Νέες Στρατηγικές Φορολογικών Ελέγχων: Ανάλυση Κινδύνου και Τεχνητή Νοημοσύνη

Μια πρόσφατη μελέτη του Κέντρου Προγραμματισμού και Οικονομικών Ερευνών (ΚΕΠΕ) προτείνει την εφαρμογή φορολογικών ελέγχων που θα εστιάζουν σε συγκεκριμένα προφίλ υπόπτων. Αυτοί οι υπόπτους θα επιλέγονται μέσω έξυπνων μεθόδων ανάλυσης από ένα εκτενές δείγμα φυσικών και νομικών προσώπων.

Η μέθοδος που προτείνεται ονομάζεται Risk Analysis, ή αλλιώς ανάλυση κινδύνου, η οποία συνδυάζει την τεχνητή νοημοσύνη με στοχευμένους φορολογικούς ελέγχους. Αυτός ο συνδυασμός αναμένεται να οδηγήσει σε μεγαλύτερη αποτελεσματικότητα και μειωμένο κόστος για τους ελέγχους.

Η ΑΑΔΕ ήδη χρησιμοποιεί αυτή τη μέθοδο και σκοπεύει να την επεκτείνει αξιοποιώντας νέα δεδομένα καθώς και τις δυνατότητες της τεχνητής νοημοσύνης.

Σύμφωνα με τα ευρήματα της έρευνας του ΚΕΠΕ, το Risk Analysis διευκολύνει τον εντοπισμό υποθέσεων που απαιτούν έλεγχο, επικεντρώνοντας σε περιπτώσεις όπου υπάρχει υψηλός κίνδυνος μη συμμόρφωσης. Αντίθετα με τις τυχαίες διαδικασίες επιλογής υποθέσεων που εφαρμόζονταν στο παρελθόν — οι οποίες αποδείχθηκαν αναποτελεσματικές — η στρατηγική αυτή απαιτεί μια πιο στοχευμένη προσέγγιση λόγω των διαφορών στη συμπεριφορά συμμόρφωσης μεταξύ των φορολογουμένων.

Το «Risk Analysis» καλύπτει αυτό το κενό,επικεντρώνεται δηλαδή στις περιπτώσεις με αυξημένο κίνδυνο μη συμμόρφωσης καθώς και στην πιθανότητα προσδιορισμού πρόσθετων φόρων. Η ομάδα συγγραφέων της έκθεσης περιλαμβάνει τους Χαράλαμπο Καλλιγοσφύρη (Πανεπιστήμιο Πελοποννήσου, ΑΑΔΕ), Ελένη Καλαμαρά (Πανεπιστήμιο Πελοποννήσου, ΑΑΔΕ), Ζαχαρία Δερμάτη και Αθανάσιο Αναστασίου (Πανεπιστήμιο Πελοποννήσου). Οι κύριες ωφέλειες από την εφαρμογή αυτών των τεχνικών είναι οι εξής:

• Βελτίωση της αποτελεσματικότητας των φορολογικών ελέγχων από τη διοίκηση.
• Aύξηση της αποδοτικότητας στους ελέγχους στις χώρες με χαμηλή διακυβέρνηση.
• Aύξηση των φορολογικών εσόδων ανάμεσα στην αύξηση της φορολογικής βάσης όπως υποδεικνύεται από τον δείκτη του Ακαθάριστου Εθνικού Προϊόντος (ΑΕΠ).
• Mικρότερη επίδραση στις οικονομίες που παρουσιάζουν υψηλό ρυθμό ανάπτυξης.
• Mείωση του κόστους λειτουργίας για τη φορολογική διοίκηση μέσω καλύτερης αξιοποίησης πόρων.
• Pεαλιστική αντιμετώπιση της φοροαποφυγής επιχειρήσεων ενώ παράλληλα περιορίζει τη φοροδιαφυγή ενισχύοντας τα δημόσια έσοδα.

Η ανάλυση βασίζεται στα αποτελέσματα του risk Analysis από τις αρμόδιες αρχές 21 κρατών-μελών της Ευρωπαϊκής Ένωσης.

Οφέλη Από Την Υλοποίηση Αυτής Της Στρατηγικής

Aυτές οι στρατηγικές υλοποίησης παρέχουν πολλαπλά πλεονεκτήματα. Η χρήση προηγμένων τεχνολογιών καθώς η ανάλυση δεδομένων μέσω Taxisnet, myDATA κι άλλες πηγές επιτρέπει στην ΑΑΔΕ να δημιουργήσει ένα λεπτομερές προφίλ για κάθε πολίτη ή επιχείρηση ώστε να καθορίσει βαθμολογία σύμφωνα με τη συμμόρφωσή τους στο παρελθόν.

Eπιπλέον, αυτές οι εξελίξεις θα ενισχύσουν τις υπηρεσίες εποπτείας της ΑΑΔE καθιστώντας τες πιο αποτελεσματικές κι ακριβείς στον στόχο τους. Ως αποτέλεσμα αυτού αναμένεται αύξηση στα δημόσια έσοδα λόγω μειωμένης φοροαποφυγής αλλά επίσης ενίσχυσης γενικά στη συμμόρφωση προς τις ασφαλιστικές υποχρεώσεις όλων των πολιτών.»