Στο Ελ Αλαμέιν της Αιγύπτου, οι Κυριάκος Μητσοτάκης, Αμπντέλ Φατάχ αλ Σίσι και Νίκος Χριστοδουλίδης, μετά από συναντήσεις εργασίας, προέβησαν σε κοινές δηλώσεις, τονίζοντας τη σημασία της τριμερούς συνεργασίας για την περιφερειακή σταθερότητα και ασφάλεια.
Ο Έλληνας πρωθυπουργός, Κυριάκος Μητσοτάκης, υπογράμμισε την εκτενή συζήτηση που πραγματοποιήθηκε για τις μεγάλες περιφερειακές προκλήσεις, χαρακτηρίζοντας τη συνεργασία ως θετικό υπόδειγμα για τη σταθερότητα, την ασφάλεια και τη συνεννόηση, με έμφαση στη θετική ατζέντα και όχι στην αντιπαράθεση.
Για το Παλαιστινιακό, επανελήφθη η στήριξη για δίκαιη ειρήνη στη βάση των δύο κρατών, με έμφαση στην ανεμπόδιστη πρόσβαση ανθρωπιστικής βοήθειας και τον αφοπλισμό της Χαμάς.
Σχετικά με τον Λίβανο, οι τρεις ηγέτες τάχθηκαν υπέρ της ακεραιότητας και της κυριαρχίας της χώρας.
Για τη Λιβύη, στηρίχθηκε η ενότητα της χώρας και μια πολιτική διαδικασία λιβυκής ιδιοκτησίας υπό την αιγίδα του ΟΗΕ, χωρίς ξένες παρεμβάσεις, με στόχο τη διεξαγωγή ελεύθερων εκλογών.
Ο κ. Μητσοτάκης τόνισε την ανάγκη περιορισμού των παράνομων μεταναστευτικών ροών από την Ανατολική Λιβύη προς την Ελλάδα και συνεχάρη τον Πρόεδρο Σίσι για την αποφασιστικότητα της Αιγύπτου στη διαχείριση του μεταναστευτικού.
Για το Κυπριακό, επαναλήφθηκε η στήριξη στην προοπτική δίκαιης και βιώσιμης λύσης, σύμφωνα με το διεθνές δίκαιο και τις αποφάσεις του Συμβουλίου Ασφαλείας του ΟΗΕ, υπογραμμίζοντας ότι η επανέναρξη των συνομιλιών θα συμβάλει στην ειρήνη και τη σταθερότητα της Ανατολικής Μεσογείου.
Η ελευθερία της ναυσιπλοΐας χαρακτηρίστηκε ζήτημα παγκόσμιας σημασίας, με την Ελλάδα, ως παγκόσμια ναυτιλιακή δύναμη, να θέτει το θέμα σε απόλυτη προτεραιότητα και την Ελληνική προεδρία στο Συμβούλιο Ασφαλείας να σχεδιάζει νέες πρωτοβουλίες.
Η προσήλωση στο διεθνές δίκαιο, και ειδικά στο δίκαιο της θάλασσας, τονίστηκε ως κοινό σημείο, με την Ελλάδα να επισημαίνει ότι η οριοθέτηση θαλασσίων ζωνών μπορεί να επιτευχθεί με διάλογο, όπως απέδειξε η συμφωνία με την Αίγυπτο.
Ο πρωθυπουργός τόνισε ότι η Ελλάδα δεν απειλεί κανέναν, επιδιώκει σταθερότητα μέσω καλής γειτονίας, αλλά η σταθερότητα δεν σημαίνει υποχωρητικότητα ή ανοχή σε τετελεσμένα. Η Ελλάδα δεν φοβάται ούτε να υπερασπιστεί τις θέσεις της με αυτοπεποίθηση, ούτε και να συνομιλήσει, χαρακτηρίζοντας αυτές τις δύο πτυχές ως στοιχεία μιας υπεύθυνης εξωτερικής πολιτικής.
Η συνεργασία στην ενέργεια, τη συνδεσιμότητα και τις επενδύσεις συζητήθηκε, με την ηλεκτρική διασύνδεση Ελλάδας – Αιγύπτου να χαρακτηρίζεται έργο στρατηγικής σημασίας.
Επισημάνθηκαν οι προοπτικές συνεργασίας στο φυσικό αέριο, με τη μεταφορά αερίου από την Κύπρο στην Αίγυπτο, την υγροποίησή του και την επανεξαγωγή του στην Ευρώπη μέσω Αλεξανδρούπολης, ως υπόδειγμα ενεργειακής συνεργασίας.
Η ευρωπαϊκή διάσταση της συνεργασίας με την Αίγυπτο αναφέρθηκε, τονίζοντας ότι μια ισχυρή σχέση Ε.Ε – Αιγύπτου αποτελεί επένδυση στη σταθερότητα της κοινής γειτονιάς.
Ο Πρόεδρος της Κυπριακής Δημοκρατίας, Νίκος Χριστοδουλίδης, τόνισε ότι από το 2014 έχει οικοδομηθεί ένα σταθερό σχήμα συνεργασίας με στρατηγικό βάθος, βασισμένο σε θετική προσέγγιση, σταθερότητα, ασφάλεια, συνδεσιμότητα και συνεργασία.
Οι τρεις χώρες επιδιώκουν μια ειρηνική και σταθερή Ανατολική Μεσόγειο, που θα χαρακτηρίζεται από σχέσεις καλής γειτονίας και σεβασμό του διεθνούς δικαίου, όπως αντικατοπτρίζεται στην Κοινή Διακήρυξη που υιοθετήθηκε.
Για το Παλαιστινιακό, επαναβεβαιώθηκε η θέση για λύση δύο κρατών. Στη Γάζα, η Αίγυπτος διαδραματίζει καθοριστικό ρόλο και η Κύπρος ενισχύει την ανθρωπιστική βοήθεια.
Υποστηρίχθηκε σθεναρά η ακεραιότητα του Λιβάνου, ενώ η ελεύθερη ναυσιπλοΐα, σύμφωνα με το Διεθνές Δίκαιο, αποτελεί προτεραιότητα για τις τρεις χώρες.
Η Αίγυπτος θεωρείται βασικός πυλώνας ασφάλειας και σταθερότητας στην περιοχή, με την ασφάλεια και σταθερότητά της να συνδέεται άμεσα με την ασφάλεια της Ευρώπης. Υπάρχει προσπάθεια για περαιτέρω στήριξη της χώρας από την ΕΕ, με κατανόηση της στρατηγικής της σημασίας.
Ο Πρόεδρος Χριστοδουλίδης ευχαρίστησε την Αίγυπτο για τη σταθερή στήριξη στις προσπάθειες επανένωσης της Κύπρου, βάσει των ψηφισμάτων του ΟΗΕ.
Ο Πρόεδρος της Αιγύπτου, Αμπντέλ Φατάχ αλ Σίσι, υπογράμμισε τη στρατηγική σημασία της συνεργασίας Ελλάδας-Κύπρου-Αιγύπτου για τη σταθερότητα στην Ανατολική Μεσόγειο, τονίζοντας την ενεργειακή διασύνδεση με την Ελλάδα, τη συνεργασία στο φυσικό αέριο και τον συντονισμό σε θέματα άμυνας και ασφάλειας.
Ο τριμερής μηχανισμός χαρακτηρίστηκε πρότυπο στρατηγικής περιφερειακής συνεργασίας, βασισμένο σε αμοιβαίο σεβασμό, κοινό όφελος και προάσπιση του διεθνούς δικαίου.
Ο Πρόεδρος Σίσι τόνισε ότι η ασφάλεια πρέπει να βασίζεται στον σεβασμό της κυριαρχίας των κρατών και του διεθνούς δικαίου.
Η ηλεκτρική διασύνδεση Αιγύπτου-Ελλάδας χαρακτηρίστηκε «πραγματικό ορόσημο» για την περιφερειακή ενεργειακή ολοκλήρωση, ενώ αναφέρθηκε και ο σχεδιασμός για μεταφορά κυπριακού φυσικού αερίου στην Αίγυπτο και επανεξαγωγή του στην Ευρώπη.
Στον τομέα της άμυνας και ασφάλειας, η συνεργασία περιλαμβάνει συντονισμό για την αντιμετώπιση περιφερειακών προκλήσεων, συνδέοντας την ασφάλεια με την προσήλωση στο διεθνές δίκαιο, τη στήριξη των εθνικών θεσμών και τον σεβασμό της κυριαρχίας.
Εξετάστηκαν τρόποι ενίσχυσης του πολιτικού συντονισμού, της οικονομικής συνεργασίας και νέες επενδυτικές δυνατότητες στην Αίγυπτο.
Σχετικά με τη Γάζα, ο Πρόεδρος Σίσι εξέφρασε την αντίθεση της Αιγύπτου σε οποιαδήποτε προσπάθεια εκτοπισμού ή αλλαγής της δημογραφικής σύνθεσης των παλαιστινιακών εδαφών, ζητώντας την εφαρμογή της συμφωνίας κατάπαυσης του πυρός και την απρόσκοπτη πρόσβαση ανθρωπιστικής βοήθειας.
Για τη Λιβύη, υπογραμμίστηκε η σημασία μιας πολιτικής διαδικασίας υπό λιβυκή ηγεσία για τη διεξαγωγή εκλογών και ζητήθηκε η αποχώρηση ξένων δυνάμεων.
Ως προς τη Συρία, υπάρχει σύγκλιση θέσεων υπέρ της διαφύλαξης της ενότητας και της εδαφικής ακεραιότητας της χώρας.
Οι τρεις ηγέτες αντάλλαξαν απόψεις για τις εξελίξεις στο Σουδάν και στο Κέρας της Αφρικής, με την Αίγυπτο να επαναλαμβάνει τη θέση της υπέρ της αποκλιμάκωσης και της αναζήτησης πολιτικών λύσεων.
Νωρίτερα, ο Κυριάκος Μητσοτάκης είχε συνάντηση με τον Πρόεδρο Σίσι, ενώ ακολούθησε η τριμερής συνάντηση, σε μια περίοδο έντονων γεωπολιτικών ανακατατάξεων που καθιστά σημαντική τη διατήρηση σταθερών σχέσεων στην Ανατολική Μεσόγειο.
Πριν την αναχώρησή του, ο Έλληνας πρωθυπουργός είχε αναφερθεί στο «εξαιρετικά πυκνό πλέγμα σχέσεων» της Ελλάδας με χώρες της Βόρειας Αφρικής, της Μέσης Ανατολής και του Κόλπου, τονίζοντας τη δυνατότητα της Ελλάδας να λειτουργήσει ως «γέφυρα».
Ο κ. Μητσοτάκης απέκλεισε τη λογική των αυτόματων αναπροσαρμογών στις ελληνικές σχέσεις, τονίζοντας ότι η εξωτερική πολιτική είναι πιο σύνθετη από τις απλές γεωπολιτικές προσαρμογές.