Το Υπουργείο Άμυνας του Ισραήλ παίρνει θέση για να ξεκαθαρίσει τις λεπτομέρειες της συμφωνίας «Ασπίδα του Αχιλλέα» με την Ελλάδα, βάζοντας τέλος στη σύγχυση που είχε δημιουργηθεί σχετικά με τον πηγαίο κώδικα του συστήματος. Σύμφωνα με εκπρόσωπο του ισραηλινού υπουργείου, το κεντρικό λογισμικό διοίκησης και ελέγχου του προγράμματος θα αναπτυχθεί από ελληνικές εταιρείες, με την απαραίτητη τεχνολογική υποστήριξη και τεχνογνωσία από το Ισραήλ. Ο πηγαίος κώδικας που θα προκύψει, μαζί με κάθε μελλοντική τροποποίηση ή προσθήκη, θα παραμείνει υπό αποκλειστικό έλεγχο της Ελλάδας και θα προσαρμοστεί πλήρως στις επιχειρησιακές ανάγκες των ελληνικών Ενόπλων Δυνάμεων.
Η ισραηλινή πλευρά έκανε σαφές ότι η συζήτηση γύρω από τον πηγαίο κώδικα των λειτουργικών συστημάτων του Ισραήλ δεν έχει σχέση με τη συγκεκριμένη συμφωνία. Αντιθέτως, για την «Ασπίδα του Αχιλλέα» θα δημιουργηθεί ένας ειδικός, ελληνικός πηγαίος κώδικας, με την ουσιαστική υποστήριξη του Ισραήλ.
► Η αχίλλειος πτέρνα της «Ασπίδας του Αχιλλέα»: Το Ισραήλ κρατά στα χέρια του τον «πηγαίο κώδικα» του συστήματος
Αναλυτικά, ο εκπρόσωπος του ισραηλινού υπουργείου Άμυνας δήλωσε:
«Σύμφωνα με τη συμφωνία “Ασπίδα του Αχιλλέα”, το Υπουργείο Άμυνας του Ισραήλ και το Υπουργείο Εθνικής Άμυνας της Ελλάδας συμφώνησαν για τη μεταφορά ισραηλινής τεχνογνωσίας στις ελληνικές εταιρείες που συμμετέχουν στο πρόγραμμα. Αυτό καλύπτει τόσο την επιχειρησιακή εμπειρογνωμοσύνη που έχει συσσωρευτεί κατά τη διάρκεια δεκαετιών ανάπτυξης και λειτουργίας συστημάτων αεράμυνας, όσο και την τεχνολογική υποστήριξη που θα επιτρέψει στις ελληνικές εταιρείες να αναπτύξουν το κεντρικό λογισμικό διοίκησης και ελέγχου, έτσι ώστε ο ελληνικός πηγαίος κώδικας που αναπτύσσεται στο πλαίσιο του προγράμματος, μαζί με τυχόν τροποποιήσεις και προσθήκες σε αυτόν, να παραμείνει υπό αποκλειστικό ελληνικό έλεγχο και να είναι προσαρμοσμένος στις ελληνικές επιχειρησιακές απαιτήσεις.
Θα πρέπει επίσης να τονιστεί ότι τα τελευταία χρόνια, στο πλαίσιο της διαμόρφωσης της συμφωνίας, καταβλήθηκε συνεχής προσπάθεια για την προώθηση της μεταφοράς τεχνολογιών και δυνατοτήτων σε κατάλληλες ελληνικές εταιρείες, οι οποίες θα ενσωματωθούν στην παραγωγή της αρχιτεκτονικής που θα παραδοθεί στην Ελλάδα. Οι ισχυρισμοί που διατυπώθηκαν τις τελευταίες ημέρες σχετικά με τον πηγαίο κώδικα που υποστηρίζει τα λειτουργικά συστήματα του Ισραήλ δεν σχετίζονται με τη συμφωνία της “Ασπίδας του Αχιλλέα”, βάσει της οποίας θα δημιουργηθεί ένας ειδικός ελληνικός πηγαίος κώδικας με την υποστήριξη του Ισραήλ».
Το χρονικό της σύγχυσης για τον πηγαίο κώδικα
Η συζήτηση για τον πηγαίο κώδικα της «Ασπίδας του Αχιλλέα» ξεκίνησε στις 23 Ιουλίου, όταν ο Υπουργός Εθνικής Άμυνας, Νίκος Δένδιας, παρουσιάζοντας το νέο σύστημα, τόνισε ότι η πρόσβαση στον κώδικα είναι θεμελιώδης προϋπόθεση για την προμήθεια συστημάτων από τις ελληνικές Ένοπλες Δυνάμεις. «Οι ελληνικές Ένοπλες Δυνάμεις δεν αποκτούν και δεν θα αποκτήσουν σύστημα […] στο οποίο δεν θα έχουμε τον πηγαίο κώδικα. Ιδίως για “command and control” είναι απολύτως στοιχείο κομβικό για την εθνική ύπαρξη, όχι για την εθνική κυριαρχία», είχε δηλώσει χαρακτηριστικά.
Στις 31 Αυγούστου, υπεγράφη στο Τελ Αβίβ η διακρατική συμφωνία Ελλάδας και Ισραήλ για το εξοπλιστικό πρόγραμμα, συνολικής αξίας άνω των 3 δισεκατομμυρίων ευρώ. Η ισραηλινή ανακοίνωση εκείνη την περίοδο ανέφερε ότι το νέο εθνικό σύστημα Διοίκησης και Ελέγχου θα αναπτυχθεί με τη συμμετοχή της Rafael, χωρίς, ωστόσο, να διευκρινίζεται περαιτέρω η κυριότητα και η πρόσβαση στον πηγαίο κώδικα.
Λίγες ημέρες αργότερα, το ζήτημα πήρε νέα τροπή μετά από συνέντευξη του επικεφαλής του Οργανισμού Αντιπυραυλικής Άμυνας του ισραηλινού υπουργείου Άμυνας, Μοσέ Πατέλ, στην εφημερίδα «Καθημερινή».
Ερωτηθείς συγκεκριμένα εάν η Ελλάδα θα έχει πρόσβαση στον πηγαίο κώδικα που σχετίζεται με τις δυνατότητες Διοίκησης και Ελέγχου, ο Ισραηλινός αξιωματούχος είχε απαντήσει αρνητικά:
«Όχι, επειδή ο “πηγαίος κώδικας” δεν περιλαμβανόταν στην άδεια χρήσης της συμφωνίας. Ωστόσο, είμαστε εκεί για να παρέχουμε υποστήριξη και συντήρηση, καθώς και κάθε είδους βοήθεια και ό,τι άλλο χρειαστεί στο μέλλον».
► Φλώρος για «Ασπίδα του Αχιλλέα»: Η Ελλάδα γίνεται «πολύ δύσκολος αντίπαλος» για την Τουρκία
Η δήλωση αυτή προκάλεσε έντονες αντιδράσεις, καθώς ερμηνεύτηκε ως άμεση αντίφαση στις διαβεβαιώσεις του Νίκου Δένδια. Ιδιαίτερη βαρύτητα έδωσε το γεγονός ότι ο Μοσέ Πατέλ ήταν ένας από τους βασικούς διαπραγματευτές και είχε παραστεί στην υπογραφή της συμφωνίας.
Μετά το έντονο ενδιαφέρον, το ισραηλινό υπουργείο Άμυνας προχώρησε αρχικά σε συμπληρωματική ενημέρωση, κάνοντας λόγο για μεταφορά τεχνογνωσίας και από κοινού χρήση λογισμικού και τεχνολογίας με τις ελληνικές Ένοπλες Δυνάμεις. Ωστόσο, αυτή η διατύπωση δεν ξεκαθάριζε πλήρως εάν υπήρχε πρόβλεψη για ελληνική πρόσβαση στον πηγαίο κώδικα.
Η πιο πρόσφατη διευκρίνιση από την ισραηλινή πλευρά επιχειρεί πλέον να διαχωρίσει σαφώς τον πηγαίο κώδικα των λειτουργικών συστημάτων του Ισραήλ από εκείνον που θα αναπτυχθεί ειδικά για την «Ασπίδα του Αχιλλέα». Σύμφωνα με αυτήν, οι προηγούμενες αναφορές του Μοσέ Πατέλ αφορούσαν τον κώδικα που υποστηρίζει τα ισραηλινά λειτουργικά συστήματα και όχι το ειδικό ελληνικό λογισμικό που προβλέπεται από τη συμφωνία. Για την «Ασπίδα του Αχιλλέα», ο σχεδιασμός είναι η ανάπτυξη ξεχωριστού, ελληνικού πηγαίου κώδικα, με την ουσιαστική υποστήριξη και την τεχνογνωσία του Ισραήλ.