να συμβάλει στην έγκαιρη προειδοποίηση, στην επιχειρησιακή επίγνωση, στην ασφαλέστερη ναυσιπλοΐα και στην προστασία κρίσιμων θαλάσσιων υποδομών. Παράλληλα, επισημάνθηκαν οι κίνδυνοι που προκύπτουν από τον χαρακτήρα της ΤΝ ως τεχνολογίας διττής χρήσης, καθώς δυνατότητες που αναπτύσσονται για ειρηνικούς σκοπούς μπορούν να χρησιμοποιηθούν απειλητικά για την ασφάλεια. Η αυξανόμενη τεχνολογική εξάρτηση, επίσης, δημιουργεί νέα τρωτά σημεία στον κυβερνοχώρο, με πιθανές επιπτώσεις σε λιμένες, ναυτιλία, κρίσιμες υποδομές και υποθαλάσσια καλώδια.
Ο κ. Γεραπετρίτης πρότεινε τέσσερις άξονες για τη διεθνή αντιμετώπιση του ζητήματος:
- Αξιοποίηση της ΤΝ ως εργαλείου πρόληψης κρίσεων.
- Ενίσχυση της συνεργασίας μεταξύ κυβερνήσεων, διεθνών οργανισμών, εταιρειών τεχνολογίας, επιστημονικής και ακαδημαϊκής κοινότητας, καθώς και του ναυτιλιακού κλάδου.
- Προσαρμογή των πολυμερών θεσμών στις τεχνολογικές εξελίξεις.
- Διατήρηση της ανθρώπινης εποπτείας και λογοδοσίας.
Εν όψει της ανάληψης της Προεδρίας του Συμβουλίου Ασφαλείας από την Ελλάδα τον Οκτώβριο, ο υπουργός επεσήμανε ότι το Συμβούλιο θα πρέπει να εξετάσει τόσο τους κινδύνους των νέων τεχνολογιών όσο και τις δυνατότητες αξιοποίησής τους για την πρόληψη συγκρούσεων και τη διατήρηση της ειρήνης.
Ο κ. Γεραπετρίτης αναφέρθηκε επίσης στις ευρύτερες κοινωνικές και οικονομικές συνέπειες της ΤΝ, επισημαίνοντας τους κινδύνους για ευάλωτες ομάδες, ιδίως τα παιδιά, τις πιθανές απώλειες θέσεων εργασίας και την περαιτέρω συγκέντρωση πλούτου, που οδηγεί σε διεύρυνση των παγκόσμιων ανισοτήτων.
Απορρίπτοντας την προοπτική αυτορρύθμισης των φορέων που δραστηριοποιούνται στον τομέα της ΤΝ, τάχθηκε υπέρ μιας ισχυρής διεθνούς ρύθμισης, με σαφείς διαδικασίες αδειοδότησης, εποπτείας και ένα σύστημα κυρώσεων για παραβιάσεις θεμελιωδών αρχών. «Χρειαζόμαστε έναν ισχυρό διεθνή ρυθμιστικό φορέα, ο οποίος θα παρακολουθεί την εξέλιξη της Τεχνητής Νοημοσύνης, ώστε αυτή να λειτουργεί προς όφελος της ανθρωπότητας και όχι προς όφελος συγκεκριμένων ανθρώπων», δήλωσε.
Τέλος, ο κ. Γεραπετρίτης σημείωσε ότι η Ελλάδα και η Ινδία προτίθενται να συνεχίσουν τη σχετική συζήτηση στο πλαίσιο των Ηνωμένων Εθνών, τονίζοντας ότι το κρίσιμο ερώτημα είναι κατά πόσον οι διεθνείς θεσμοί και η διεθνής συνεργασία θα μπορέσουν να συμβαδίσουν με την ταχύτητα εξέλιξης της τεχνολογίας.