Στη σκιά των πληροφοριών που αναφέρουν ότι η Άγκυρα ετοιμάζει ένα νομοσχέδιο σχετικά με τη «Γαλάζια Πατρίδα», διπλωματικές πηγές κατέστησαν σαφές ότι η Αθήνα έχει εκφράσει την ανησυχία της στην Τουρκία, διαμηνύοντας ότι τέτοιες ενέργειες δεν ευνοούν ένα κλίμα «ήρεμων νερών». Σύμφωνα με τις ίδιες πηγές, η κατάσταση είναι διαχειρίσιμη και οι «δίαυλοι επικοινωνίας έχουν παραμείνει ανοιχτοί».
«Κάθε μονομερής ενέργεια είναι καταδικασμένη σε αποτυχία»
Ο Έλληνας Υπουργός Εξωτερικών, κατά τη διάρκεια του συνεδρίου Energy Transition Summit που συνδιοργανώνεται από τους Financial Times και την «Καθημερινή», τόνισε σε συζήτηση με τον καθηγητή του American College of Greece και αρθρογράφο της εφημερίδας, Κωνσταντίνο Φίλη, ότι «εάν οποιαδήποτε χώρα επιλέξει να λάβει μονομερώς μέτρα, τα οποία, σύμφωνα με το διεθνές δίκαιο, θα έπρεπε να οργανωθούν σε πολυμερές ή διμερές επίπεδο, αυτά έχουν μόνο εσωτερική ισχύ και δεν έχουν διεθνή εφαρμογή». Η δήλωση αυτή έγινε ως απάντηση σε ερωτήσεις σχετικά με δημοσιεύματα που καθιστούν την Τουρκία έτοιμη να προωθήσει ένα νομοσχέδιο στο πλαίσιο του δόγματος της «Γαλάζιας Πατρίδας». «Για να επιτύχουμε βιώσιμη ειρήνη, είναι απαραίτητη η συνεργασία», πρόσθεσε.
Ο Υπουργός ανέφερε ότι υπάρχουν πολλαπλοί τρόποι αντίδρασης για την Ελλάδα, ωστόσο, τόνισε την προτίμηση για «ενέργεια αντί για αντίδραση». Η Ελλάδα, ως μέλος της Ευρωπαϊκής Ένωσης και του Οργανισμού Ηνωμένων Εθνών, διαθέτει πολλαπλά φόρουμ για την έκφραση τυχόν διαμαρτυριών. «Έχουμε επενδύσει σημαντικές προσπάθειες στις σχέσεις μας με την Τουρκία και πιστεύω ότι έχουμε σημειώσει ουσιαστική πρόοδο, καθιστώντας μια οπισθοδρόμηση πραγματική σπατάλη», δήλωσε. «Η Ελλάδα θα παραμείνει πάντα ένας ισχυρός και αφοσιωμένος υποστηρικτής της ειρήνης και της ευημερίας».
Το σχόλιο για τη «Γαλάζια Πατρίδα»
Ο Υπουργός επεσήμανε ότι «η νέα εποχή της εξωτερικής πολιτικής χαρακτηρίζεται από την απουσία ουσιαστικών προβλέψεων, λόγω της πληθώρας ασαφών και ευάλωτων παραμέτρων. Ουσιαστικά, διαμορφώνουμε απαντήσεις για όλα τα πιθανά σενάρια, όπως ακριβώς πράττουμε και τώρα αναφορικά με την τουρκική νομοθεσία για τη «Γαλάζια Πατρίδα»».
«Το διεθνές δίκαιο πρέπει να υπερέχει των εσωτερικών μας προθέσεων, σκοπών ή οραμάτων. Αυτή είναι η βάση των διμερών μας σχέσεων. Αυτό συνεπάγεται την ανάγκη συνεκτίμησης του δικαίου της θάλασσας. Παρόλο που η Τουρκία έχει επιλέξει να μην υπογράψει και επικυρώσει τη Σύμβαση των Ηνωμένων Εθνών για το Δίκαιο της Θάλασσας (UNCLOS), οι διατάξεις της αποτελούν μέρος του διεθνούς δικαίου και, ως εκ τούτου, είναι δεσμευτικές για όλα τα κράτη, είτε είναι συμβαλλόμενα είτε όχι», τόνισε.
Υπογράμμισε την κρίσιμη σημασία της διατήρησης σχέσεων καλής γειτονίας με όλους τους γείτονες, όχι μόνο με την Τουρκία, αλλά και με τη Λιβύη και τα Δυτικά Βαλκάνια. Η Ελλάδα, εξάλλου, αναπτύσσει πρωτοβουλίες σε όλες αυτές τις περιοχές, λειτουργώντας είτε ως μεσολαβητής είτε ως ηγετική δύναμη στην Ανατολική Μεσόγειο.
Σε σχέση με την Τουρκία, ανέφερε ότι πριν από τρία χρόνια λήφθηκε η θεμελιώδης απόφαση, σε συνεργασία με τον πρωθυπουργό, να επιδιωχθεί ο επαναπροσδιορισμός της σχέσης. «Τα αποτελέσματα είναι απτά, περιλαμβάνοντας σημαντική μείωση των παραβιάσεων του ελληνικού εναέριου χώρου και δραστική μείωση των παράνομων εισόδων μεταναστών στην Ελλάδα. Ωστόσο, όλοι αντιλαμβανόμαστε τη σημαντική διαφορά που περιπλέκει την κατάσταση, η οποία αφορά την οριοθέτηση των θαλάσσιων ζωνών, και ειδικότερα της υφαλοκρηπίδας και της ΑΟΖ. Πιστεύω ακράδαντα ότι, χωρίς την επίλυση αυτού του προβλήματος, δεν μπορεί να υπάρξει πραγματικά μακροπρόθεσμη και βιώσιμη ειρήνη και ευημερία. Συνεπώς, εργαζόμαστε προς αυτήν την κατεύθυνση».
«Δεν έχουμε καταλήξει σε συμφωνία ως προς το πεδίο αυτής της συζήτησης, αλλά πιστεύω ότι είναι ζωτικής σημασίας να διατηρούμε ανοιχτούς τους διαύλους επικοινωνίας», προσέθεσε.
«Το όραμά μου είναι μια γειτονιά ειρήνης και ηρεμίας», δήλωσε χαρακτηριστικά. «Το ίδιο ισχύει και για τη Λιβύη, όπου, παρά τις σημαντικές δυσκολίες που αντιμετωπίσαμε τα τελευταία δύο χρόνια, καταφέραμε να οικοδομήσουμε μια πολύ λειτουργική σχέση και με τις δύο πλευρές της Λιβύης». Ταυτόχρονα, υπογράμμισε, η Ελλάδα συμμετέχει ενεργά στη συζήτηση σχετικά με την προ-ενταξιακή φάση των Δυτικών Βαλκανίων στην Ευρωπαϊκή Ένωση. «Αναλάβαμε μια σειρά πρωτοβουλιών, όπως η Διακήρυξη των Δελφών, μέσω της οποίας επιβεβαιώνουμε τη δέσμευσή μας στην ευρωπαϊκή πορεία των Δυτικών Βαλκανίων. Η Ελλάδα είναι πλέον παντού».