Πριν από μία εβδομάδα, στο Δουβλίνο, πρωτεύουσα της προεδρεύουσας χώρας, το Eurogroup, υπό την προεδρία του Κυριάκου Πιερρακάκη, ανέδειξε το δυσχερές της κλιμακούμενης ενεργειακής κρίσης. Παρότι ένα άτυπο όργανο δεν μπορεί να επιλύσει ένα τόσο σύνθετο πρόβλημα, μέχρι στιγμής αποτελεί τη μόνη ουσιαστική προσπάθεια της Ευρωπαϊκής Ένωσης να προστατεύσει επιχειρήσεις και νοικοκυριά από τον επερχόμενο χειμώνα, μία κατάσταση που επιδεινώθηκε από τους παρατεταμένους πολέμους στην Ουκρανία και το Ιράν.
Στις Βρυξέλλες, η Ευρωπαϊκή Επιτροπή, αντιμέτωπη με τις πολιτικές της Ούρσουλα φον ντερ Λάιεν, φαίνεται να αδρανεί, καθώς διαπραγματεύεται ύποπτες αντιευρωπαϊκές στρατηγικές. Στο μεταξύ, οι ευρωπαϊκές πρωτεύουσες υιοθετούν αποσπασματικές και κοντόφθαλμες πολιτικές, που στην πράξη δεν επιλύουν το πρόβλημα, αλλά το επιδεινώνουν. Ενώ σε θέματα Εξωτερικής Πολιτικής και Άμυνας η Ευρωπαϊκή Ένωση αντιμετωπίζει θεσμικά αδιέξοδα, λόγω της διατήρησης των αρμοδιοτήτων στα κράτη-μέλη, στο κρίσιμο ενεργειακό ζήτημα, όπου διαθέτει τα απαραίτητα εργαλεία, η κρίση διογκώνεται λόγω ανικανότητας, υστεροβουλιών και εξαρτήσεων της πολιτικής ηγεσίας, τόσο στο κέντρο όσο και στις επιμέρους χώρες. Η «φτηνή» ενεργειακή τροφοδοσία της Ευρώπης δεν διακόπηκε από τον Πούτιν, παρά την καταγγελία του για την παράνομη εισβολή στην Ουκρανία, στην οποία η Ευρώπη ορθώς προσέτρεξε, σύμφωνα με το Διεθνές Δίκαιο.
Οι Ροές από τους Ρωσικούς Αγωγούς και οι Συνέπειες
Η κατάσταση επιδεινώθηκε για τους Ευρωπαίους, εν μέρει, εξαιτίας τους. Οι ροές από τους ρωσικούς αγωγούς σταμάτησαν λόγω κοινοτικών και εθνικών αποφάσεων για επιβολή κυρώσεων, οι οποίες αποδεικνύονται ατελέσφορες. Αυτό συνέβη λόγω της σπουδής των κυβερνήσεων και των κοινοτικών οργάνων να κηρύξουν ουσιαστικά τον πόλεμο στη Ρωσία, υποκινούμενες από τις Ηνωμένες Πολιτείες. Ωστόσο, οι ευρωπαϊκές δυνάμεις παγιδεύτηκαν στις δικές τους επιλογές και αβασάνιστες ενέργειες, επιβαρύνοντας τις οικονομίες και τους λαούς τους. Η επιδίωξη για «εξοπλισμούς» και «Ευρωστρατό», με πόρους που αφαιρούνται από κοινωνικά προγράμματα και μέσω δανεισμού που αυξάνει τα χρέη, αποτέλεσε τη θηλειά που πέρασαν στον λαιμό τους. Παράλληλα, η ακατάσχετη και ανεξέλεγκτη χρηματοδότηση του καθεστώτος Ζελένσκι επιδείνωσε περαιτέρω την κατάσταση.
Η Ευρωπαϊκή Ένωση έχει διοχετεύσει περισσότερα από 220 δισεκατομμύρια ευρώ στην Ουκρανία. Η Ελλάδα, αν και βρίσκεται σχετικά χαμηλά με λιγότερα από 200 εκατομμύρια ευρώ απευθείας από τον κρατικό προϋπολογισμό, η συμμετοχή της μέσω ευρωπαϊκών μηχανισμών, που μπορεί να ξεπερνάει το ένα δισεκατομμύριο, και η αγορά όπλων από τις ΗΠΑ που διοχετεύονται στην Ουκρανία, παραμένουν ασαφή. Η Ευρώπη, αφού οδηγήθηκε σε ενεργειακή αδυναμία με την πολιτική της, αύξησε το κόστος της εισάγοντας ενέργεια από την Αμερική, όπως επέβαλε ο Τραμπ. Ο οποίος τώρα απειλεί με διακοπή τροφοδοσίας πετρελαίου για τρεις μήνες, προφανώς ως εκβιασμό για αύξηση των τιμών ενόψει των εκλογών του Νοεμβρίου. Η Ούρσουλα φον ντερ Λάιεν, υπογράφοντας συμφωνίες χρηματοδότησης της αμερικανικής οικονομίας, δείχνει αδυναμία αντίδρασης. Η υπόσχεση για ένταξη της Ουκρανίας στην Ευρωπαϊκή Ένωση, χωρίς την εκπλήρωση των προϋποθέσεων, είναι εξίσου καταστροφική.
Ιδέες για την Ανάσχεση του Ενεργειακού Σοκ
Οι προτάσεις που διακινούνται στο ευρωπαϊκό κέντρο για την αντιμετώπιση του ενεργειακού σοκ, είτε είναι παιδαριώδεις και αντιλαϊκές, είτε είναι ανέφικτες. Η Κομισιόν προτείνει χρηματοδότηση της ενεργειακής ανακούφισης με «ανακατεύθυνση πόρων», δηλαδή με περικοπές από άλλες δράσεις για επιδοτήσεις στην ενέργεια, χωρίς όμως να θίγει τη δαπάνη για εξοπλισμούς. Άλλη ιδέα είναι ο δανεισμός για τη δημιουργία Ταμείου, κατά το πρότυπο του Ταμείου Ανάκαμψης. Ωστόσο, οι μεγάλες χώρες, ιδίως η Γερμανία και η Γαλλία, αντιμετωπίζουν δημοσιονομικά προβλήματα και δεν προτίθενται να συναινέσουν. Ομοίως, ο πλούσιος Βορράς εμφανίζει αλλεργία στην έκδοση κοινού χρέους. Η Ευρώπη έχει βυθιστεί σε έναν φαύλο κύκλο. Η ενεργειακή αναταραχή οδηγεί σε ανατιμήσεις, αυξάνει τον πληθωρισμό και μειώνει το βιοτικό επίπεδο, με ολέθριες πολιτικές συνέπειες. Η ηγεσία της αδυνατεί να λάβει αποφάσεις, επικαλούμενη την κατάρρευση στις διεθνείς αγορές. Κάθε χώρα στρέφεται στον εαυτό της, όπως η Ελλάδα με τα 150 εκατομμύρια ευρώ εφεδρείας, ποσό που δεν επαρκεί έναντι των αυξήσεων στις τιμές πετρελαίου και φυσικού αερίου.
Για να έχουν ουσιαστικό αποτέλεσμα οι παρεμβάσεις στις αντλίες και στους λογαριασμούς ρεύματος, απαιτούνται πολύ περισσότερα από τα τρέχοντα επιδόματα, κάτι που μόνο η Ευρώπη θα μπορούσε να διασφαλίσει. Αντίθετα, οι αρμόδιοι συνεχίζουν με «το κεφάλι στην άμμο». Κάποιες κυβερνήσεις ζητούν έκτακτη Σύνοδο Κορυφής, ο Μακρόν εστιάζει σε μέτρα για αεροπορικές εταιρείες, η Μελόνι, ο Σάντσεθ και ο Μητσοτάκης ανανεώνουν τα «pass» στις χώρες τους, ενώ ο επίτροπος Τζιτζικώστας απλώς σχολιάζει. Υπάρχουν μόνο «σκέψεις» για την πιθανότητα να επιτραπεί στα κράτη-μέλη να χρηματοδοτήσουν μέρος των ενεργειακών παρεμβάσεων εκτός των αυστηρών ορίων του Συμφώνου Σταθερότητας, με παρεκκλίσεις πολλαπλάσια της μονάδας. Η Ευρωπαϊκή Κεντρική Τράπεζα εκφράζει απλώς ανησυχία. Με το πετρέλαιο να παραμένει σταθερά πάνω από τα 100 δολάρια το βαρέλι, η κρίση απαιτεί δραστικές πολιτικές αποφάσεις. Αυτές αφορούν την ευρωπαϊκή πολιτική απέναντι στη Ρωσία, την οποία ο Τραμπ επαναφέρει στον χάρτη των διεθνών συναντήσεων. Πρωτίστως, όμως, αφορούν την Ουκρανία, η οποία θεωρείται ηττημένη, μαζί με την Ευρώπη, με τον Ζελένσκι να είναι υπόλογος για διαφθορά.
Η Επείγουσα Αναγκαιότητα Αναθεώρησης της Στήριξης προς την Ουκρανία
Είναι επείγουσα η αναθεώρηση της ευρωπαϊκής απόφασης του περασμένου Απριλίου για χορήγηση νέας συνδρομής 90 δισεκατομμυρίων ευρώ στο Κίεβο, η οποία ήδη καταβάλλεται τμηματικά. Μόλις την περασμένη εβδομάδα, η Ουκρανία έλαβε μία δόση 3,3 δισεκατομμυρίων, με το σύνολο έως το τέλος του έτους να φτάνει τα 15 δισεκατομμύρια.
Είναι ζωτικής σημασίας η ανατροπή των θέσεων που εξέφρασε πρόσφατα η Ούρσουλα φον ντερ Λάιεν στο Ευρωκοινοβούλιο. Ήταν τραγικά κατώτερη των περιστάσεων, με μόνη εστίαση στη χρηματοδότηση του Ζελένσκι. Για να δικαιολογήσει την ενεργειακή της αδράνεια, η Επιτροπή προωθεί την ανοησία ότι η τρέχουσα κρίση διαφέρει από το 2022. Τότε, η αιτία ήταν η διακοπή των ρωσικών ροών φυσικού αερίου, την οποία προκάλεσε η ίδια. Τώρα, ευθύνεται η «παγκόσμια κρίση τιμών των ορυκτών καυσίμων». Το επιχείρημα ότι «είναι δύο διαφορετικές κρίσεις που απαιτούν διαφορετικά μέτρα» καταλήγει στην απουσία ουσιαστικών μέτρων.
Η Ρεαλιστική Λύση για την Ευρώπη
Ενώ η ραγδαία άνοδος των τιμών στα καύσιμα, που ανέρχεται στο 23,8% σε ένα χρόνο, μαστίζει τις ευρωπαϊκές κοινωνίες, οι κυβερνήσεις αυτοσχεδιάζουν. Κάποιοι ζητούν επιστροφή στον άνθρακα ή περισσότερα πυρηνικά εργοστάσια. Όμως, η Κομισιόν και το Συμβούλιο, που την καλύπτει, αγνοούν τη μόνη ρεαλιστική επιλογή που έχει η Ευρώπη για να ξεπεράσει τον χειμώνα και να διασώσει ό,τι σώζεται από τις οικονομίες της: την αναθεώρηση της πολιτικής τους στην εμμονική χρηματοδότηση της Ουκρανίας.
Δεδομένου ότι η επιβίωση των Ευρωπαίων – κρατών, κυβερνήσεων, επιχειρήσεων και πολιτών – είναι υπέρτερο αγαθό του Ζελένσκι και του καθεστώτος του, που κατέστρεψε την Ουκρανία για χάρη του ΝΑΤΟ και των ΗΠΑ, τα απαραίτητα κεφάλαια για την αναχαίτιση της ενεργειακής κρίσης βρίσκονται στην αναθεώρηση του πακέτου των 90 δισεκατομμυρίων προς το Κίεβο. Δεν νοείται να συνεχίζεται η τυφλή χρηματοδότηση για «προμήθεια πυραύλων και drones», ενώ οι Ευρωπαίοι παγώνουν, οι οικονομίες της Ένωσης γονατίζουν και τμήματα του πληθυσμού στρέφονται στη φιλορωσική Ακροδεξιά.
«Η Ευρώπη θα συνεχίσει να παρέχει τη στήριξη που χρειάζεται η Ουκρανία για να υπερασπιστεί τον λαό και το έδαφός της», δήλωσε η «μοιραία Ούρσουλα», την ώρα που η κρίση κοστίζει στους Ευρωπαίους περισσότερα από 200 εκατομμύρια ευρώ την ημέρα. Ο βασικός όρος της απόφασης για τη χρηματοδότηση του Ζελένσκι, τόσο δημοσιονομικά όσο και εξοπλιστικά, είναι «ο σεβασμός του κράτους δικαίου, συμπεριλαμβανομένης της καταπολέμησης της διαφθοράς». Όλοι γνωρίζουν, ωστόσο, ότι η ουκρανική διαφθορά διευρύνεται, με τα χρήματα των Ευρωπαίων να πέφτουν σε βαρέλι χωρίς πάτο. Αυτά τα χρήματα λείπουν από τους ευρωπαϊκούς κρατικούς και κοινοτικούς προϋπολογισμούς για την προστασία των πολιτών τους, και ο πόλεμος χάνεται. Αν οι άχρηστοι στις Βρυξέλλες και οι δειλοί στις μεγάλες πρωτεύουσες δεν αντιλαμβάνονται τη ζωτική ανάγκη για «ανακατεύθυνση» αυτών των κονδυλίων, αντί για αυτά που προορίζονται για τις ανάγκες των λαών τους, απλώς κοροϊδεύουν τους Ευρωπαίους. Τους ωθούν στα άκρα και στη διάλυση της κοινοτικής Ευρώπης. Εάν δεν είναι ηλίθιοι και ανεύθυνοι, τότε είναι βαλτοί και τυφλοί: προτιμούν να αφήσουν αυτές τις αποφάσεις στη Λεπέν και το AfD, τα οποία ενισχύονται ακριβώς επειδή οι σημερινές κυβερνήσεις αδυνατούν να τις λάβουν.