Η Πορεία της Ενεργειακής Μετάβασης στην Ελλάδα και την Ευρώπη

Μια νέα μελέτη που δημοσιεύεται από το Κέντρο Φιλελεύθερων Μελετών σε συνεργασία με το δίκτυο σκέψης EPICENTER αναλύει την πορεία της ενεργειακής μετάβασης τόσο στην Ελλάδα όσο και στην Ευρώπη,εστιάζοντας στα επόμενα βήματα που απαιτούνται για την απελευθέρωση της αγοράς ενέργειας καθώς και στις αναγκαίες επενδύσεις στους τομείς αποθήκευσης ενέργειας και δικτύων διανομής.

Σύμφωνα με τα ευρήματα της έρευνας, «η Ελλάδα καταγράφει σταθερή πρόοδο στη συμμετοχή των ΑΠΕ στο ενεργειακό μείγμα, με τη χώρα να ξεπερνά τον αντίστοιχο ευρωπαϊκό μέσο όρο το 2023. Η Ελλάδα αύξησε το μερίδιο συμμετοχής των ΑΠΕ στο μίγμα ενέργειας κατά 61% (ή 9,6 ποσοστιαίες μονάδες) από το 2014 στο 2023, κατατάσσοντάς την στην 7η θέση ως προς τη μεταβολή του μεριδίου συμμετοχής των ΑΠΕ ανάμεσα σε 36 χώρες της Ευρώπης. Όσον αφορά τις τιμές ηλεκτρικής ενέργειας, η μέση τιμή (σε μονάδες αγοραστικής δύναμης) για κατανάλωση μεταξύ 2.500-4.999 kWh κατά το πρώτο εξάμηνο του 2024 διαμορφώθηκε πριν τους φόρους στα 0,24 Euro/kWh (17η θέση μεταξύ 29 χωρών) και μετά τους φόρους στα 0,29 Euro/kWh (16η θέση)»,όπως αναφέρεται σε σχετικό δελτίο τύπου του ΚΕΦΙΜ.

Βασικά Συμπεράσματα της Μελέτης

• «Η σημαντική πτώση στη χρήση άνθρακα από το 2010 δείχνει τη δέσμευση της Ελλάδας για απανθρακοποίηση και περιορισμό εκπομπών CO₂. Το φυσικό αέριο έχει καθιερωθεί ως “μεταβατική” πηγή ενέργειας ενώ οι ΑΠΕ χρειάζονται καλύτερη ένταξη στο δίκτυο.»
• Από το διάστημα μεταξύ του 2014 έως το 2019 η Ελλάδα υπολειπόταν του μέσου όρου ΕΕ-27 αλλά από το έτος 2020 σημειώνεται σύγκλιση που οδήγησε τη χώρα να υπερβεί τον ευρωπαϊκό μέσο όρο μέχρι το έτος αναφοράς τουλάχιστον μέχρι σήμερα.
• Η παραγωγή ηλεκτρικής ενέργειας μέσω ΑΠΕ παρουσίασε σημαντική πρόοδο κατά την περίοδο αυτή: μέχρι τα τέλη του πρώτου τριμήνου του ’21 η χώρα ήταν κάτω από τον μέσο όρο ΕΕ αλλά πλέον έχει φτάσει να είναι πάνω από αυτόν κατά τρεις ποσοστιαίες μονάδες.
• Aπαιτούνται άμεσες επενδύσεις για τη βελτίωση των δικτύων καθώς επίσης ανάπτυξη τεχνολογιών αποθήκευσης ώστε να μειωθεί η ποσότητα παραγωγής που χάνεται λόγω υπερκάλυψης ζήτησης.
• Το επίπεδο ενεργειακής εξάρτησης της Ελλάδας ήταν πολύ υψηλό σύμφωνα με στοιχεία για τον χρόνο αυτόν: περίπου στο επίπεδο του σχεδόν80% προερχόταν μέσω εισαγωγών.»
• Tα δεδομένα σχετικά με τις τιμές ηλεκτρικής ενέργειας δείχνουν ότι παραμένουν κοντά στον ευρωπαϊκό μέσο όρο κατά τα τελευταία χρόνια.»
• Tα αποτελέσματα σχετικά με την ενεργειακή ένταση δείχνουν ότι η οικονομία παρουσιάζει χαμηλότερη επίδοση συγκριτικά μ’ άλλες χώρες λόγω κυρίως περιορισμένου αριθμού βιομηχανιών υψηλής κατανάλωσης.»
• Mια πιο αποτελεσματική στρατηγική θα περιλάμβανε αλλαγές στις πολιτικές τιμολόγησης καθώς επίσης ισχυρότερη ανάπτυξη των ΑΠE» .

O γενικός διευθυντής του Κέντρου Φιλελεύθερων Μελετών Νίκος Ρώμπαπας δήλωσε: «Η ενεργειακή μετάβαση είναι ένα κρίσιμο ζητούμενο όχι μόνο για την Ελλάδα αλλά και συνολικά για την Ευρώπη. Η επιτυχία αυτής διαδικασίας προϋποθέτει συγκεκριμένες συνθήκες: ωρίμανση κι απελευθέρωση αγοράς ενέργειας καθώς επίσης επενδύσεις σε τεχνολογίες αποθήκευσης κι υποδομές διανομής».