Τη στρατηγική των ανοιχτών διαύλων επικοινωνίας με την Τουρκία υπερασπίστηκε με θέρμη ο υπουργός Εξωτερικών, Γιώργος Γεραπετρίτης, το πρωί της Τετάρτης (1/7). Υπογράμμισε ότι πρόκειται για μια «εθνικά ωφέλιμη πολιτική με απτά αποτελέσματα», ενώ παράλληλα ξεκαθάρισε κατηγορηματικά ότι «τα ήρεμα νερά είναι χρήσιμα, αλλά δεν είναι αυτοσκοπός».
Μιλώντας στον ΣΚΑΪ, ο κ. Γεραπετρίτης επισήμανε ότι η ελληνική κυβέρνηση ακολουθεί μια μελετημένη πολιτική που, αφενός, συμβάλλει στην αποσυμπίεση κρίσεων και, αφετέρου, υπηρετεί σταθερά τα εθνικά συμφέροντα.
«Θα είμαι απολύτως σαφής. Η προσπάθεια που έχει καταβληθεί για να έχουμε μια πιο λειτουργική σχέση με την Τουρκία είναι, κατά την προσωπική μου εκτίμηση, μια πολιτική που ωφελεί εθνικά και αποφέρει συγκεκριμένα αποτελέσματα», δήλωσε χαρακτηριστικά.
Ως βασικά επιτεύγματα αυτής της πολιτικής, ο κ. Γεραπετρίτης ανέδειξε τη δραστική μείωση των μεταναστευτικών ροών, φέρνοντας στο νου την εικόνα που επικρατούσε πριν από μερικά χρόνια στα νησιά του Ανατολικού Αιγαίου. Επισήμανε ότι τότε οι δομές φιλοξενίας ήταν υπερκορεσμένες και οι συνθήκες διαβίωσης εξαιρετικά δύσκολες, ενώ σήμερα η κατάσταση έχει αντιστραφεί πλήρως.
«Σήμερα αυτές οι δομές είναι ουσιαστικά άδειες, και στη θέση τους έχουμε έναν τεράστιο αριθμό Τούρκων επισκεπτών, οι οποίοι Ενισχύουν τις τοπικές οικονομίες», τόνισε, αναφέροντας επίσης σημαντική μείωση των παραβιάσεων του εθνικού εναέριου χώρου και βελτίωση των εμπορικών σχέσεων μεταξύ των δύο χωρών.
Ο υπουργός Εξωτερικών αναγνώρισε, ωστόσο, ότι η βελτίωση του γενικού κλίματος δεν έχει οδηγήσει σε ουσιαστική πρόοδο στα καίρια ζητήματα που χωρίζουν τις δύο πλευρές. «Δεν έχει σημειωθεί κάποια ουσιαστική βελτίωση όσον αφορά τα θεμελιώδη, μεγάλα ζητήματα που απασχολούν τις δύο χώρες, και πρωτίστως την οριοθέτηση των θαλασσίων ζωνών», επεσήμανε.
Ξεκαθάρισε, πάντως, ότι η ελληνική στρατηγική δεν περιορίζεται απλώς στη διατήρηση της ηρεμίας. «Τα ήρεμα νερά είναι ευεργετικά, αλλά δεν αποτελούν αυτοσκοπό. Αυτό που επιδιώκουμε είναι η ενίσχυση των δικών μας εθνικών θέσεων», υπογράμμισε.
«Έχουμε θέσει στο τραπέζι ζητήματα που ουδέποτε είχαν αναδειχθεί στην περίοδο της Μεταπολίτευσης»
Απαντώντας στην κριτική που ασκείται σχετικά με τον ελληνοτουρκικό διάλογο, ο κ. Γεραπετρίτης υποστήριξε ότι η σημερινή πολιτική έχει δημιουργήσει νέα δεδομένα προς όφελος των ελληνικών θέσεων.
«Η στάση της ελληνικής κυβέρνησης, που ταυτόχρονα διευκολύνει την επικοινωνία για την αποσυμπίεση κρίσεων και παράλληλα υπηρετεί τα εθνικά συμφέροντα, έχει φέρει στο τραπέζι θέματα τα οποία ουδέποτε είχαν τεθεί στη Μεταπολίτευση», δήλωσε.
Ο υπουργός Εξωτερικών απάντησε και σε όσους επικρίνουν τη συνέχιση του διαλόγου με την Άγκυρα, σημειώνοντας ότι όλες οι ελληνικές κυβερνήσεις μετά τη Μεταπολίτευση διατηρούσαν δίαυλο επικοινωνίας με την Τουρκία.
Μάλιστα, αναφέρθηκε ονομαστικά στον πρώην πρωθυπουργό Αντώνη Σαμαρά. «Όλες οι κυβερνήσεις της Μεταπολίτευσης είχαν συνομιλίες με την Τουρκία. Δεν υπήρξε καμία κυβέρνηση που να μην είχε επικοινωνία με την Τουρκία», δήλωσε, προσθέτοντας ότι ο κ. Σαμαράς είχε δύο συναντήσεις με τον Ρετζέπ Ταγίπ Ερντογάν κατά τη διάρκεια της θητείας του ως πρωθυπουργός, ενώ πραγματοποιήθηκαν και έξι γύροι διερευνητικών επαφών για την οριοθέτηση θαλασσίων ζωνών. «Και πολύ σωστά έπρατταν, όπως και όλες οι κυβερνήσεις. Το κρίσιμο ζήτημα, βέβαια, είναι το τι συμβαίνει όταν έχουμε μια κατάσταση διαλόγου με την Τουρκία», ανέφερε.
Και συμπλήρωσε: «Το 2014 καταγράφηκαν περίπου 2.500 παραβιάσεις του ελληνικού εναέριου χώρου. Οι παραβιάσεις υπήρχαν πάντα. Αυτό δεν σημαίνει ότι πρέπει να αποφεύγουμε τον διάλογο. Αυτό που πρέπει να κάνεις είναι να υπερασπίζεσαι τα εθνικά συμφέροντα και να διατυπώνεις τα δικά σου εθνικά επιχειρήματα με τρόπο που να αποφέρει όφελος».
«Καμία υποχώρηση στα εθνικά ζητήματα»
Παράλληλα, ο υπουργός διαβεβαίωσε ότι η ελληνική κυβέρνηση δεν πρόκειται να μεταβάλει τις πάγιες εθνικές θέσεις της. «Η Ελλάδα δεν πρόκειται ποτέ να υποχωρήσει σε οποιαδήποτε εθνική θέση. Δεν το έχει πράξει μέχρι σήμερα και δεν πρόκειται να το πράξει ποτέ», τόνισε.
Ο κ. Γεραπετρίτης ανέφερε ακόμη ότι η κυβέρνηση προχώρησε σε πρωτοβουλίες που, όπως ανέφερε, δεν είχαν υλοποιηθεί στα 52 χρόνια της Μεταπολίτευσης, όπως ο Θαλάσσιος Χωροταξικός Σχεδιασμός, η δημιουργία θαλασσίων πάρκων και η συμφωνία με αμερικανικούς ενεργειακούς κολοσσούς για έρευνες υδρογονανθράκων νότια της Κρήτης.
«Ο ασφαλέστερος τρόπος για να μην υπάρχει αντίδραση είναι να μην υπάρχει δράση. Αυτό, όμως, είναι αντίθετο με τη δική μας φιλοσοφία», υπογράμμισε, προσθέτοντας ότι η Ελλάδα δεν περίμενε πως οι συγκεκριμένες κινήσεις θα έμεναν αναπάντητες από την Άγκυρα.
Ο υπουργός σημείωσε πως η Τουρκία διατηρεί διαχρονικά τις ίδιες αναθεωρητικές θέσεις, όπως η «Γαλάζια Πατρίδα», οι γκρίζες ζώνες και το αίτημα αποστρατιωτικοποίησης των νησιών, όμως, όπως είπε, για πρώτη φορά η Ελλάδα μπορεί να αντιπαραθέσει συγκεκριμένα νομικά επιχειρήματα.
«Η Ελλάδα σήμερα είναι σε θέση να προβάλει νομικά επιχειρήματα που παλαιότερα δεν είχε. Διότι εμείς τολμήσαμε και τα φέραμε στο τραπέζι», ανέφερε, υπογραμμίζοντας ότι η χώρα βρίσκεται πλέον στον «σκληρό πυρήνα» της Ευρωπαϊκής Ένωσης, διατηρεί στρατηγικές σχέσεις με τις Ηνωμένες Πολιτείες, το Ισραήλ και τις χώρες του Κόλπου, ενώ συμμετέχει και στο Συμβούλιο Ασφαλείας του ΟΗΕ.
«Σταδιακή ομαλοποίηση στο Στενό του Ορμούζ, παραμένουν ανοιχτά μέτωπα με Ιράν»
Αναφερόμενος στις εξελίξεις στη Μέση Ανατολή, ο Γιώργος Γεραπετρίτης σημείωσε ότι η συμφωνία για κατάπαυση του πυρός δημιουργεί μια μεταβατική περίοδο, η οποία αναμένεται να επιτρέψει την ασφαλέστερη διέλευση των εμπορικών πλοίων και να συμβάλει στην ομαλοποίηση της παγκόσμιας αγοράς πετρελαίου. Όπως είπε, εξακολουθούν να υπάρχουν κρίσιμα ζητήματα προς επίλυση, όπως η διαχείριση της ναυσιπλοΐας στο Στενό του Ορμούζ, η κατάσταση στον Λίβανο, αλλά και το θέμα των παγωμένων ιρανικών περιουσιακών στοιχείων και των όρων σταδιακής αποδέσμευσής τους.
«Δεν μπορώ να είμαι βέβαιος ότι στο άμεσο μέλλον θα έχουμε μια οριστική συμφωνία», ανέφερε, εκτιμώντας ωστόσο ότι θα υπάρξει σταδιακή αποκατάσταση της ομαλής ναυσιπλοΐας και περαιτέρω αποκλιμάκωση στις τιμές του πετρελαίου.
Ο υπουργός Εξωτερικών επισήμανε ότι οι εξελίξεις αυτές επηρεάζουν όχι μόνο τα καύσιμα αλλά και το σύνολο των βασικών αγαθών, καθώς σημαντικό μέρος του παγκόσμιου εμπορίου διέρχεται από τον Περσικό Κόλπο.
«Η εκτίμησή μου είναι ότι αυτό μπορεί να διαρκέσει αρκετές εβδομάδες», σημείωσε, προσθέτοντας ότι η Ελλάδα βρίσκεται σε συνεχή συνεννόηση με τους εταίρους της στην περιοχή και αξιοποιεί τον ρόλο της στο Συμβούλιο Ασφαλείας του ΟΗΕ.
«Η ευρωπαϊκή πορεία της Αλβανίας προϋποθέτει τον σεβασμό της ελληνικής μειονότητας»
Ο κ. Γεραπετρίτης αναφέρθηκε και στις εξελίξεις στην Αλβανία, διευκρινίζοντας ότι οι πρόσφατες κινητοποιήσεις δεν αφορούν αποκλειστικά την ελληνική εθνική μειονότητα, αλλά συνδέονται ευρύτερα με ζητήματα αξιοποίησης και εκμετάλλευσης ακινήτων. Τόνισε, ωστόσο, ότι για την Ελλάδα το υψίστης σημασίας ζήτημα παραμένει η ολοκλήρωση της διαδικασίας απονομής τίτλων ιδιοκτησίας στα μέλη της ελληνικής εθνικής μειονότητας.
Όπως αποκάλυψε, έχει θέσει το θέμα τόσο στον υπουργό Εξωτερικών όσο και στον πρωθυπουργό της Αλβανίας, ξεκαθαρίζοντας ότι η ευρωπαϊκή προοπτική της γειτονικής χώρας συνδέεται άμεσα με τον σεβασμό των δικαιωμάτων της μειονότητας.
«Η πρόοδος της ενταξιακής διαδικασίας της Αλβανίας προς την Ευρωπαϊκή Ένωση περνά μέσα από τον πλήρη σεβασμό των δικαιωμάτων των μελών της ελληνικής εθνικής μειονότητας», υπογράμμισε.
Αναγνώρισε ότι έχουν γίνει ορισμένα θετικά βήματα, ξεκαθάρισε όμως πως η Αθήνα παρακολουθεί στενά τις εξελίξεις.
«Εάν δεν υπάρξει απτή και ουσιαστική πρόοδος στην απονομή τίτλων και στα περιουσιακά δικαιώματα, δεν θα υπάρξει και πρόοδος στην ενταξιακή διαδικασία», κατέληξε.