Η εξέλιξη του πληθωρισμού τον Σεπτέμβριο και η πορεία των διεθνών τιμών του πετρελαίου τον Οκτώβριο θα διαδραματίσουν καθοριστικό ρόλο στις αποφάσεις της Ευρωπαϊκής Κεντρικής Τράπεζας (ΕΚΤ) για τα επιτόκια, οι οποίες αναμένονται στα τέλη του επόμενου μήνα. Η ΕΚΤ βρίσκεται αντιμέτωπη με ένα δίλημμα: θα προχωρήσει σε νέα αύξηση των επιτοκίων στην επικείμενη συνεδρίαση νομισματικής πολιτικής στις 29 Οκτωβρίου, ή θα υιοθετήσει στάση αναμονής μέχρι τον Δεκέμβριο, ώστε να έχει στη διάθεσή της μια πιο σαφή εικόνα για το επίπεδο του πληθωρισμού;
Δεδομένου ότι η άνοδος του πληθωρισμού οφείλεται κυρίως στην ενεργειακή κρίση, είναι σαφές ότι οι εξελίξεις στις διεθνείς τιμές του πετρελαίου βρίσκονται καθημερινά στο επίκεντρο του ενδιαφέροντος του επιτελείου της Κεντρικής Τράπεζας.
Το Όριο των 100 Δολαρίων
Τις τελευταίες εβδομάδες, η κλιμάκωση των βομβαρδισμών στη Σαουδική Αραβία από τους Χούθι προκάλεσε νέα ανησυχία σχετικά με τις ροές πετρελαίου, ωθώντας την τιμή του Brent ξανά πάνω από τα 100 δολάρια το βαρέλι. Ωστόσο, παρατηρήθηκε έντονη μεταβλητότητα προς χαμηλότερα επίπεδα, καθώς δηλώσεις αξιωματούχων των ΗΠΑ και του Ιράν προκάλεσαν αισιοδοξία για την πιθανότητα επίτευξης συμφωνίας.
Σύμφωνα με αρμόδιες ευρωπαϊκές πηγές, υπό τις παρούσες συνθήκες έντονης αβεβαιότητας, θα ήταν πρόωρο για την ΕΚΤ να προχωρήσει σε αύξηση των επιτοκίων, επιβαρύνοντας περαιτέρω το κόστος χρήματος στην ευρωζώνη. Τις τελευταίες ημέρες, η τιμή του Brent κυμάνθηκε στα 105 δολάρια το βαρέλι, παρουσιάζοντας σημαντικές διακυμάνσεις, ακόμη και σε επίπεδα κάτω από τα 100 δολάρια.
Το βασικό σενάριο που εξετάζεται πλέον είναι ότι εάν η τιμή του πετρελαίου αποκλιμακωθεί και παραμείνει κάτω από την περιοχή των 100 δολαρίων το βαρέλι, και παράλληλα τα στοιχεία του Σεπτεμβρίου δεν υποδηλώνουν νέα σημαντική επιτάχυνση του πληθωρισμού, η ΕΚΤ θα έχει μεγαλύτερα περιθώρια να διατηρήσει αμετάβλητα τα επιτόκια τον Οκτώβριο. Σε μια τέτοια περίπτωση, η επόμενη αύξηση θα μπορούσε να μετατεθεί για τη συνεδρίαση της 17ης Δεκεμβρίου, όταν η ΕΚΤ θα διαθέτει περισσότερα δεδομένα για την ένταση και τη διάρκεια του ενεργειακού σοκ.
Μια σταθεροποίηση κάτω από τα 100 δολάρια θα περιόριζε τον κίνδυνο ενός νέου ισχυρού κύματος ανατιμήσεων στην ενέργεια και, κατά συνέπεια, στην υπόλοιπη οικονομία. Αντίθετα, μια νέα και παρατεταμένη άνοδος πάνω από αυτό το επίπεδο θα ενίσχυε τις πιέσεις προς την ΕΚΤ για μια ταχεία αντίδραση.
Ο Πληθωρισμός του Σεπτεμβρίου
Σε κάθε περίπτωση, η πορεία του πληθωρισμού τον Σεπτέμβριο θα επηρεάσει τις αποφάσεις της ΕΚΤ για τα επιτόκια, καθώς αποτυπώνει το ύψος και την τάση στην εξέλιξη των τιμών τους επόμενους μήνες. Στις 2 Οκτωβρίου, η Eurostat θα ανακοινώσει την πρώτη εκτίμηση για τον πληθωρισμό του τρέχοντος μήνα. Τον Αύγουστο, ο ετήσιος πληθωρισμός της ευρωζώνης διαμορφώθηκε στο 3,2%, από 2,9% τον Ιούλιο, με το ενεργειακό κόστος να έχει τη μεγαλύτερη συμβολή στην αύξηση.
Εάν τα στοιχεία του Σεπτεμβρίου δείξουν ότι η άνοδος παραμένει ελεγχόμενη και, κυρίως, ότι οι ενεργειακές ανατιμήσεις δεν μεταφέρονται με μεγαλύτερη ένταση στις υπηρεσίες και στα υπόλοιπα αγαθά, θα ενισχυθούν τα επιχειρήματα εντός της ΕΚΤ υπέρ μιας παύσης τον Οκτώβριο.
Σημειώνεται ότι η ΕΚΤ προβλέπει πλέον μέσο πληθωρισμό 3% το 2026, 2,5% το 2027 και 2,1% το 2028, υποδεικνύοντας μια επιστροφή κοντά στον στόχο του 2% αρκετά αργότερα.
Οι επόμενες εβδομάδες, συνεπώς, θα είναι καθοριστικές. Όπως αναφέρουν αρμόδιες ευρωπαϊκές πηγές, εάν το πετρέλαιο επιστρέψει σε επίπεδα κάτω των 100 δολαρίων και ο πληθωρισμός του Σεπτεμβρίου δεν επιφυλάξει δυσάρεστες εκπλήξεις, η ΕΚΤ θα έχει έναν σημαντικό λόγο να «αγοράσει χρόνο» στις 29 Οκτωβρίου. Αν, όμως, συμβεί το αντίθετο και το ενεργειακό σοκ αρχίσει να αποκτά πιο μόνιμα χαρακτηριστικά, η συζήτηση για νέα αύξηση των επιτοκίων, ήδη από τον Οκτώβριο, στο 2,75% από το σημερινό 2,5%, θα επανέλθει με μεγαλύτερη ένταση.