Η ραγδαία μείωση του δημοσίου χρέους, αποτέλεσμα των ισχυρών δημοσιονομικών επιδόσεων και των υψηλών ρυθμών ανάπτυξης της ελληνικής οικονομίας, αποτελεί το κορυφαίο διαπραγματευτικό χαρτί της χώρας για την επίτευξη νέων αναβαθμίσεων από τους διεθνείς οίκους αξιολόγησης.
Στο τέλος του τρέχοντος έτους, η Ελλάδα αναμένεται, σύμφωνα με όλες τις προβλέψεις, να ολοκληρώσει έναν μακροχρόνιο αρνητικό κύκλο όσον αφορά το δημόσιο χρέος. Δεν θα κατέχει πλέον την πρώτη θέση στην Ευρώπη σε χρέος ως ποσοστό του ΑΕΠ.
Μετά την τελευταία αναθεώρηση, το δημόσιο χρέος της Ελλάδας αναμένεται να παρουσιάσει νέα σημαντική πτώση στο 136,8% του ΑΕΠ το 2026, ξεπερνώντας την Ιταλία, της οποίας το χρέος προβλέπεται να διαμορφωθεί στο 138,6% του ΑΕΠ. Αυτή η εξέλιξη σηματοδοτεί τη συνέχιση της καθοδικής πορείας του δημοσίου χρέους από τα επίπεδα του 145,9% που καταγράφηκαν το 2025. Επιπλέον, προβλέπεται περαιτέρω μείωση στο 130,3% του ΑΕΠ το 2027, φτάνοντας το 119% του ΑΕΠ το 2029, δηλαδή κάτω από το κρίσιμο όριο του 120%.
Αυτή η εικόνα αντικατοπτρίζει την ταχύτερη αποκλιμάκωση δημοσίου χρέους σε σύγκριση με οποιαδήποτε άλλη οικονομία τα τελευταία 40 χρόνια, όπως επεσήμανε ο πρωθυπουργός Κυριάκος Μητσοτάκης στην τελευταία συνεδρίαση του υπουργικού συμβουλίου. Πρόκειται για ένα ρεκόρ για την Ελλάδα, το οποίο τονίζεται σε όλες τις πρόσφατες εκθέσεις των διεθνών οίκων αξιολόγησης.
Στις 8 Μαΐου αναμένεται να ολοκληρωθεί ο εφετινός πρώτος γύρος αξιολογήσεων από τους οίκους, με τη δημοσιοποίηση της έκθεσης της Fitch. Ο δεύτερος γύρος θα διεξαχθεί από τον Σεπτέμβριο έως τον Νοέμβριο του 2026, με την κυβέρνηση να προσδοκά νέες αναβαθμίσεις στην πιστοληπτική αξιολόγηση της ελληνικής οικονομίας, εφόσον οι γεωπολιτικές εξελίξεις, ειδικά σε σχέση με την κατάσταση στη Μέση Ανατολή, το επιτρέψουν.
Σημειώνεται ότι για το τρέχον έτος έχουν προγραμματιστεί δύο πρόωρες αποπληρωμές του δημοσίου χρέους που είχε αναληφθεί την περίοδο των μνημονίων. Συγκεκριμένα, εντός του καλοκαιριού θα αποπληρωθούν 7 δισ. ευρώ από το δάνειο των 52,9 δισ. ευρώ που είχε συνάψει η Ελλάδα με τις χώρες της ευρωζώνης. Επίσης, στόχος είναι στο τέλος του έτους να αποπληρωθεί μέρος του δανείου ύψους 110 δισ. ευρώ που είχε λάβει η Ελλάδα από τον Ευρωπαϊκό Μηχανισμό Χρηματοπιστωτικής Σταθερότητας (EFSF).
Εκτός από τους υψηλούς ρυθμούς ανάπτυξης, βασικός παράγοντας για τη σημαντική μείωση του δημοσίου χρέους είναι οι σταθερά καλές δημοσιονομικές επιδόσεις της χώρας τα τελευταία χρόνια.
Το πρωτογενές πλεόνασμα για το 2025 αναμένεται να υπερβεί τον αρχικό στόχο, φτάνοντας στο 4,9% του ΑΕΠ έναντι στόχου 3,7%. Για το τρέχον έτος, σύμφωνα με τις αναθεωρημένες προβλέψεις, αναμένεται να διαμορφωθεί στο 3,2% του ΑΕΠ, έναντι αρχικής πρόβλεψης 2,8%.
Για ακόμη ένα έτος, το 2025, καθοριστική για το ισχυρό πρωτογενές πλεόνασμα ήταν η συμβολή των εσόδων από την πάταξη της φοροδιαφυγής. Συγκεκριμένα, εκτιμάται ότι πέρυσι τα επιπλέον έσοδα από αυτήν την προσπάθεια ανήλθαν σε 3 δισ. ευρώ, ενώ το 2024 ανέρχονταν σε 2 δισ. ευρώ, συμβάλλοντας καίρια στην αύξηση του πρωτογενούς πλεονάσματος στο 4,7% του ΑΕΠ.