Η Υπουργός Κοινωνικής Συνοχής και Οικογένειας, Δόμνα Μιχαηλίδου, ανακοίνωσε την παγίωση και την επέκταση του θεσμού του «Προσωπικού Βοηθού» σε όλη την επικράτεια. Το πρόγραμμα, που πλέον καθίσταται μόνιμο, θα παρέχει έως 1.939 ευρώ μηνιαίως για προσωπική βοήθεια, ενώ προβλέπονται και αυξημένες αμοιβές για τους Προσωπικούς Βοηθούς και τις Επιτροπές Αξιολόγησης. Οι σημερινοί ωφελούμενοι εξασφαλίζουν τη συνέχιση της υποστήριξής τους έως το τέλος του 2026 χωρίς καμία επιπλέον ενέργεια.
Όπως τονίζεται από το Υπουργείο Κοινωνικής Συνοχής και Οικογένειας, ο «Προσωπικός Βοηθός για άτομα με αναπηρία» έχει πλέον καθιερωθεί ως «μόνιμος θεσμός και επεκτάθηκε σε όλη τη χώρα». Το Υπουργείο, αξιοποιώντας τα διδάγματα της πιλοτικής εφαρμογής και λαμβάνοντας υπόψη τις ανάγκες των ατόμων με αναπηρία και των Προσωπικών Βοηθών, δημιούργησε μια σταθερή και εξατομικευμένη κρατική υπηρεσία.
Το newsletter του webreporter καθημερινά στο inbox σου. Κάνε εγγραφή εδώ.
Ο «Προσωπικός Βοηθός» ενδυναμώνει τα άτομα με αναπηρία, προσφέροντάς τους τη δυνατότητα να επιλέγουν την απαιτούμενη υποστήριξη, να διαχειρίζονται την καθημερινότητά τους με μεγαλύτερη αυτονομία, να κινούνται, να σπουδάζουν, να εργάζονται και να συμμετέχουν πλήρως στην κοινωνική ζωή. Από την 1η Ιανουαρίου 2027, η μηνιαία οικονομική αξία της προσωπικής βοήθειας θα ανέρχεται έως 1.939 ευρώ, προσαρμοσμένη στις εξατομικευμένες ανάγκες κάθε ωφελούμενου. Το πρόγραμμα θα λειτουργεί μέσω ψηφιακών αιτήσεων, αυτοματοποιημένου ελέγχου στοιχείων και εξατομικευμένης αξιολόγησης, ενώ έχουν προβλεφθεί ειδικές διαδικασίες για την απρόσκοπτη συνέχιση της παροχής βοήθειας στους ήδη δικαιούχους.
Η Υπουργός Κοινωνικής Συνοχής και Οικογένειας, Δόμνα Μιχαηλίδου, δήλωσε χαρακτηριστικά:
«Δημιουργήσαμε τον Προσωπικό Βοηθό, τον εφαρμόσαμε πιλοτικά και τον δοκιμάσαμε στην πράξη. Ακούσαμε τους ανθρώπους που τον χρειάζονται και τους Προσωπικούς Βοηθούς, εντοπίσαμε όσα έπρεπε να βελτιωθούν και δουλέψαμε συστηματικά για να τον μετατρέψουμε σε έναν μόνιμο θεσμό εθνικής εμβέλειας. Και το πετύχαμε. Ο Προσωπικός Βοηθός γίνεται πλέον σταθερή υπηρεσία του κράτους σε ολόκληρη τη χώρα, με ψηφιακές διαδικασίες και εξατομικευμένη αξιολόγηση των αναγκών κάθε ανθρώπου. Αυξήσαμε τις αμοιβές των Προσωπικών Βοηθών και των μελών των Επιτροπών Αξιολόγησης, αναγνωρίζοντας τον κρίσιμο ρόλο τους στη λειτουργία του Προγράμματος. Παράλληλα, διασφαλίζουμε τη συνέχεια για τους σημερινούς ωφελούμενους. Κάνουμε έτσι πράξη μια μεγάλη μεταρρύθμιση για την αυτονομία και την ανεξάρτητη διαβίωση των ατόμων με αναπηρία».
Ποιοι μπορούν να συμμετάσχουν
Το Πρόγραμμα απευθύνεται σε άτομα με κινητική, νοητική, αναπτυξιακή, αισθητηριακή ή ψυχική αναπηρία, ηλικίας από 16 έως 67 ετών, που διαμένουν μόνιμα και νόμιμα στην Ελλάδα, είναι φορολογικοί κάτοικοι της χώρας και διαθέτουν πιστοποίηση αναπηρίας από το Κέντρο Πιστοποίησης Αναπηρίας (ΚΕΠΑ) με ισχύ εφ’ όρου ζωής. Απαιτείται ποσοστό κύριας πάθησης τουλάχιστον 67% ή κρίση ότι το άτομο χρήζει διαρκούς συμπαράστασης. Κατ’ εξαίρεση, επιτρέπεται η συμμετοχή ατόμων έως 75 ετών, εφόσον είχαν καταστεί δικαιούχοι του επιδόματος κίνησης πριν συμπληρώσουν το 67ο έτος της ηλικίας τους.
Το ετήσιο εισοδηματικό όριο διαμορφώνεται στα 35.000 ευρώ για μονοπρόσωπο νοικοκυριό, με προσαύξηση 17.500 ευρώ για κάθε επιπλέον ενήλικο μέλος ή το πρώτο ανήλικο μέλος μονογονεϊκού νοικοκυριού, και 8.750 ευρώ για κάθε επιπλέον ανήλικο μέλος. Απαραίτητη προϋπόθεση είναι η διαβίωση σε κατοικία. Όσοι δεν διαμένουν ακόμη σε κατοικία μπορούν να υποβάλουν αίτηση και να αξιολογηθούν, με την ένταξή τους να ενεργοποιείται μετά τη μετοίκησή τους.
Ψηφιακή αίτηση και εξατομικευμένη αξιολόγηση
Οι αιτήσεις θα υποβάλλονται ψηφιακά στην ιστοσελίδα prosopikosvoithos.gov.gr, με τα στοιχεία να ελέγχονται αυτοματοποιημένα μέσω των δημόσιων μητρώων. Μετά την υποβολή, θα εκδίδεται άμεσα απόφαση επιλεξιμότητας και μοριοδότησης, με δυνατότητα ηλεκτρονικής ένστασης. Η μοριοδότηση θα βασίζεται, μεταξύ άλλων, στη σύνθεση και στο εισόδημα του νοικοκυριού, στην ύπαρξη άλλου ατόμου με αναπηρία, καθώς και στο ποσοστό και στα χαρακτηριστικά της αναπηρίας. Επιπλέον μοριοδότηση θα χορηγείται σε όσους εργάζονται ή σπουδάζουν.
Οι αιτούντες με την υψηλότερη βαθμολογία θα αξιολογούνται από διεπιστημονική Ειδική Επιτροπή στον χώρο διαμονής τους ή, κατ’ εξαίρεση, μέσω τηλεδιάσκεψης. Η αξιολόγηση θα εστιάζει στις καθημερινές ανάγκες, τη λειτουργικότητα και τη συμβολή της προσωπικής βοήθειας στην εκπαίδευση, την εργασία και την κοινωνική συμμετοχή. Η υφιστάμενη υποστήριξη από συγγενή ή άλλο πρόσωπο δεν θα επηρεάζει αρνητικά την αίτηση του δικαιούχου.
Τα ποσά της προσωπικής βοήθειας
Από την 1η Ιανουαρίου 2027, η μηνιαία αξία της προσωπικής βοήθειας θα διαμορφώνεται ως εξής:
- Έως 416 ευρώ για μικρή ανάγκη
- Έως 831 ευρώ για μέτρια ανάγκη
- Έως 1.352 ευρώ για μεγάλη ανάγκη
- Έως 1.939 ευρώ για απόλυτη και διαρκή εξάρτηση
Η κατάταξη θα γίνεται από τις Ειδικές Επιτροπές, βάσει της αξιολόγησης των αναγκών κάθε ωφελούμενου.
Κάθε ωφελούμενος θα έχει τη δυνατότητα να επιλέγει από το Μητρώο έναν έως τέσσερις Προσωπικούς Βοηθούς με ωριαία παροχή υπηρεσιών ή έναν Προσωπικό Βοηθό σε καθεστώς συνοίκησης. Η μεικτή ωριαία αποζημίωση θα κυμαίνεται από 6 έως 7 ευρώ, ενώ στη συνοίκηση η μεικτή μηνιαία αποζημίωση θα ανέρχεται σε 1.200 ευρώ, με τον ωφελούμενο να λαμβάνει επιπλέον οικονομική ενίσχυση 250 ευρώ μηνιαίως.
Σε ορεινούς και νησιωτικούς δήμους με πληθυσμό έως 5.000 κατοίκους, οι ωφελούμενοι θα μπορούν να επιλέξουν ως Προσωπικό Βοηθό τον/τη σύζυγό τους, το πρόσωπο με το οποίο έχουν συνάψει σύμφωνο συμβίωσης ή συγγενή α΄ ή β΄ βαθμού εξ αίματος ή εξ αγχιστείας.
Οι υποψήφιοι Προσωπικοί Βοηθοί, ηλικίας 18 έως 67 ετών, πρέπει να έχουν δικαίωμα εργασίας στην Ελλάδα και να πληρούν τα προβλεπόμενα κριτήρια. Η εγγραφή τους στο Μητρώο θα απαιτεί την επιτυχή ολοκλήρωση δωρεάν ψηφιακού προγράμματος εκπαίδευσης του ΟΠΕΚΑ. Όσοι είναι ήδη εγγεγραμμένοι θα παραμείνουν στο Μητρώο.
Τι ισχύει για τους σημερινούς ωφελούμενους
Όσοι είχαν λάβει τουλάχιστον 60 ημέρες Προσωπικής Βοήθειας έως τις 30 Ιουνίου 2026 ή κατοικούσαν μόνιμα σε ορεινό ή νησιωτικό Δήμο με πληθυσμό έως 5.000 κατοίκους, θα παραμείνουν ωφελούμενοι έως τις 31 Δεκεμβρίου 2026 χωρίς καμία ενέργεια. Για τη συνέχιση της συμμετοχής τους από την 1η Ιανουαρίου 2027, θα υποβάλουν μόνο Δήλωση Συναίνεσης, χωρίς νέο έλεγχο επιλεξιμότητας, μοριοδότηση ή επαναξιολόγηση.
Όσοι είχαν ενεργό συμφωνητικό στις 30 Ιουνίου 2026, αλλά δεν εμπίπτουν στην προηγούμενη κατηγορία, θα παραμείνουν ωφελούμενοι έως τις 31 Δεκεμβρίου 2026 χωρίς επιπλέον ενέργειες. Για να συνεχίσουν από την 1η Ιανουαρίου 2027, θα υποβάλουν Αίτηση Συμμετοχής, ακολουθώντας την ίδια διαδικασία που θα ισχύει για τους νέους αιτούντες. Οι υπόλοιποι συμμετέχοντες στο Πιλοτικό Πρόγραμμα θα υποβάλουν νέα αίτηση από την αρχή.
Το μόνιμο Πρόγραμμα θα υλοποιείται πανελλαδικά από τον ΟΠΕΚΑ. Οι όροι εφαρμογής, οι προϋποθέσεις συμμετοχής, η διαδικασία αξιολόγησης, τα ποσά της προσωπικής βοήθειας και οι κανόνες επιλογής και αποζημίωσης των Προσωπικών Βοηθών καθορίστηκαν με Κοινή Υπουργική Απόφαση, υπογεγραμμένη από τους αρμόδιους Υπουργούς και Υφυπουργούς.