Με την καταβολή ενός φόρου 10%, τα κέρδη από κρυπτονομίσματα που έχουν ήδη αποκομίσει τα φυσικά πρόσωπα, ή θα αποκομίσουν μέχρι την έναρξη ισχύος των νέων διατάξεων του φορολογικού νομοσχεδίου για την αγορά των crypto, καθίστανται νόμιμα. Το νομοσχέδιο, το οποίο κατατέθηκε στη Βουλή, αποσαφηνίζει επίσης πότε τα κέρδη από κρυπτονομίσματα λογίζονται ως τεκμήριο και πότε μπορούν να βοηθήσουν τους κατόχους τους να καλύψουν τις δαπάνες τους.
Για πρώτη φορά, με το νομοσχέδιο του Υπουργείου Εθνικής Οικονομίας και Οικονομικών, τα κρυπτονομίσματα αναγνωρίζονται επίσημα από την εφορία, βάζοντας τέλος στις αόρατες συναλλαγές που μέχρι σήμερα δημιουργούσαν προβλήματα.
Πώς τα παλαιά κέρδη αποκτούν νομική υπόσταση
Σύμφωνα με τις ρυθμίσεις που εισάγει το νομοσχέδιο, καθιερώνεται η αυτοτελής φορολόγηση με συντελεστή 10% της υπεραξίας που αποκτούν τα φυσικά πρόσωπα από τη μεταβίβαση κρυπτοστοιχείων. Η υπεραξία υπολογίζεται ως η διαφορά μεταξύ της τιμής απόκτησης και της τιμής πώλησης ή ρευστοποίησης.
Ωστόσο, προβλέπεται αφορολόγητο όριο 500 ευρώ. Εάν η υπεραξία εντός του φορολογικού έτους δεν υπερβαίνει αυτό το ποσό, δεν επιβάλλεται φόρος.
Επιπλέον, το νομοσχέδιο ορίζει τα εξής:
- Εάν ο προσδιορισμός της υπεραξίας καταλήγει σε αρνητικό ποσό (ζημία), και αυτή υπερβαίνει τα 500 ευρώ ανά φορολογικό έτος, η ζημία αυτή μεταφέρεται για τα επόμενα πέντε (5) έτη και συμψηφίζεται μόνο με μελλοντικά κέρδη από μεταβίβαση κρυπτοστοιχείων.
- Η τιμή κτήσης και η τιμή μεταβίβασης προσδιορίζονται βάσει των δικαιολογητικών εγγράφων συναλλαγών από τον πάροχο υπηρεσιών κρυπτοστοιχείων, τον ενδιάμεσο που διατηρεί στοιχεία, ή από οποιοδήποτε άλλο στοιχείο εξαχθεί από το κατανεμημένο καθολικό (blockchain).
- Ο φόρος 10% επιβάλλεται όχι μόνο στην ανταλλαγή κρυπτοστοιχείων έναντι χρηματικού ποσού (ρευστοποίηση), αλλά και στη διάθεσή τους για την απόκτηση αγαθών ή τη λήψη υπηρεσιών, σε κάθε πράξη διάθεσης από επαχθή αιτία, καθώς και στην εισφορά τους για την κάλυψη ή αύξηση εταιρικού κεφαλαίου.
- Σε περίπτωση διάθεσης κρυπτοστοιχείων για αγαθά ή υπηρεσίες, η τιμή μεταβίβασης ορίζεται με βάση την αξία τους σε ευρώ κατά τον χρόνο της συναλλαγής, η οποία αποτελεί την τιμή κτήσης για τον αντισυμβαλλόμενο.
- Σε περιπτώσεις διαδοχικών αποκτήσεων, ως τιμή κτήσης λαμβάνεται η μέση τιμή κτήσης.
- Φορολογούνται οι τόκοι από δανεισμό κρυπτονομισμάτων, από συμμετοχή σε μηχανισμούς παροχής ρευστότητας ή απόδοσης σε αποκεντρωμένα πρωτόκολλα, καθώς και από τη δέσμευση κρυπτονομισμάτων σε μηχανισμούς επικύρωσης συναλλαγών.
- Για τον προσδιορισμό του φόρου κληρονομιών, δωρεών και γονικών παροχών, τα κρυπτοστοιχεία χαρακτηρίζονται ως ασώματη κινητή περιουσία που κείται στην αλλοδαπή, με αξία σε ευρώ κατά την προηγούμενη ημέρα γένεσης της φορολογικής υποχρέωσης.
- Στην πώληση κρυπτοστοιχείων δεν θα επιβάλλεται Ψηφιακό Τέλος Συναλλαγής.
- Παρέχεται η δυνατότητα στις εταιρείες να χορηγούν crypto σε εργαζομένους ή μετόχους ως παροχή σε είδος, με αποτίμηση βάσει της αξίας τους σε ευρώ κατά τον χρόνο απόκτησης.
Πώς θα αναγνωριστούν τα παλαιά κέρδη
Οι φορολογούμενοι που έχουν ή θα αποκτήσουν κέρδη από υπεραξίες κρυπτονομισμάτων μέχρι την έναρξη του νέου καθεστώτος, μπορούν να τα νομιμοποιήσουν έναντι της εφορίας καταβάλλοντας φόρο.
Συγκεκριμένα, ο κάτοχος καλείται να υποβάλει «οικειοθελή δήλωση» της υπεραξίας από μεταβίβαση κρυπτοστοιχείων, η οποία αφορά φυσικά πρόσωπα που προέβησαν σε μεταβίβαση, απέκτησαν εισόδημα από δανεισμό, συμμετοχή σε μηχανισμούς ρευστότητας/απόδοσης, ή δέσμευση σε μηχανισμούς επικύρωσης.
Η οικειοθελής δήλωση πρέπει να υποβληθεί εντός δώδεκα (12) μηνών από την έναρξη ισχύος του άρθρου. Η καταβολή του φόρου 10% γίνεται εντός εξήντα (60) ημερών από την υποβολή της δήλωσης.
Η υποβολή της δήλωσης δεν συνεπάγεται την επιβολή προστίμων ή τόκων για τη μη δήλωση της υπεραξίας, εφόσον ο φόρος καταβληθεί εντός της προθεσμίας.
Διπλό το όφελος από την οικειοθελή δήλωση
Όσοι υποβάλουν οικειοθελή δήλωση για τα παλαιά κέρδη, θα αποκομίσουν διπλό όφελος:
- Κάλυψη δαπανών: Θα μπορούν να χρησιμοποιήσουν τα νομιμοποιημένα κέρδη για την κάλυψη αντικειμενικών δαπανών, υπηρεσιών και δαπανών απόκτησης περιουσιακών στοιχείων. Αυτό σήμερα δεν είναι εφικτό, καθώς η εφορία δεν τα αναγνωρίζει και η επίκλησή τους μπορεί να οδηγήσει σε χαρακτηρισμό ως «προσαύξηση περιουσίας από άγνωστη πηγή» με φόρο 33% και πρόστιμο 50% επί του φόρου. Για την κάλυψη των τεκμηρίων, λαμβάνονται υπόψη μόνο τα κέρδη (όχι η αξία κτήσης).
- Αποφυγή ελέγχου «Πόθεν Έσχες»: Δεν ζητείται «πόθεν έσχες» για τα κεφάλαια που δαπανήθηκαν για την απόκτηση των κρυπτοστοιχείων.
Ωστόσο, από την ισχύ του νέου νόμου, τα ποσά που επενδύονται σε κρυπτονομίσματα προστίθενται στις δαπάνες απόκτησης περιουσιακών στοιχείων, απαιτώντας την προέλευσή τους από δηλωθέντα εισοδήματα.