Την επιτακτική ανάγκη για αυξημένη δημοσιονομική ευελιξία από την Ευρωπαϊκή Ένωση τόνισε ο Πρωθυπουργός, Κυριάκος Μητσοτάκης, σε συνέντευξή του στο Bloomberg Television, κατά την παρουσία του στη Νέα Υόρκη για τη Γενική Συνέλευση του ΟΗΕ. Ο Έλληνας Πρωθυπουργός εξέφρασε την ανησυχία του για έναν δυσχερή χειμώνα, εάν η Ευρώπη δεν επιδείξει την απαραίτητη προσαρμοστικότητα, εστιάζοντας στις πληθωριστικές πιέσεις που εντείνει η γεωπολιτική αστάθεια στη Μέση Ανατολή.
Ο κ. Μητσοτάκης υπογράμμισε ότι η Ευρώπη οφείλει να αναλάβει δράση για την αντιμετώπιση του αυξημένου ενεργειακού κόστους, επιτρέποντας στα κράτη-μέλη να στηρίξουν τα εισοδήματα των πολιτών τους.
Δημοσιονομική Ευελιξία και Στήριξη Νοικοκυριών
Σχετικά με τις τιμές των καυσίμων, ο Πρωθυπουργός ξεκαθάρισε ότι η μείωση της φορολογίας απαιτεί κεντρική ευρωπαϊκή πρωτοβουλία ή ειδική εξαίρεση. «Κάποια στιγμή ίσως και η Ευρώπη χρειαστεί να κάνει ένα βήμα μπροστά και να μας δώσει μεγαλύτερη δημοσιονομική ευελιξία, ώστε να στηρίξουμε τα νοικοκυριά», ανέφερε.
Ο κ. Μητσοτάκης συνέδεσε άμεσα την ενεργειακή πίεση με την ανάγκη στήριξης των νοικοκυριών κατά τη διάρκεια του χειμώνα. Επισήμανε ότι έχει ήδη ανακοινωθεί επιδότηση για το πετρέλαιο θέρμανσης, τονίζοντας την αυξημένη ανάγκη θέρμανσης, ειδικά στη βόρεια Ελλάδα. «Δεν μπορώ να δεχθώ ότι άνθρωποι στη βόρεια Ελλάδα […] δεν θα έχουν πετρέλαιο θέρμανσης για να ζεστάνουν τα σπίτια τους», δήλωσε χαρακτηριστικά.
Αναφορικά με τη φορολογία των καυσίμων, αναγνώρισε ότι η Ελλάδα έχει σχετικά υψηλή φορολογία. Εξήγησε ότι η ουσιαστική μείωση των φόρων θα μπορούσε να πραγματοποιηθεί μόνο με ευρωπαϊκή εξαίρεση, ώστε η απώλεια εσόδων να μην επηρεάσει τον δημοσιονομικό δείκτη δαπανών της χώρας. «Ο μόνος τρόπος για να μειώσω σημαντικά τους φόρους στα καύσιμα είναι αυτό να αποτελέσει ευρωπαϊκή πρωτοβουλία», δήλωσε.
Πράσινη Μετάβαση και Ενεργειακή Ασφάλεια
Ο Πρωθυπουργός τόνισε ότι η ανάγκη προσωρινής στήριξης των νοικοκυριών δεν σημαίνει εγκατάλειψη της πράσινης μετάβασης. Αναφέρθηκε στο γεγονός ότι ήδη πάνω από το 55% της ηλεκτρικής ενέργειας στην Ελλάδα προέρχεται από ανανεώσιμες πηγές. Παράλληλα, χαρακτήρισε στρατηγικό πλεονέκτημα για την Ευρώπη τη διατήρηση δυνατοτήτων διύλισης, επισημαίνοντας ότι η ενεργειακή μετάβαση δεν συνεπάγεται την άμεση εγκατάλειψη των ορυκτών καυσίμων. Έκανε ειδική μνεία στα ελληνικά διυλιστήρια, τα οποία εξάγουν σημαντικές ποσότητες πετρελαϊκών προϊόντων.
Ελευθερία Ναυσιπλοΐας και Ερυθρά Θάλασσα
Ο κ. Μητσοτάκης έκανε ειδική αναφορά στην ελευθερία της ναυσιπλοΐας, δεδομένης της κατάστασης στην Ερυθρά Θάλασσα και των επιθέσεων των Χούθι. Ως πρωθυπουργός χώρας με ισχυρή ναυτιλιακή παρουσία, τόνισε ότι η Ελλάδα έχει «μεγάλο συμφέρον» στη διασφάλιση της ελεύθερης ναυσιπλοΐας και υπενθύμισε τη συμμετοχή της χώρας στην ευρωπαϊκή επιχείρηση στην Ερυθρά Θάλασσα.
Ο Κυριάκος Μητσοτάκης υπογράμμισε την ανάγκη για γρήγορη αποκατάσταση της ελευθερίας της ναυσιπλοΐας και τάχθηκε κατά οποιασδήποτε μορφής χρέωσης για τη διέλευση από ανοικτές θαλάσσιες οδούς. «Δεν μπορούμε ποτέ να αποδεχθούμε διόδια. Δεν μπορούμε ποτέ να αποδεχθούμε οποιουδήποτε είδους χρεώσεις για τη διέλευση από ανοικτές θαλάσσιες οδούς», δήλωσε.
«Κανείς δεν πρόκειται να στείλει στρατιωτικά μέσα σε μια περιοχή όσο εκεί διεξάγονται εχθρικά πυρά», πρόσθεσε, αναφέροντας την ήδη υφιστάμενη ευρωπαϊκή παρουσία στην Ερυθρά Θάλασσα. Ερωτηθείς για δηλώσεις Ελλήνων εφοπλιστών περί αποδοχής σχετικών χρεώσεων, ο πρωθυπουργός απάντησε ότι η κυβέρνηση είναι «κάθετα αντίθετη» σε ένα τέτοιο ενδεχόμενο. Εξήγησε ότι η δυνατότητα των ναυτιλιακών εταιρειών να μετακυλίσουν το κόστος στον τελικό καταναλωτή αποτελεί λόγο για τον οποίο η κυβέρνηση δεν επιθυμεί τη δημιουργία τέτοιου προηγουμένου, ειδικά σε περίοδο υψηλού πληθωρισμού.
Ελληνική Οικονομία και Πράσινη Μετάβαση
Την ίδια ώρα, ο Πρωθυπουργός τόνισε ότι η Ελλάδα βρίσκεται σε πλεονεκτική δημοσιονομική θέση σε σχέση με άλλες ευρωπαϊκές χώρες, έχοντας επιτύχει πλεονάσματα και μειώνοντας σταθερά το έλλειμμά της. Επισήμανε δε, ότι η χώρα δανείζεται πλέον με χαμηλότερο κόστος από τέσσερις χώρες του G7.
Επανέλαβε την ισχυρή στήριξη της Αθήνας στην πράσινη μετάβαση, αναφέροντας ότι πάνω από το 55% της ενέργειας στην Ελλάδα παράγεται ήδη από ανανεώσιμες πηγές, αν και τα ορυκτά καύσιμα παραμένουν αναγκαία στην περίοδο μετάβασης.
Υπενθυμίζεται ότι κατά την περσινή του παρουσία στη Νέα Υόρκη, ο Κυριάκος Μητσοτάκης είχε εστιάσει στην ανάγκη έκδοσης κοινού ευρωπαϊκού χρέους για την άμυνα, επισημαίνοντας τη σταδιακή αλλαγή στάσης παραδοσιακά διστακτικών χωρών. Σε προηγούμενες παρεμβάσεις του, είχε αναδείξει τη στρατηγική διαφοροποίηση της ελληνικής οικονομίας πέραν του τουρισμού, με έμφαση στα logistics, τις υποδομές και την πράσινη ενέργεια.