«Φωτιά» στο ελληνικό Πεντάγωνο έχει προκαλέσει η διακρατική συμφωνία με το Ισραήλ για την «Ασπίδα του Αχιλλέα», με αφορμή μια σύντομη δήλωση του επικεφαλής του Οργανισμού Αντιπυραυλικής Άμυνας του ισραηλινού υπουργείου Άμυνας, Μοσέ Πατέλ. Το πρόγραμμα, ένα φιλόδοξο εξοπλιστικό εγχείρημα άνω των 3 δισεκατομμυρίων ευρώ, στοχεύει στη δημιουργία ενός πολυεπίπεδου συστήματος προστασίας, ικανού να αντιμετωπίσει αεροπορικές, βαλλιστικές απειλές και drones, καλύπτοντας ολόκληρη την ελληνική επικράτεια.
Το newsletter του webreporter καθημερινά στο inbox σου. Κάνε εγγραφή εδώ.
Η δήλωση Πατέλ και το κρίσιμο ζήτημα του πηγαίου κώδικα
Σε συνέντευξή του στην εφημερίδα «Καθημερινή», ο κ. Πατέλ κλήθηκε να απαντήσει εάν η ελληνική πλευρά θα αποκτήσει πρόσβαση στον πηγαίο κώδικα (source code) που σχετίζεται με τις δυνατότητες Διοίκησης και Ελέγχου του συστήματος. Η απάντησή του ήταν κατηγορηματικά αρνητική: «Όχι, επειδή ο “πηγαίος κώδικας” δεν περιλαμβανόταν στην άδεια χρήσης της συμφωνίας. Ωστόσο, είμαστε εκεί για να παρέχουμε υποστήριξη και συντήρηση, καθώς και κάθε είδους βοήθεια και ό,τι άλλο χρειαστεί στο μέλλον».
Σύγκρουση με τις διαβεβαιώσεις Δένδια
Η τοποθέτηση του κ. Πατέλ προκάλεσε άμεσες πολιτικές αναταράξεις, καθώς έρχεται σε ευθεία αντίθεση με τις δημόσιες δεσμεύσεις του υπουργού Εθνικής Άμυνας, Νίκου Δένδια. Υπενθυμίζεται ότι ο κ. Δένδιας, στις 23 Ιουλίου, είχε δηλώσει κατηγορηματικά: «Οι ελληνικές Ένοπλες Δυνάμεις δεν αποκτούν και δεν θα αποκτήσουν σύστημα […] στον οποίον δεν θα έχουμε τον πηγαίο κώδικα. Ιδίως για “command and control” είναι απολύτως στοιχείο κομβικό για την εθνική ύπαρξη, όχι για την εθνική κυριαρχία».
Το γεγονός ότι ο Μοσέ Πατέλ, ως ένας από τους βασικούς διαπραγματευτές και παρών στην υπογραφή της διακρατικής συμφωνίας στο Τελ Αβίβ στις 31 Αυγούστου, έκανε αυτές τις δηλώσεις, προσδίδει ιδιαίτερη βαρύτητα, δημιουργώντας την εντύπωση ότι η Αθήνα ενδεχομένως υποχώρησε από τις αρχικές της θέσεις.
Η «πυροσβεστική» διευκρίνιση του Ισραήλ
Μετά τον θόρυβο που δημιουργήθηκε, το ισραηλινό υπουργείο Άμυνας προχώρησε σε μια συμπληρωματική ενημέρωση, προσπαθώντας να μετριάσει τις εντυπώσεις. Στη νεότερη αυτή τοποθέτηση αναφέρεται ότι προβλέπεται μεταφορά τεχνογνωσίας προς τις ελληνικές Ένοπλες Δυνάμεις, καθώς και «από κοινού χρήση λογισμικού και τεχνολογίας», με παράλληλη εμπλοκή της εγχώριας αμυντικής βιομηχανίας στη συμπαραγωγή. Ωστόσο, η ουσία παραμένει: η «από κοινού χρήση λογισμικού» διαφέρει σημαντικά από την πλήρη μεταβίβαση του πηγαίου κώδικα, η οποία παρέχει τη δυνατότητα σε μια χώρα να τροποποιεί, να αναβαθμίζει και να ελέγχει αυτόνομα τα οπλικά της συστήματα, χωρίς την ανάγκη εξωτερικών εγκρίσεων.
Κατρίνης: Ανησυχίες για τον πηγαίο κώδικα της «Ασπίδας του Αχιλλέα»
Το ζήτημα του πηγαίου κώδικα φέρνει στο προσκήνιο το ΠΑΣΟΚ, με τον υπεύθυνο ΚΤΕ Άμυνας του κόμματος, Μιχάλη Κατρίνη, να θέτει σειρά ερωτημάτων προς την ηγεσία του υπουργείου Άμυνας.
Συγκεκριμένα, ο κ. Κατρίνης επισημαίνει σε ανακοίνωση: «Για κάθε σύστημα, όχι μόνο τον «θόλο» που αποκτάται από τις Ένοπλες Δυνάμεις, η Ελλάδα θα έχει πρόσβαση στον πηγαίο κώδικα, “αλλιώς δεν πρόκειται να προχωρήσει η προμήθεια” δήλωνε με αποφασιστικότητα ο Υπουργός Εθνικής Άμυνας στη ΛΑΕΔ στις 23 Ιουλίου, παρουσιάζοντας την «Ασπίδα του Αχιλλέα».
Στην ανακοίνωση του υπουργείου Άμυνας του Ισραήλ στις 31 Αυγούστου, ημέρα υπογραφής της σύμβασης για το σύστημα «Ασπίδα του Αχιλλέα», αναφέρεται ξεκάθαρα ότι το νέο εθνικό command and control του συστήματος θα αναπτυχθεί από την ισραηλινή εταιρεία Rafael και όχι από κάποια ελληνική εταιρεία. Παράλληλα, ο διευθυντής αντιπυραυλικής άμυνας του Ισραήλ, κ. Πατέλ, σε χθεσινή του συνέντευξη στην «ΚΑΘΗΜΕΡΙΝΗ» ξεκαθαρίζει ότι η Ελλάδα δεν θα έχει πρόσβαση στον πηγαίο κώδικα.
«Πού βρίσκεται η αλήθεια τελικά; Στις ανακοινώσεις του υπουργείου Άμυνας του Ισραήλ ή στις μεγαλόστομες δηλώσεις του κ. Δένδια; Ανήκει στην Ελλάδα ο πηγαίος κώδικας της «Ασπίδας του Αχιλλέα»;», ρωτά ο κ. Κατρίνης και προσθέτει:
«Καταθέσαμε σχετική ερώτηση την 1η Σεπτεμβρίου και αναμένουμε με ιδιαίτερο ενδιαφέρον, την έγγραφη απάντηση του υπουργείου και την αποσαφήνιση των όρων της συμφωνίας».
«Γιατί τα εθνικά συμφέροντα πρέπει να διασφαλίζονται απόλυτα, όταν αφορούν εξοπλιστικά προγράμματα αρκετών δις ευρώ που προέρχονται από το υστέρημα του ελληνικού λαού», καταλήγει.