Η διακυβερνητική επιτροπή της UNESCO, ολοκληρώνοντας τις εργασίες της την Παρασκευή 22 Μαΐου 2026, ζήτησε την εντατικοποίηση των προσπαθειών για την επανένωση των Γλυπτών του Παρθενώνα, μια εξέλιξη που στηρίζει τις πάγιες επιδιώξεις της Αθήνας. Το θέμα της οριστικής επιστροφής και επανένωσης των Γλυπτών, που αποτελεί σταθερό σημείο της ατζέντας της UNESCO από το 1984, συζητήθηκε στην 25η Σύνοδο της διακυβερνητικής επιτροπής για την επιστροφή πολιτιστικών αγαθών στις χώρες προέλευσης (ICPRCP).
Σύμφωνα με ανακοίνωση του Υπουργείου Πολιτισμού (ΥΠΠΟ), η ελληνική αντιπροσωπεία παρουσίασε με λεπτομέρεια το ιστορικό του ζητήματος, τις θέσεις της Ελλάδας και τόνισε το δίκαιο αίτημα για επιστροφή και επανένωση στο Μουσείο της Ακρόπολης. Η επιχειρηματολογία εστίασε στην παράνομη απόκτηση των Γλυπτών από τον Λόρδο Έλγιν, στην απουσία σχετικού σουλτανικού φιρμανιού, στις καταστροφικές συνέπειες της βίαιης απόσπασης και των μεταγενέστερων επεμβάσεων, καθώς και στην έλλειψη σεβασμού από το Βρετανικό Μουσείο. Ενημερώθηκαν τα μέλη για τις συνεχείς προσπάθειες επίλυσης, επισημαίνοντας την έλλειψη προόδου λόγω της εμμονής της βρετανικής πλευράς στο θέμα του δανεισμού.
Η ελληνική αντιπροσωπεία ανέδειξε επίσης την πρόσφατη προσπάθεια της βρετανικής κυβέρνησης να εξαιρέσει το Βρετανικό Μουσείο από κεφάλαια του Νόμου περί Ιδρυμάτων (Charities Act 2022) που επιτρέπουν επιστροφές αντικειμένων για ηθικούς λόγους. Τονίστηκε ότι τα Γλυπτά του Παρθενώνα αποτελούν αναπόσπαστο τμήμα της ελληνικής πολιτιστικής κληρονομιάς και ταυτότητας, καλώντας το Ηνωμένο Βασίλειο να συμμορφωθεί με τις συστάσεις της επιτροπής.
Από την πλευρά του, το Ηνωμένο Βασίλειο επανέλαβε τις πάγιες θέσεις του, υποστηρίζοντας τη νόμιμη απόκτηση των Γλυπτών και το νομοθετικό πλαίσιο που εμποδίζει την επιστροφή τους. Τόνισε δε την προσβασιμότητά τους σε εκατομμύρια επισκέπτες.
Η παρουσίαση της ελληνικής αντιπροσωπείας έτυχε θερμής υποδοχής από την πλειοψηφία των κρατών-μελών και παρατηρητών, οι οποίοι υποστήριξαν σθεναρά το αίτημα της Ελλάδας και ζήτησαν την επίλυση του ζητήματος. Η Τουρκία επανέλαβε την απουσία σουλτανικού εγγράφου που να νομιμοποιεί την απόσπαση και κάλεσε το Ηνωμένο Βασίλειο να μην χρησιμοποιεί πλέον το επιχείρημα του φιρμανιού.
Η Διακυβερνητική Επιτροπή υιοθέτησε Σύσταση που:
- Παραπέμπει σε προηγούμενες συστάσεις και αποφάσεις.
- Σημειώνει το κάλεσμα της Ελλάδας για συνεργασία στην επανένωση και μόνιμη έκθεση στο Μουσείο της Ακρόπολης.
- Αναγνωρίζει, για πρώτη φορά, ότι τα Γλυπτά του Παρθενώνα αποτελούν αναπόσπαστο κομμάτι της ελληνικής πολιτιστικής κληρονομιάς και συνδέονται άρρηκτα με την ελληνική πολιτιστική ταυτότητα.
- Εκφράζει ανησυχία για την παρατεταμένη εκκρεμότητα.
- Καλεί τις πλευρές να εντατικοποιήσουν τις προσπάθειές τους, λαμβάνοντας υπόψη όλες τις διαστάσεις του θέματος.
- Καλεί τον γενικό διευθυντή της UNESCO να διευκολύνει συναντήσεις για κοινά αποδεκτή λύση.
- Αποφασίζει την ένταξη του ζητήματος στην ατζέντα της 26ης Συνόδου.
Στην ελληνική αντιπροσωπεία συμμετείχαν ο Γενικός Γραμματέας Πολιτισμού, καθηγητής Νικόλαος Σταμπολίδης, η προϊσταμένη της Διεύθυνσης Τεκμηρίωσης και Προστασίας Πολιτιστικών Αγαθών, Βασιλική Παπαγεωργίου, η προϊσταμένη της Ειδικής Νομικής Υπηρεσίας του Υπουργείου Εξωτερικών, Άρτεμις Παπαθανασίου, και ο Μόνιμος Αντιπρόσωπος της Ελλάδας στην UNESCO, Γεώργιος Κουμουτσάκος.